ગરુડપુરાણમ્

અથર્વશિરસં ચૈવ કુમ્ભસૂક્તમથર્વણઃ 48.

અથર્વશીરસ અને અથર્વવેદનું કુંભસૂક્ત પણ પાઠ કરે છે.

કુણ્ડં ચાસ્ત્રેણ સંપ્રોક્ષ્ય આચાર્ય્યસ્તુ વિશેષતઃ 48.

આચાર્ય ખાસ કરીને અસ્ત્રમંત્રથી કુંડને છાંટે છે.

જાતવેદસમાનીય અગ્રતસ્તં નિવેશયેત્ 48.

જાતવેદસ અગ્નિને લાવીને આગળ સ્થપાવે છે.

અમૃતીકૃત્ય તં પશ્ચાન્મન્ત્રૈઃ સર્વૈશ્ચ દેશિકઃ 48.

પછી, ગુરુએ બધા મંત્રોથી તેને અમૃત જેવું બનાવી દેવું.

વૈષ્ણવેન તુ યોગેન પરં તેજસ્તુ નિઃ ક્ષિપેત્ 48.

પછી વૈષ્ણવ યોગપદ્ધતિથી પરમ તેજ પ્રગટ કરવું.

સાધારણેન મન્ત્રેણ સ્વસૂત્રવિહિતેન વા 48.

સામાન્ય મંત્રથી કે પોતાના વંશપરંપરાના મંત્રથી પણ કાર્ય કરવું.

બ્રહ્મવિષ્ણુહરેશાનાઃ પૂજ્યાઃ સાધારણેન તુ 48.

બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, હર અને ઈશાનનું પૂજન સામાન્ય મંત્રથી કરવું.

દર્ભતોયેન સંસ્પૃષ્ટો મન્ત્રહીનોઽપિ શુધ્યતિ 48.

દરભા ઘાસ અને પાણીથી સ્પર્શ કરવાથી, મંત્ર વિના પણ શુદ્ધિ થાય છે.

વિતતૈર્વેષ્ટિતો વહ્નિઃ સ્વયં સાન્નિધ્યમાવ્રજેત્ 48.

જ્યારે અગ્નિને પથરાયેલી દરભા ઘાસથી ઘેરી લેવાય, ત્યારે તે સ્વયં હાજર થાય છે.

આચાર્ય્યાઃ કેચિદિચ્છન્તિ જાતકર્માદ્યનન્તરમ્ 48.

કેટલાક આચાર્યો જન્મ સંસ્કાર પછી તરત જ આ વિધિ ઇચ્છે છે.

આચાર્ય્યોઽથ નિરીક્ષ્યાપિ નીરાજ્યમભિમન્ત્રિતમ્ 48.

પછી આચાર્યે તેને તપાસીને ઘી પર મંત્રોચ્ચારથી અભિમંત્રિત કરવું.

પઞ્ચપઞ્ચાહુતીર્હુત્વા આજ્યેન તદનન્તરમ્ 48.

પછી ઘીથી પાંચ પાંચ આહુતિઓનું પાંચ વાર હવન કરવું.

સ્વશાસ્ત્રવિહિતૈર્મન્ત્રૈઃ પ્રણવેનાથ હોમયેત્ 48.

પછી પોતાના શાસ્ત્રમાં જણાવેલા મંત્રો અને પ્રણવથી હવન કરવું.

એવમુત્પાદિતો વહ્નિઃ સર્વકર્મસુ સિદ્ધિદઃ 48.

આ રીતે પ્રગટ થયેલો અગ્નિ બધા કર્મોમાં સિદ્ધિદાયક બને છે.

ઇન્દ્રાદીનાં સ્વમન્ત્રૈશ્ચ તથાહુતિશતં શતમ્ 48.

ઇન્દ્ર અને અન્ય દેવતાઓને તેમના પોતાના મંત્રોથી પણ સો સો આહુતિ આપવી.

સ્વામાહુતિમથાજ્યેષુ હોતા તત્કલશે ન્યસેત્ 48.

પછી, યજમાન પોતાનું હવન તે ઘી ભરેલા પાત્રમાં મૂકે.

આત્માનમેકતઃ કૃત્વા તતઃ પૂર્ણાં પ્રદાપયેત્ 48.

પછી એકાગ્ર ચિત્તથી પૂર્ણ આહુતિ અર્પણ કરાવવી.

ભૂતાનાં ચૈવ દેવાનાં નાગાનાં ચ પ્રયોગતઃ 48.

ભૂત, દેવ અને નાગ માટે વિધિ પ્રમાણે આહુતિ આપવી.

આજ્યં તયોઃ સહકારિ તત્પ્રધાનં યદઙ્ક(ક્ષ)યોઃ 48.

ઘી બંને માટે સહાયક છે અને તેમના પાત્રમાં મુખ્ય ગણાય છે.

જ્યેષ્ઠસામ ચ ભારુણ્ડં તન્નયામીતિ પશ્ચિમે 48.

જ્યેષ્ઠસામ અને ભારુંડને પશ્ચિમ દિશામાં લઈ જવું.

હુત્વા સહસ્ત્રમેકૈકં દેવં શિરસિ કલ્પયેત્ 48.

દરેક દેવતાને હજાર આહુતિ આપ્યા પછી, તેમને શિરે સ્થાપિત કરવું.

શિરઃ સ્થાનેષુ જુહુયાદાવિશેચ્ચાપ્યનુક્રમાત્ 48.

માથાના સ્થળોએ હવન કરવું અને પછી ક્રમશઃ તેમાં પ્રવેશવું જોઈએ.

સ્વશાસ્ત્રવિહિતૈર્વાપિ ગાયત્ત્ર્યા વાથ તે દ્વિજાઃ 48.

કે તો, પોતાનાં શાસ્ત્રોમાં જે વિધિ જણાવેલી હોય, અથવા ગાયત્રીનો પણ ઉપયોગ કરી શકાય છે, હે દ્વિજો.

એવં હોમવિધિં કૃત્વા ન્યસેન્મન્ત્રાંસ્તુ દેશિકઃ 48.

આ રીતે હવન વિધિ પૂરી કરીને, ગુરુએ મંત્રોનું સ્થાન આપવું જોઈએ.

અગ્ન આયાહિ જઙ્ઘે દ્વે શન્નોદેવીતિ જાનુની 48.

'અગ્નિ, આવો' બંને જાંઘ પર, અને 'દેવો અમને સુખ આપે' બંને ઘૂંટણ પર સ્થાપવું જોઈએ.

દીર્ઘાયુષ્ટ્વાય હૃદયે શ્રીશ્ચતે ગલકે ન્યસેત્ 48.

'દીર્ઘ આયુષ્ય' હૃદય પર, 'શ્રી' ગળા પર સ્થાપવું જોઈએ.

મૂર્દ્ધાભવ તથા મૂર્ધ્નિ આલગ્નાદ્ધોમમાચરેત્ 48.

'માથા થાઓ' એમ માથા પર પણ, અને પછી હવન કરવું જોઈએ.

વેદપુણ્યાહશબ્દેન પ્રાસાદાનાં પ્રદક્ષિણમ્ 48.

'વેદ', 'શુભ દિવસ' એવા શબ્દો ઉચ્ચારીને મંદિરોની પરિક્રમા કરવી.

દિક્પાલાન્સહ રત્નૈશ્ચ ધાતૂનૌષધયસ્તથા 48.

દિશાઓના રક્ષકો સાથે રત્નો, ધાતુઓ અને ઔષધિઓનું પણ સન્માન કરવું.