ઇમમ્મેગઙ્ગેમન્ત્રેણ નેત્રયોઃ શીતલક્રિયા 48.
'ઇમં મે ગંગે' મંત્રથી બંને આંખોમાં શીતળતા આપવાની વિધિ કરવી.
બિલ્વોદુમ્બરમશ્વત્થં વટં પાલાશમેવ ચ 48.
બિલ્વ, ઉડુંબર, પિપળ, વડ અને પાલાશ — આ વૃક્ષોની ડાળીઓ લેવી.
પઞ્ચગવ્યં સ્નાપયેચ્ચ સહદેવ્યાદિ ભિસ્તતઃ 48.
પંચગવ્યથી, સહદેવી વગેરે સાથે સ્નાન કરાવવું.
કુમારી ચ ગુડૂચી ચ સિંહી વ્યાઘ્રી તથૈવ ચ 48.
કુમારી, ગુડૂચી, સિંહી અને વ્યાઘ્રી — આ પણ લેવી.
યાઃ ફલિનીતિ મન્ત્રેણ ફલસ્નાનં વિધીયતે 48.
'યાઃ ફલિની' મંત્રથી ફળોથી સ્નાન કરાવવાની વિધિ કરવી.
કલશેષુ ચ વિન્યસ્ય ઉત્તરાદિષ્વનુક્રમાત્ 48.
કળશોમાં ઉત્તર દિશાથી ક્રમશઃ બધું રાખવું.
સમુદ્રાંશ્ચૈવ વિન્યસ્ય ચતુરશ્ચતુરો દિશઃ 48.
પછી ચારેય દિશામાં દરિયાઓને સ્થાપિત કરે છે.
આપ્યાયસ્વ દધિક્રાવ્ણો યાઔષધીરિતીતિ ચ 48.
અને 'દધિક્રાવણ, ઔષધિઓ વધો' એવો મંત્ર ઉચ્ચારે છે.
સમુદ્રાખ્યૈશ્ચતુર્ભિશ્ચ સ્નાપયેત્કલશૈઃ પુનઃ 48.
પછી દરિયાના નામવાળા ચાર કળશોથી ફરીથી પ્રતિમાને સ્નાન કરાવે છે.
અભિષેકાય કુમ્ભેષુ તત્તત્તીર્થાનિ વિન્યસેત્ 48.
અભિષેક માટે દરેક કળશમાં જુદા જુદા તીર્થોના પાણી ભરે છે.
યાઓષધીતિ મન્ત્રેણ કુમ્ભં ચૈવાભિમન્ત્રયેત્ 48.
'ઔષધિ' મંત્રથી કળશનું પણ શુદ્ધિકરણ કરે છે.
અભિષિચ્ય સમુદ્રૈશ્ચ ત્વર્ઘ્યં દદ્યાત્તતઃ પુનઃ 48.
દરિયાના પાણીથી અભિષેક કર્યા પછી ફરીથી અર્ઘ્ય અર્પણ કરે છે.
સ્વશાસ્ત્રવિહિતૈઃ પ્રાપ્તૈર્યુવંવસ્ત્રેતિ વસ્ત્રકમ્ 48.
પોતાના શાસ્ત્ર અનુસાર મેળવેલા કપડાંથી, 'તમે યુવાન છો' એમ કહીને, કપડાં અર્પણ કરે છે.
શમ્ભવાયેતિ મન્ત્રેણ શય્યાયાં વિનિવેશયેત્ 48.
'શંભુ માટે' એવો મંત્ર ઉચ્ચારીને તે કપડાં પથારી પર ગોઠવે છે.
સ્થિત્વા ચૈવ પરે તત્ત્વે મન્ત્રન્યાસં તુ કારયેત્ 48.
પછી પરમ તત્ત્વમાં સ્થિત રહીને મંત્રોની સ્થાપના કરે છે.
વસ્ત્રેણાચ્છાદયિત્વા તુ પૂજનીયઃ સ્વભાવતઃ 48.
કપડાંથી આવરીને, સ્વાભાવિક રીતે તેની પૂજા કરે છે.
અથ પ્રણવસંયુક્તં વસ્ત્રયુગ્મેન વેષ્ટિતમ્ 48.
પછી પ્રણવમંત્ર સાથે કપડાંની જોડીથી તેને વાળી દે છે.
સ્થિત્વા કુણ્ડસમીપેઽથ અગ્નેઃ સ્થાપનમાચરેત્ 48.
પછી કુંડની પાસે ઊભા રહીને અગ્નિની સ્થાપના કરે છે.
શ્રીસૂક્તં પાવમાન્યં ચ વાસદામ્યસવાજિનમ્ 48.
શ્રીસૂક્ત, પાવમાન્ય, વાસદામ્ય અને અસવાજિન સ્તોત્રોનું પાઠ કરે છે.
રુદ્રં પુરુષસૂક્તં ચ શ્લોકાધ્યાયં ચ શુક્રિયમ્ 48.
રુદ્ર, પુરુષસૂક્ત અને શુક્રીય શ્લોક અધ્યાયનું પાઠ કરે છે.
વેદવ્રતં વામદેવ્યં જ્યેષ્ઠસામ રથન્તરમ્ 48.
વેદવ્રત, વામદેવ, જ્યેષ્ઠસામ અને રથંતરનું પાઠ કરે છે.
અથર્વશિરસં ચૈવ કુમ્ભસૂક્તમથર્વણઃ 48.
અથર્વશીરસ અને અથર્વવેદનું કુંભસૂક્ત પણ પાઠ કરે છે.
કુણ્ડં ચાસ્ત્રેણ સંપ્રોક્ષ્ય આચાર્ય્યસ્તુ વિશેષતઃ 48.
આચાર્ય ખાસ કરીને અસ્ત્રમંત્રથી કુંડને છાંટે છે.
જાતવેદસમાનીય અગ્રતસ્તં નિવેશયેત્ 48.
જાતવેદસ અગ્નિને લાવીને આગળ સ્થપાવે છે.
અમૃતીકૃત્ય તં પશ્ચાન્મન્ત્રૈઃ સર્વૈશ્ચ દેશિકઃ 48.
પછી, ગુરુએ બધા મંત્રોથી તેને અમૃત જેવું બનાવી દેવું.
વૈષ્ણવેન તુ યોગેન પરં તેજસ્તુ નિઃ ક્ષિપેત્ 48.
પછી વૈષ્ણવ યોગપદ્ધતિથી પરમ તેજ પ્રગટ કરવું.
સાધારણેન મન્ત્રેણ સ્વસૂત્રવિહિતેન વા 48.
સામાન્ય મંત્રથી કે પોતાના વંશપરંપરાના મંત્રથી પણ કાર્ય કરવું.
બ્રહ્મવિષ્ણુહરેશાનાઃ પૂજ્યાઃ સાધારણેન તુ 48.
બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, હર અને ઈશાનનું પૂજન સામાન્ય મંત્રથી કરવું.
દર્ભતોયેન સંસ્પૃષ્ટો મન્ત્રહીનોઽપિ શુધ્યતિ 48.
દરભા ઘાસ અને પાણીથી સ્પર્શ કરવાથી, મંત્ર વિના પણ શુદ્ધિ થાય છે.
વિતતૈર્વેષ્ટિતો વહ્નિઃ સ્વયં સાન્નિધ્યમાવ્રજેત્ 48.
જ્યારે અગ્નિને પથરાયેલી દરભા ઘાસથી ઘેરી લેવાય, ત્યારે તે સ્વયં હાજર થાય છે.