ગરુડપુરાણમ્

વિશુદ્ધગ્રન્થિકં રમ્યં મહાપાતકનાશનમ્ 43.

પવિત્ર ધાગો શુદ્ધ, સુંદર અને મોટા પાપોનો નાશ કરનાર હોવો જોઈએ.

એવં ધૂપાદિનાભ્યર્ચ્ય મધ્યમાદીન્ત્સમર્પયેત્ 43.

આ રીતે ધૂપ વગેરેથી પૂજન કરીને, મધ્યમ અને બીજા ધાગા અર્પણ કરવા જોઈએ.

ધર્મકામાર્થસિદ્ધ્યર્થં સ્વકંઠે ધારયામ્યહમ્ 43.

ધર્મ, કામ અને અર્થની સિદ્ધિ માટે, હું આ પવિત્ર ધાગો મારા ગળામાં ધારણ કરું છું.

નૈવેદ્યં વિવિધં દત્ત્વા કુસુમાદેર્બલિં હરેત્ 43.

વિવિધ પ્રકારના ભોજન અર્પણ કરીને, પછી ફૂલ વગેરેની બલિ અર્પણ કરવી જોઈએ.

અષ્ટોત્તરશતેનૈવ દદ્યાદેકપવિત્રકમ્ 43.

એકસો આઠથી એક પવિત્ર ધાગો અર્પણ કરવો જોઈએ.

વિષ્વક્સેનં તતઃ પ્રાર્ચ્ય સુરુમર્ઘ્યાદિભિર્હર 43.

પછી વિષ્ણુના સેના-નાયક વિષ્વક્સેનનું પૂજન કરીને, તેમને અર્જ્ય અને અન્ય સન્માન અર્પણ કરવું જોઈએ.

જ્ઞાનતોઽજ્ઞાનતો વાપિ પૂજનાદિ કૃતં મયા 43.

જાણતાં કે અજાણતાં, મેં જે પણ પૂજન વગેરે કર્યું છે—

મણિવિદ્રુમમાલભિર્મન્દારકુસુમાદિભિઃ 43.

મણિ અને વિદ્રુમની માળા, તથા મન્દાર ફૂલ વગેરેથી—

વનમાલા યથા દેવ કૌસ્તુભં સતતં હૃદિ 43.

હે ભગવાન, જેમ કૌસ્તુભ મણિ હંમેશા હૃદયમાં રહે છે, તેમ વનમાળા પણ હંમેશા હૃદયમાં રહે.

એવં પ્રાર્થ્ય દ્વિજાન્ ભોજ્ય દત્ત્વા તેભ્યશ્ચ દક્ષિણામ્ 43.

આ રીતે પ્રાર્થના કરીને, દ્વિજોને ભોજન અને તેમને દક્ષિણા આપવી જોઈએ.

સાંવત્સરીમિમાં પૂજાં સમ્પાદ્ય વિધિવન્મયા 43.

આ વર્ષમાં એકવાર થતી પૂજા મેં વિધિપૂર્વક પૂર્ણ કરી છે.

પૂજયિત્વા પવિત્રાદ્યૈર્બ્રહ્મ ધ્યાત્વા હરિર્ભવેત્ 44.

પવિત્ર ધાગા વગેરેથી પૂજન કરીને, બ્રહ્માનું ધ્યાન કરતાં હરિરૂપ થઇ શકાય છે.

યચ્છેદ્વાઙ્મનસં પ્રાજ્ઞસ્તં યજેજ્જ્ઞાનમાત્મનિ 44.

વિદ્વાન વ્યક્તિએ વાણી અને મનને રોકીને, તે જ્ઞાનને પોતાના અંદર પૂજવું જોઈએ.

દેહેન્દ્રિયમનોબુદ્ધિપ્રાણાહઙ્કરાવર્જિતમ્ 44.

જેમાં શરીર, ઇન્દ્રિયો, મન, બુદ્ધિ, શ્વાસ અને અહંકાર નથી—

સ્વપ્રકાશં નિરાકારં સદાનં દમનાદિ યત્ 44.

જે સ્વયં પ્રકાશમાન, નિરાકાર, શાશ્વત અને દમન વગેરેનું મૂળ છે—એ જ જાણવાનું છે.

તુરીયમક્ષરં બ્રહ્મ અહમસ્મિ પરં પદમ્ 44.

ચોથું અવિનાશી અક્ષર એટલે બ્રહ્મ છે; એ પરમ અવસ્થા હું જ છું.

આત્માનં રથિનં વિદ્ધિ શરીરં રથમેવ તુ ઇન્દ્રિયાણિ હયાનાહુર્વિષયાસ્તેષુ ગોચરાઃ ।। 44.

આત્માને રથચાલક જાણો, શરીર એ રથ છે; ઇન્દ્રિયોને ઘોડા કહેવામાં આવે છે અને વિષયો એના માર્ગ છે.

આત્મેંદ્રિયમનોયુક્તો ભોક્તેત્યાહુર્મનીષિણઃ 44.

જ્ઞાની લોકો કહે છે કે મન અને ઇન્દ્રિયો સાથે જોડાયેલો આત્મા જ અનુભવ કરનાર છે.

સ તુ તત્પદમાપ્નોતિ સ હિ ભૂયો ન જાયતે 44.

એ મનુષ્ય એ પરમ અવસ્થાને પામે છે અને પછી ફરી જન્મતો નથી.

સ્વર્ધુન્યાઃ પારમાપ્નોતિ તદ્વિષ્ણોઃ પરમં પદમ્ 44.

એ સ્વર્ગી નદીના પાર પહોંચે છે, જે વિષ્ણુનું પરમ ધામ છે.

આસનં પદ્મકાદ્યુક્તં પ્રાણાયામો મરુજ્જયઃ 44.

પદ્માસન અને બીજા આસનો યોગ્ય છે; શ્વાસને નિયંત્રિત કરવું એટલે વાયુ પર વિજય મેળવવો.

મનોધૃતિર્ધારણા સ્યાત્સમાધિર્બ્રહ્મણિ સ્થિતિઃ 44.

મનને એકાગ્ર રાખવું એટલે ધારણા અને બ્રહ્મમાં સ્થિર થવું એટલે સમાધિ.

હૃત્પદ્મકર્ણિકામધ્યે શઙ્ખચક્રગદાબ્જવાન્ 44.

હૃદયના કમળના મધ્યમાં તે શંખ, ચક્ર, ગદા અને કમળ ધારણ કરે છે.

નિત્યઃ શુદ્ધો ભૂતિયુક્તઃ સત્યાનન્દાહ્વયઃ પરઃ 44.

તે સદા માટે અવિનાશી, શુદ્ધ, વૈભવયુક્ત, સત્ય અને આનંદરૂપ પરમ છે.

ચતુર્વિંશતિમૂર્ત્તિઃ સ શાલગ્રામશિલાસ્થિતઃ 44.

તે ચોવીસ રૂપ ધરાવે છે અને શાલગ્રામ શિલામાં નિવાસ કરે છે.

મનસોઽભીપ્સિતં પ્રાપ્ય દેવો વૈમાનિકો ભવેત્ 44.

મનથી ઇચ્છેલું ફળ પ્રાપ્ત કરીને ભક્ત દેવત્વ પામે છે.

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે બ્રહ્મમૂર્તિધ્યાનનિરૂપણં નામ ચતુશ્ચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રી ગરુડ મહાપુરાણના પૂર્વખંડના આચારકાંડમાં 'બ્રહ્મમૂર્તિ ધ્યાનનું વર્ણન' નામે ચૌવ્વીસમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

પ્રસઙ્ગાત્કથયિષ્યામિ શાલગ્રામસ્ય લક્ષણમ્ 45.

હવે સંદર્ભ પ્રમાણે હું શાલગ્રામના લક્ષણો કહું છું.

શઙ્ખચક્રગદાપદ્મી (હસ્તઃ) (કેશવાખ્યો) ગદાધરઃ 45.

જેના હાથમાં શંખ, ચક્ર, ગદા અને કમળ છે, જે કેશવ કહેવાય છે, તે ગદાધરને વંદન.