ગરુડપુરાણમ્

ભાગમેકં ગૃહીત્વા તુ નિર્ગમં ક્લપયેત્પુનઃ 47.

એક ભાગ લઈ ફરીથી બહાર નીકળવાનો માર્ગ બનાવવો.

એતત્સામાન્યમુદ્દિષ્ટં પ્રાસાદસ્ય હિ લક્ષણમ્ 47.

પ્રાસાદના લક્ષણો માટે આ સામાન્ય વર્ણન આપવામાં આવ્યું છે.

દ્વિગુણેન ભવેદ્રર્ભઃ સમન્તાચ્છૌનક ધ્રુવમ્ 47.

શૌનક, ચારે બાજુ પરિધિ બમણી રાખવી, તેમાં કોઈ શંકા નથી.

દ્વિગુણં શિખરં પ્રોક્તં જઙ્ઘાયાશ્ચૈવ શૌનક 47.

શૌનક, શિખર પગની ઊંચાઈના બમણા જેટલું કહેવાયું છે.

નિર્ગમસ્તુ સમાખ્યાતઃ શેષં પૂર્વવદેવ તુ 47.

બહાર નીકળવાનો માર્ગ સમજાવાયો છે, બાકી બધું પહેલાં જેવું જ રાખવું.

કરાગ્રં વેદવત્કૃત્વા દ્વારં ભાગાષ્ટમં ભવેત્ 47.

અલયના ટોચને વેદિકા જેવું બનાવો અને દ્વાર આઠમા ભાગ જેટલું રાખો.

દ્વારવત્પીઠમધ્યે તુ શેષં શુષિરકં ભવેત્ 47.

પીઠના મધ્યમાં, દ્વારની જેમ, બાકીનું ભાગ ખોખલું રાખવું.

તદ્વિસ્તારસમા જઙ્ઘા શિખરં દ્વિગુણં ભવેત્ 47.

પગની પહોળાઈ સમાન રાખવી અને શિખર બમણું ઊંચું હોવું જોઈએ.

મણ્ડપે માનમેતત્તુ સ્વરૂપં ચાપરં વદે 47.

મંડપ માટે આ માપ છે; હવે હું બીજું સ્વરૂપ કહું છું.

ઇત્થં કૃતેન માનેન બાહ્યભાગવિનિર્ગતમ્ 47.

આ રીતે માપ કરીને બહારનો ભાગ નક્કી થાય છે.

ગર્ભં તુ દ્વિગુણં કુર્ય્યાન્નેમ્યા માનં ભવેદિહ 47.

અંદરની કોઠડી બમણી રાખવી, અહીં માપ કિનારીથી લેવાય છે.

પ્રાસાદાનાં ચ વક્ષ્યામિ માનં યોનિં ચ માનતઃ 47.

હવે હું પ્રાસાદના માપ અને મૂળ વિશે સમજાવું છું.

ત્રિવિષ્ટપં ચ પઞ્ચૈતે પ્રાસાદાઃ સર્વયોનયઃ 47.

ત્રિવિષ્ટપ સહિત પાંચ પ્રકારના પ્રાસાદ છે, બધા વિવિધ મૂળના છે.

વૃત્તો વૃત્તાયતશ્ચાન્યોઽષ્ટાશ્રશ્ચેહ ચ પઞ્ચમઃ 47.

એક ગોળ છે, બીજું લંબાયેલું છે અને પાંચમું અષ્ટકોણ છે.

સર્વપ્રકૃતિભૂતેભ્યશ્ચત્વારિંશત્તથૈવ ચ 47.

બધી મૂળ તત્ત્વોમાંથી ચાળીસ પ્રકાર પણ થાય છે.

ભદ્રકઃ સર્વતા ભદ્રો રુચકો નન્દનસ્તથા 47.

ભદ્રક, સર્વતા, ભદ્ર, રૂચક અને નંદન પણ છે.

ચતુરશ્રાઃ સમુદ્ભૂતા વૈરાજાદિતિ ગમ્યતામ્ 47.

ચોરસ આકાર વાળા વૈરાજ કહેવાય છે, એ જાણવું.

વિમાનં ચ તથા બ્રહ્મમન્દિરં ભવનં તથા 47.

એ જ રીતે વિમાન, બ્રહ્મમંદિર અને ભવન પણ છે.

વલયો દુન્દુભિઃ પદ્મો મહાપદ્મસ્તથાપરઃ 47.

વળય, ડુંડળી, કમળ અને બીજું મહાકમળ કહેવાય છે.

ગુવાવૃક્ષસ્તથાન્યશ્ચ વૃત્તાઃ કૈલાશસમ્ભવાઃ 47.

ગુવા વૃક્ષ અને બીજું પણ, ગોળ આકારનું, કૈલાસથી ઉત્પન્ન થયેલું છે.

ભૂમુખો ભૂધરશ્ચૈવ શ્રીજયઃ પૃથિવીધરઃ 47.

ભૂમુખ, ભૂધર, શ્રીજય અને પૃથ્વીધર છે.

વજ્રં ચક્રં તથાન્યચ્ચ મુષ્ટિકં વભ્રુસંજ્ઞિતમ્ 47.

વજ્ર, ચક્ર અને બીજું મુષ્ટિક તથા વભ્રુ નામે ઓળખાય છે.

વિજયો નામતઃ શ્વેતસ્ત્રિવિષ્ટિપસમુદ્ભવાઃ 47.

વિજય નામે, સફેદ રંગનું, ત્રિવિષ્ટિપથી ઉત્પન્ન થયેલું છે.

યત્ર તત્ર વિધાતવ્યં સંસ્થાનં મણ્ડપસ્ય તુ 47.

જે ક્યાંય હોય, ત્યાં મંડપનું સ્વરૂપ સ્થાપવું જોઈએ.

પુત્રલાભઃ સ્ત્રિયઃ પુષ્ટિસ્ત્રિકોણાદિક્રમાદ્ભવેત્ 47.

ત્રિકોણથી શરૂ થતી ક્રમમાં પુત્ર, સ્ત્રીઓ અને સમૃદ્ધિ મળે છે.

મણ્ડપઃ સમસંખ્યાભિર્ગુણિતઃ સૂત્રકસ્તથા 47.

મંડપ સમસંખ્યા વડે ગુણિત અને માપવાની દોરી પણ છે.

સ્પર્ધાગવાક્ષકોપેતો નિર્ગવાક્ષોઽથ વા ભવેત્ 47.

તેમાં ક્યારેક બારી હોય, તો ક્યારેક બિનબારીયું પણ હોઈ શકે.

ભિત્તેર્દ્વૈગુણ્યતો વાપિ કર્ત્તવ્યા મણ્ડપાઃ ક્વચિત્ 47.

કેટલાક સ્થળે મંડપ દીવાલ કરતાં બે ગણો બનાવવો જોઈએ.

પરિમાણવિરોધેન રેખાવૈષમ્યભૂષિતા 47.

માપમાં અસમાનતા હોય તો રેખાઓ પણ અવિન્યસ્ત હોય છે.