ગરુડપુરાણમ્

આસનં પદ્મકાદ્યુક્તં પ્રાણાયામો મરુજ્જયઃ 44.

પદ્માસન અને બીજા આસનો યોગ્ય છે; શ્વાસને નિયંત્રિત કરવું એટલે વાયુ પર વિજય મેળવવો.

મનોધૃતિર્ધારણા સ્યાત્સમાધિર્બ્રહ્મણિ સ્થિતિઃ 44.

મનને એકાગ્ર રાખવું એટલે ધારણા અને બ્રહ્મમાં સ્થિર થવું એટલે સમાધિ.

હૃત્પદ્મકર્ણિકામધ્યે શઙ્ખચક્રગદાબ્જવાન્ 44.

હૃદયના કમળના મધ્યમાં તે શંખ, ચક્ર, ગદા અને કમળ ધારણ કરે છે.

નિત્યઃ શુદ્ધો ભૂતિયુક્તઃ સત્યાનન્દાહ્વયઃ પરઃ 44.

તે સદા માટે અવિનાશી, શુદ્ધ, વૈભવયુક્ત, સત્ય અને આનંદરૂપ પરમ છે.

ચતુર્વિંશતિમૂર્ત્તિઃ સ શાલગ્રામશિલાસ્થિતઃ 44.

તે ચોવીસ રૂપ ધરાવે છે અને શાલગ્રામ શિલામાં નિવાસ કરે છે.

મનસોઽભીપ્સિતં પ્રાપ્ય દેવો વૈમાનિકો ભવેત્ 44.

મનથી ઇચ્છેલું ફળ પ્રાપ્ત કરીને ભક્ત દેવત્વ પામે છે.

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે બ્રહ્મમૂર્તિધ્યાનનિરૂપણં નામ ચતુશ્ચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રી ગરુડ મહાપુરાણના પૂર્વખંડના આચારકાંડમાં 'બ્રહ્મમૂર્તિ ધ્યાનનું વર્ણન' નામે ચૌવ્વીસમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

પ્રસઙ્ગાત્કથયિષ્યામિ શાલગ્રામસ્ય લક્ષણમ્ 45.

હવે સંદર્ભ પ્રમાણે હું શાલગ્રામના લક્ષણો કહું છું.

શઙ્ખચક્રગદાપદ્મી (હસ્તઃ) (કેશવાખ્યો) ગદાધરઃ 45.

જેના હાથમાં શંખ, ચક્ર, ગદા અને કમળ છે, જે કેશવ કહેવાય છે, તે ગદાધરને વંદન.

સચક્રશઙ્ખાબ્જગદો (માધવઃ) શ્રીગદાધરઃ 45.

ચક્ર, શંખ, કમળ અને ગદા ધરાવનાર માધવ, તે શ્રીગદાધરને વંદન.

પદ્મશઙ્ખારિગાદિને (વિષ્ણુરૂપાય) તે નમઃ 45.

કમળ, શંખ, મુરદ્વેષી અને અન્ય રૂપ ધરાવનાર વિષ્ણુરૂપને નમસ્કાર.

નમો ગદારિશઙ્ખાબ્જયુક્ત(ત્રૈવિક્રમાય) ચ 45.

ગદા, દુશ્મન, શંખ અને કમળ ધરાવનાર તથા ત્રિવિક્રમને નમસ્કાર.

ચક્રાબ્જશઙ્ખગાદિને નમઃ (શ્રીધરમૂર્ત્તયે) 45.

ચક્ર, કમળ, શંખ અને ગદા ધરાવનાર શ્રીધરમૂર્તિને નમસ્કાર.

સાબ્જચક્રગદાશઙ્ખ(પદ્મનાભસ્વરૂપિણે) 45.

જેના સ્વરૂપ પર કમળ, ચક્ર, ગદા અને શંખના ચિહ્નો છે, એવા કમળનાભને વંદન છે.

સારિશઙ્ખગદાબ્જાય (વાસુદેવાય) વૈ નમઃ 45.

જે તીણ, શંખ, ગદા અને કમળ ધારણ કરે છે, એવા વાસુદેવને નમસ્કાર છે.

સુશઙ્ખસુગદાબ્જારિધૃતે (પ્રદ્યુમ્નમૂર્ત્તયે) 45.

જે શુભ શંખ, શુભ ગદા, કમળ અને ધનુષ ધારણ કરે છે, એવા પ્રદ્યુમ્ન સ્વરૂપને નમસ્કાર છે.

સાબ્જશઙ્ખગદાચક્ર(પુરુષોત્તમમૂર્ત્તયે) 45.

જેના સ્વરૂપ પર કમળ, શંખ, ગદા અને ચક્ર છે, એવા સર્વોત્તમ પુરુષને નમસ્કાર છે.

(નૃસિંહમૂર્ત્તયે) પદ્મગદાશઙ્ખારિધારિણે 45.

જે કમળ, ગદા, શંખ અને ધનુષ ધારણ કરે છે, એવા નૃસિંહ સ્વરૂપને નમસ્કાર છે.

સશઙ્કચક્રાબ્જગદં (જનાર્દન) મિહાનયે 45.

હે જનાર્દન, તમે શંખ, ચક્ર, કમળ અને ગદા ધારણ કરો છો—મારો રક્ષણ કરો.

સુચક્રાબ્જગદાશઙ્‌ખયુક્તાય (હરિમૂર્ત્તયે) 45.

જે હરિ સ્વરૂપે શુભ ચક્ર, કમળ, ગદા અને શંખથી શોભાયમાન છે, તેને નમસ્કાર છે.

શાલગ્રામશિલાદ્વારગતલગ્નદ્વિચક્રધૃક્‌ 45.

શાલગ્રામ શિલાના દ્વાર પર બે ચક્રના ચિહ્નો ધરાવનાર તે પરમાત્મા છે.

લગ્નદ્વિચક્રો રક્તાભઃ પૂર્વભાગસ્તુપુષ્કલઃ 45.

જેમાં બે ચક્રના ચિહ્નો જોડાયેલા છે, રંગ લાલ છે અને પૂર્વ ભાગ ભરેલો છે.

સ દીર્ઘઃ સશિરશ્છિદ્રો યો(ઽનિરુદ્ધસ્તુ) વર્તુલઃ 45.

તે સ્વરૂપ લાંબું છે, શિર્ષવાળું છિદ્ર ધરાવે છે; અનિરુદ્ધ વર્તુળાકાર છે.

મધ્યે ગાદકૃતી રેખા નાભિચક્રો (ક્ર) મહોન્નતઃ 45.

મધ્યમાં ખાડા જેવો રેખા છે, નાભિ જેવું ચક્ર છે અને તે બહુ ઊંચું છે.

અથવા પઞ્ચબિન્દુસ્તત્પૂજનં બ્રહ્મચારિણઃ 45.

અથવા, પાંચ બિંદુ—બ્રહ્મચારી માટે એ જ પૂજા છે.

નીલસ્ત્રિરેખઃ સ્થૂલોઽથ (કૂર્મમૂર્ત્તિઃ સ બિન્દુમાન્ 45.

નિલો, ત્રણ રેખાવાળો, જાડો અને બિંદુયુક્ત—એ કૂર્મ સ્વરૂપ છે.

(શ્રીધરઃ) પઞ્ચરેખોઽવ્યા (દ્વનમાલી) ગાદાઙ્કિતઃ 45.

શ્રીધર પાસે પાંચ રેખા છે; દ્વનમાલી પાસે ખાડાનો ચિહ્ન છે.

નાનાવર્ણોઽનેકમૂર્ત્તિર્નાગભોગી (ત્વનન્તકઃ) 45.

જેના અનેક રંગો અને અનેક સ્વરૂપો છે, સાપના ભૂષણવાળા—એ અનંતક છે.

સઙ્કીર્ણદ્વારકઃ સોઽવ્યાદથ બ્રહ્મા સુલોહિતઃ 45.

સંકીર્ણ દ્વારવાળો અને ખૂબ લાલ એવા બ્રહ્મા મારો રક્ષણ કરે.