ગરુડપુરાણમ્

(વૈકુણ્ઠો મણિરત્નાભ એકચક્રામ્બુજોઽસિતઃ 45.

વૈકુંઠ મણિ જેવો છે, એક ચક્ર અને કમળ ધરાવે છે અને રંગે કાળો છે.

રામચક્રો દક્ષરેખઃ શ્યામોવોઽવ્યા (ત્ત્રિવિક્રમઃ) 45.

રામજી પાસે ચક્રનું ચિહ્ન છે, જમણી તરફ રેખા છે, ત્વચા શ્યામ છે અને તેઓ ત્રિવિક્રમ છે.

એકદ્વારશ્ચતુશ્ચક્રો વનમાલાવિભૂષિતઃ 45.

તેમના એક દ્વાર છે, ચાર ચકરા છે અને તેઓ વનમાલાથી શોભાયમાન છે.

કદમ્બકુસુમાકારો (લક્ષ્મીનારાયણો)ઽવતુ 45.

તેમનું સ્વરૂપ કદંબના ફૂલોની માફક છે; લક્ષ્મીનારાયણ આપણું રક્ષણ કરે.

(લક્ષ્મીનારાયણો) દ્વાભ્યાંત્રિભિર્મૂર્ત્તિ(સ્ત્રિવિક્રમઃ) 45.

લક્ષ્મીનારાયણનું સ્વરૂપ બે કે ત્રણ રૂપોમાં દર્શાવાય છે; ત્રિવિક્રમ પણ એમ જ છે.

(પ્રદ્યુમ્નઃ) ષડૂભિરેવ સ્યાત્ (સંકર્ષણ) ઇતસ્તતઃ 45.

પ્રદ્યુમ્ન પાસે છ અંગો છે અને સંકર્ષણ પણ વિવિધ રીતે એવા જ છે.

(દશાવતારો) દશભિરનિરુદ્ધોઽવતાદથ 45.

દશાવતાર દસ અંગો સાથે દર્શાવાય છે; અનિરુદ્ધ પછી રક્ષણ કરે.

વિષ્ણોર્મૂર્ત્તિમયં સ્તોત્રં યઃ પઠેત્સ દિવં વ્રજેત્ 45.

જે કોઈ વિષ્ણુના સ્વરૂપોથી બનેલું આ સ્તોત્ર વાંચે છે, તે સ્વર્ગમાં જાય છે.

(મહેશ્વરઃ) પ્રઞ્ચવક્રો દશબાહુર્વૃષધ્વજઃ 45.

મહેશ્વર આગળ વળેલા છે, દસ હાથ ધરાવે છે અને વૃષભધ્વજ છે.

મહાલક્ષ્મીર્માતરશ્ચ પદ્મહસ્તો (દિવાકરઃ) 45.

મહાલક્ષ્મી અને માતાઓ, કમળ હાથમાં ધરાવનાર, તેમજ દિવાકર.

એતેઽર્ચિતાઃ સ્થાપિતાશ્ચ પ્રાસાદે વાસ્તુપૂજિતે 45.

આ બધાને જ્યારે મંદિરમાં કે પૂજિત ઇમારતમાં સ્થાપિત અને પૂજવામાં આવે છે,

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે શાલગ્રામમૂર્ત્તિલક્ષણં નામ પઞ્ચચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીગરુડ મહાપુરાણના પૂર્વખંડના આચારકાંડમાં 'શાલગ્રામમૂર્તિ લક્ષણ' નામના પંતાલીસમા અધ્યાયનો અંત આવે છે.

thumb|500px|વાસ્તુપુરુષ thumb|500px|વાસ્તુપુરુષઃ. | વાસ્તું સંક્ષેપતો વક્ષ્યે ગૃહાદૌ વિઘ્નનાશનમ્ 46.

હવે હું સંક્ષિપ્તમાં વાસ્તુ સમજાવું છું, જે ઘર શરૂ કરતી વખતે અવરોધ દૂર કરે છે.

ઈશાને ચ શિરઃ પાદૌ નૈર્ઋતેઽગ્ન્યનિલે કરૌ 46.

ઉત્તરપૂર્વમાં માથું, દક્ષિણપશ્ચિમમાં પગ, દક્ષિણપૂર્વ અને ઉત્તરપશ્ચિમમાં હાથ હોય છે.

પ્રાસાદારામદુર્ગેષુ દેવાલયમઠેષુ ચ 46.

મંદિરો, બાગો, કિલ્લાઓ અને દેવસ્થાન તથા મઠોમાં,

ઈશશ્ચૈવાથ પર્જન્યો જયન્તઃ કુલિશાયુધઃ 46.

ઈશ, પર્જન્ય, જયંત અને વજ્રધારી (ઇન્દ્ર) છે.

પૂષા ચ વિતથશ્ચૈવ ગ્રહક્ષેત્રયમાવુભૌ 46.

પૂષા અને વિતથ, તેમજ ગ્રહ અને ક્ષેત્રપાળ બંને છે.

દૌવારિકોઽથ સુગ્રીવઃ પુષ્પદન્તો ગણાધિપઃ ।। અસુરઃ શેષપાપૌ (દૌ) ચ રોગો।ડહિમુખ (ખ્ય) એવ ચ ।। 46.

દ્વારપાળ, સુગ્રીવ, પુષ્પદંત, ગણાધિપતિ, અસુર, શેષ, પાપ, દૌર, રોગ, ડહિમુખ અને ખ્ય છે.

ભલ્લાટઃ સોમસર્પૌ ચ અદિતિશ્ચદિતિસ્તથા 46.

ભલ્લાટ, સોમ, બે સર્પ, અદિતિ અને દિતિ પણ છે.

ઈશાનાદિચતુષ્કોણસંસ્થિતાન્પૂજયેદ્ધુધઃ 46.

ઈશાન અને અન્ય ત્રણ ખૂણામાં જે દેવતાઓ સ્થાપિત છે, તેમને યોગ્ય રીતે પૂજા કરવી જોઈએ.

મધ્યે નવપદે બ્રહ્મા તસ્યાષ્ટૌ ચ સમીપગાન્ 46.

મધ્યમાં નવમા સ્થાન પર બ્રહ્મા છે અને તેમના આસપાસ આઠ અન્ય દેવતાઓ છે.

અર્ય્યમા સવિતા ચૈવ વિવસ્વાન્વિબુધાધિપઃ 46.

આઠમાં આર્યમા, સવિતા અને વિવસ્વાન, જે વિદ્વાનોના સ્વામી છે, એમનો સમાવેશ થાય છે.

અષ્ટમશ્ચાપવત્સશ્ચ પરિતો બ્રહ્મણઃ સ્મૃતાઃ 46.

આઠમો અપવત્સ કહેવાય છે; આ બધા બ્રહ્માને ઘેરીને બેઠેલા ગણાય છે.

આગ્નેયકોણાદારભ્ય વંશો ભવતિ દુર્દ્ધરઃ 46.

આગ્નેય ખૂણેથી શરૂ કરીને એક દુર્ઘટનાજનક વંશ થાય છે.

નાયિકા કાલિકા નામ શક્રાદ્ગન્ધર્વગાઃ પુનઃ 46.

મુખ્ય નાયિકા કાલિકા નામે ઓળખાય છે; ત્યારબાદ ઇન્દ્ર પાસેથી ગંધર્વો આવે છે.

સુરેજ્યઃ પુરતઃ કાર્યો યસ્યાગ્નેય્યાં મહાનસમ્ 46.

આગળ દેવતાઓની પૂજાની જગ્યા હોવી જોઈએ અને આગ્નેય ખૂણે વિશાળ રસોડું બનાવવું જોઈએ.

ગન્ધપુષ્પગૃહં કાર્ય્યમૈશાન્યાં પટ્ટસંયુતમ્ 46.

ઈશાન ખૂણે સુગંધિત ફૂલોનું ઘર, કપડાંથી સજ્જ, બનાવવું જોઈએ.

ઉદગાશ્રયં ચ વારુણ્યાં વાતાયનસમન્વિતમ્ 46.

વાયવ્ય ખૂણે પાણી માટેનું ઘર, બારીવાળું, બનાવવું જોઈએ.

અભ્યાગતાલયં રમ્યસશય્યાસનપાદુકમ્ 46.

મહેમાનો માટેનું ઘર સુખદ અને પથારી, બેઠકો તથા પાદુકા સાથે સજ્જ હોવું જોઈએ.