ગરુડપુરાણમ્

ગઠનાકારમાનાનાં ભિન્નાભિન્ના ભવન્તિ તે 47.

તેમના આકાર અને માપ વિવિધ પ્રકારના, અલગ અને મળતા હોય છે.

પ્રતિચ્છન્દકભેદેન પ્રાસાદાઃ સમ્ભવન્તિ તે 47.

મંદિરો તેમના છાપરાંના પ્રકાર પ્રમાણે વિવિધ રૂપે બનેલા હોય છે.

દેવતાનાં વિશેષાય પ્રાસાદા બહવઃ સ્મૃતાઃ 47.

દેવતાઓની વિશેષ પૂજા માટે અનેક પ્રકારના મંદિરો જણાવવામાં આવ્યા છે.

તાનેવ દેવતાનાં ચ પૂર્વમાનેન કારયેત્ 47.

આ મંદિરો દેવતાઓ માટે પ્રાચીન માપદંડ પ્રમાણે બનાવવા જોઈએ.

ચન્દ્રશાલાન્વિતા કાર્ય્યા ભેરીશિખરસંયુતા 47.

મંદિરોમાં ચાંદણીવાળી ઓટલા અને ભેરીવાળા શિખરો હોવા જોઈએ.

નાટ્યશાલા ચ કર્ત્તવ્યા દ્વારદેશસમાશ્રયા 47.

પ્રવેશદ્વાર પાસે નાટ્યશાળા પણ બનાવવી જરૂરી છે.

દ્વારપાલાશ્ચ કર્ત્તવ્યા મુખ્યા ગત્વા પૃથક્‌ પૃથક્‌ 47.

દરેક પ્રવેશદ્વારે મુખ્ય દ્વારપાળ અલગથી મુકવા જોઈએ.

પ્રાવૃતા જગતી કાર્ય્યા ફલપુષ્પજલાન્વિતા વાસુદેવઃ સર્વદેવઃ સર્વભાક્‌ તદ્ગૃહાદિકૃત્ ।। 47.

ફળ, ફૂલ અને પાણીથી સજ્જ ઢાંકાયેલ ઓટલો બનાવવો જોઈએ; એ ઘર સર્વદેવ વાસુદેવ માટે બને છે, જે સર્વનો સ્વામી છે.

પ્રતિષ્ઠાં સર્વદેવાનાં સંક્ષેપેણ વદામ્યહમ્ 48.

હું હવે સર્વદેવોની પ્રતિષ્ઠા સંક્ષિપ્તમાં સમજાવું છું.

ઋત્વિગ્ભિઃ સહ ચાચાર્ય્યં વરયેન્મધ્યદેશગમ્ 48.

યજ્ઞકર્તાઓ સાથે મધ્યદેશમાં રહેતા આચાર્યને પસંદ કરવો જોઈએ.

પઞ્ચભિર્બહુભિર્વાથ કુર્ય્યાત્પાદ્યાર્ઘ્યમેવ ચ 48.

પાંચ કે વધુ જણ સાથે પગધોવા અને અર્ઘ્ય આપવાની વિધિ કરવી જોઈએ.

મન્ત્રન્યાસં ગુરુઃ કૃત્વા તતઃ કર્મ સમારભેત્ 48.

ગુરુએ મંત્રસ્થાપન કર્યા પછી વિધિ શરૂ કરવી જોઈએ.

કુર્ય્યાદ્દ્વાદશહસ્તં વા સ્તમ્ભૈઃ ષોડશભિર્યુતમ્ 48.

બાર હાથ લાંબું અને સોળ થાંભલાવાળું મંડપ બનાવવું જોઈએ.

નદીસઙ્ગમતીરાત્થાં વાલુકાં તત્ર દાપયેત્ 48.

નદીના સંગમ કે કાંઠેથી રેતી લાવી ત્યાં નાખવી જોઈએ.

પૂર્વાદિતઃ સમારભ્ય કર્ત્તવ્યં કુણ્ડપઞ્ચકમ્ 48.

પૂર્વ દિશાથી શરૂ કરીને પાંચ કુંડ બનાવવાના છે.

શાન્તિકર્મિધાનેન સર્વકામાર્થસિદ્ધયે 48.

શાંતિવિધિ અને અગ્નિસ્થાપનથી સર્વ ઇચ્છાઓ પૂર્ણ થાય છે.

ઐશાન્યાં કેચિદિચ્છન્તિ ઉપલિપ્યાવનિં શુભામ્ 48.

કેટલાક લોકો ઈચ્છે છે કે ઈશાન દિશામાં પવિત્ર ભૂમિ પર લિપાઈ કરવામાં આવે.

ન્યગ્રોધોદુમ્બરાશ્વત્થબૈલ્વપાલાશખાદિરાઃ 48.

વટ, ઉમર, પીપળ, બિલ્વ, પાલાશ અને ખેર — આ વૃક્ષો લેવાના છે.

નિખનેદ્ધસ્તમેકૈકં ચત્વારશ્ચતુરો દિશઃ 48.

દરેક દિશામાં એક-એક વૃક્ષનો થાંભલો ગાડવો જોઈએ.

પશ્ચિમે ગોપતિર્નામ સુરશાર્દૂલમુત્તરે 48.

પશ્ચિમ દિશામાં 'ગોપતિર' નામનું પાત્ર મૂકો અને ઉત્તર દિશામાં 'સુરશાર્દૂલ' મૂકો.

ઈષેત્વેતિહિ મન્ત્રેણ દક્ષિણસ્યાં દ્વિતીયકમ્ 48.

'ઈષેત્વે' મંત્રથી દક્ષિણ બાજુ બીજું પાત્ર મૂકો.

શન્નોદેવીતિ મન્ત્રેણ ઉત્તરસ્યાં ચતુર્થકમ્ 48.

'શન્નો દેવી' મંત્રથી ઉત્તર બાજુ ચોથું પાત્ર મૂકો.

યામ્યાં વૈ કૃષ્ણરૂપા તુ નૈર્ઋત્યા શ્યામલા (ધૂસરા) ભવેત્ 48.

દક્ષિણપશ્ચિમ બાજુએ કૃષ્ણ જેવી કાળી આકારવાળું પાત્ર હોવું જોઈએ અને ઉત્તરપશ્ચિમ બાજુએ ધૂસરી રંગનું પાત્ર મૂકો.

ઉત્તરે રક્તવર્ણા તુ શુક્લૈશી ચ પતાકિકા 48.

ઉત્તર બાજુએ પાત્ર લાલ રંગનું હોવું જોઈએ અને તેની ધ્વજ સફેદ રાખો.

આગ્નિં સંસુપ્તિમન્ત્રેણ યમોનાગેતિ દક્ષિણે 48.

'આગ્નિં સંસુપ્તિમ્' અને 'યમોનાગ' મંત્રથી દક્ષિણ બાજુ પાત્ર મૂકો.

વાત ઇત્યભિષિચ્યાથ આપ્યાયસ્વેતિ ચોત્તરે 48.

'વાત' મંત્રથી અભિષેક કરીને પછી 'આપ્યાયસ્વ' મંત્રથી ઉત્તર બાજુ પાત્ર મૂકો.

કલશૌ તુ તતો દ્વૌ દ્વૌ નિવેશ્યૌ તોરણાન્તિકે 48.

પછી દરવાજા પાસે બે-બે પાત્રો મૂકો.

પુષ્પૈર્વિતાનૈર્બહુલૈરાદિવર્ણાભિમન્ત્રિતાઃ 48.

પાત્રોને ઘણાં ફૂલો અને છત્રોથી શોભાવ્યા પછી મુખ્ય રંગોના મંત્રોથી અભિમંત્રિત કરો.

ત્રાતારમિન્દ્રભન્ત્રેણ અગ્નિર્મૂર્દ્ધેતિ ચાપરે 48.

'ત્રાતારમિન્દ્ર' અને 'અગ્નિર્મૂર્ધા' મંત્રથી બાકીના પાત્રો મૂકો.