ગરુડપુરાણમ્

શાલગ્રામશિલાદ્વારગતલગ્નદ્વિચક્રધૃક્‌ 45.

શાલગ્રામ શિલાના દ્વાર પર બે ચક્રના ચિહ્નો ધરાવનાર તે પરમાત્મા છે.

લગ્નદ્વિચક્રો રક્તાભઃ પૂર્વભાગસ્તુપુષ્કલઃ 45.

જેમાં બે ચક્રના ચિહ્નો જોડાયેલા છે, રંગ લાલ છે અને પૂર્વ ભાગ ભરેલો છે.

સ દીર્ઘઃ સશિરશ્છિદ્રો યો(ઽનિરુદ્ધસ્તુ) વર્તુલઃ 45.

તે સ્વરૂપ લાંબું છે, શિર્ષવાળું છિદ્ર ધરાવે છે; અનિરુદ્ધ વર્તુળાકાર છે.

મધ્યે ગાદકૃતી રેખા નાભિચક્રો (ક્ર) મહોન્નતઃ 45.

મધ્યમાં ખાડા જેવો રેખા છે, નાભિ જેવું ચક્ર છે અને તે બહુ ઊંચું છે.

અથવા પઞ્ચબિન્દુસ્તત્પૂજનં બ્રહ્મચારિણઃ 45.

અથવા, પાંચ બિંદુ—બ્રહ્મચારી માટે એ જ પૂજા છે.

નીલસ્ત્રિરેખઃ સ્થૂલોઽથ (કૂર્મમૂર્ત્તિઃ સ બિન્દુમાન્ 45.

નિલો, ત્રણ રેખાવાળો, જાડો અને બિંદુયુક્ત—એ કૂર્મ સ્વરૂપ છે.

(શ્રીધરઃ) પઞ્ચરેખોઽવ્યા (દ્વનમાલી) ગાદાઙ્કિતઃ 45.

શ્રીધર પાસે પાંચ રેખા છે; દ્વનમાલી પાસે ખાડાનો ચિહ્ન છે.

નાનાવર્ણોઽનેકમૂર્ત્તિર્નાગભોગી (ત્વનન્તકઃ) 45.

જેના અનેક રંગો અને અનેક સ્વરૂપો છે, સાપના ભૂષણવાળા—એ અનંતક છે.

સઙ્કીર્ણદ્વારકઃ સોઽવ્યાદથ બ્રહ્મા સુલોહિતઃ 45.

સંકીર્ણ દ્વારવાળો અને ખૂબ લાલ એવા બ્રહ્મા મારો રક્ષણ કરે.

પૃથુચ્છિદ્રઃ સ્થૂલચક્રઃ(કૃષ્ણો) (વિષ્ણુશ્ચ) બિલ્વવત્ 45.

પથળું છિદ્ર, જાડું ચક્ર—કૃષ્ણ (વિષ્ણુ) બિલ્વ ફળ જેવો છે.

(વૈકુણ્ઠો મણિરત્નાભ એકચક્રામ્બુજોઽસિતઃ 45.

વૈકુંઠ મણિ જેવો છે, એક ચક્ર અને કમળ ધરાવે છે અને રંગે કાળો છે.

રામચક્રો દક્ષરેખઃ શ્યામોવોઽવ્યા (ત્ત્રિવિક્રમઃ) 45.

રામજી પાસે ચક્રનું ચિહ્ન છે, જમણી તરફ રેખા છે, ત્વચા શ્યામ છે અને તેઓ ત્રિવિક્રમ છે.

એકદ્વારશ્ચતુશ્ચક્રો વનમાલાવિભૂષિતઃ 45.

તેમના એક દ્વાર છે, ચાર ચકરા છે અને તેઓ વનમાલાથી શોભાયમાન છે.

કદમ્બકુસુમાકારો (લક્ષ્મીનારાયણો)ઽવતુ 45.

તેમનું સ્વરૂપ કદંબના ફૂલોની માફક છે; લક્ષ્મીનારાયણ આપણું રક્ષણ કરે.

(લક્ષ્મીનારાયણો) દ્વાભ્યાંત્રિભિર્મૂર્ત્તિ(સ્ત્રિવિક્રમઃ) 45.

લક્ષ્મીનારાયણનું સ્વરૂપ બે કે ત્રણ રૂપોમાં દર્શાવાય છે; ત્રિવિક્રમ પણ એમ જ છે.

(પ્રદ્યુમ્નઃ) ષડૂભિરેવ સ્યાત્ (સંકર્ષણ) ઇતસ્તતઃ 45.

પ્રદ્યુમ્ન પાસે છ અંગો છે અને સંકર્ષણ પણ વિવિધ રીતે એવા જ છે.

(દશાવતારો) દશભિરનિરુદ્ધોઽવતાદથ 45.

દશાવતાર દસ અંગો સાથે દર્શાવાય છે; અનિરુદ્ધ પછી રક્ષણ કરે.

વિષ્ણોર્મૂર્ત્તિમયં સ્તોત્રં યઃ પઠેત્સ દિવં વ્રજેત્ 45.

જે કોઈ વિષ્ણુના સ્વરૂપોથી બનેલું આ સ્તોત્ર વાંચે છે, તે સ્વર્ગમાં જાય છે.

(મહેશ્વરઃ) પ્રઞ્ચવક્રો દશબાહુર્વૃષધ્વજઃ 45.

મહેશ્વર આગળ વળેલા છે, દસ હાથ ધરાવે છે અને વૃષભધ્વજ છે.

મહાલક્ષ્મીર્માતરશ્ચ પદ્મહસ્તો (દિવાકરઃ) 45.

મહાલક્ષ્મી અને માતાઓ, કમળ હાથમાં ધરાવનાર, તેમજ દિવાકર.

એતેઽર્ચિતાઃ સ્થાપિતાશ્ચ પ્રાસાદે વાસ્તુપૂજિતે 45.

આ બધાને જ્યારે મંદિરમાં કે પૂજિત ઇમારતમાં સ્થાપિત અને પૂજવામાં આવે છે,

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે શાલગ્રામમૂર્ત્તિલક્ષણં નામ પઞ્ચચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીગરુડ મહાપુરાણના પૂર્વખંડના આચારકાંડમાં 'શાલગ્રામમૂર્તિ લક્ષણ' નામના પંતાલીસમા અધ્યાયનો અંત આવે છે.

thumb|500px|વાસ્તુપુરુષ thumb|500px|વાસ્તુપુરુષઃ. | વાસ્તું સંક્ષેપતો વક્ષ્યે ગૃહાદૌ વિઘ્નનાશનમ્ 46.

હવે હું સંક્ષિપ્તમાં વાસ્તુ સમજાવું છું, જે ઘર શરૂ કરતી વખતે અવરોધ દૂર કરે છે.

ઈશાને ચ શિરઃ પાદૌ નૈર્ઋતેઽગ્ન્યનિલે કરૌ 46.

ઉત્તરપૂર્વમાં માથું, દક્ષિણપશ્ચિમમાં પગ, દક્ષિણપૂર્વ અને ઉત્તરપશ્ચિમમાં હાથ હોય છે.

પ્રાસાદારામદુર્ગેષુ દેવાલયમઠેષુ ચ 46.

મંદિરો, બાગો, કિલ્લાઓ અને દેવસ્થાન તથા મઠોમાં,

ઈશશ્ચૈવાથ પર્જન્યો જયન્તઃ કુલિશાયુધઃ 46.

ઈશ, પર્જન્ય, જયંત અને વજ્રધારી (ઇન્દ્ર) છે.

પૂષા ચ વિતથશ્ચૈવ ગ્રહક્ષેત્રયમાવુભૌ 46.

પૂષા અને વિતથ, તેમજ ગ્રહ અને ક્ષેત્રપાળ બંને છે.

દૌવારિકોઽથ સુગ્રીવઃ પુષ્પદન્તો ગણાધિપઃ ।। અસુરઃ શેષપાપૌ (દૌ) ચ રોગો।ડહિમુખ (ખ્ય) એવ ચ ।। 46.

દ્વારપાળ, સુગ્રીવ, પુષ્પદંત, ગણાધિપતિ, અસુર, શેષ, પાપ, દૌર, રોગ, ડહિમુખ અને ખ્ય છે.

ભલ્લાટઃ સોમસર્પૌ ચ અદિતિશ્ચદિતિસ્તથા 46.

ભલ્લાટ, સોમ, બે સર્પ, અદિતિ અને દિતિ પણ છે.