ગરુડપુરાણમ્

સંહિતામન્ત્રિતાન્યેવ ધૂપિતાનિ સમર્પયેત્ 42.

સamhિતા મંત્રથી પવિત્ર અને ધૂપ આપેલા સૂત્રો જ અર્પણ કરવા.

આત્મતત્ત્વાત્મકં પશ્ચાદ્દેવકાખ્યં તતોઽર્ચયેત્ ૐ હીં(હીઃ) વિદ્યાતત્ત્વાય નમઃ ।। 42.

પછી આત્મતત્ત્વરૂપ દેવકાનું પૂજન કરો, અને એ માટે 'ૐ હીં વિદ્યા તત્ત્વને નમસ્કાર' મંત્ર બોલો.

ૐ હાં (હૌઃ) આત્મતત્ત્વાય નમઃ કાલાત્મના ત્વયા દેવ યદૄષ્ટં મામકે વિધૌ ।। 42.

'ૐ હાં આત્મતત્ત્વને નમસ્કાર'; હે દેવ, મારા વિધિમાં તમે જે કાળાત્મા રૂપે જોયું છે—

કૃતં ક્લિષ્ટં સમુત્સૃષ્ટં હુતં ગુપ્તં ચ યત્કૃતમ્ 42.

જે કંઈ કરેલું છે, કઠિનાઈથી કરેલું હોય, છોડી દીધેલું હોય, અર્પણ કરેલું હોય કે ગુપ્ત રાખેલું હોય—

પૂરયપૂરય મખવ્રતં તન્નિયમેશ્વરાય સર્વતત્ત્વાત્મકાય સર્વકારણપાલિતાય ૐ હાં હીં હૂં હૈં હૌં શિવાય નમઃ ।। 42.

મારા યજ્ઞવ્રતને પૂર્ણ કરો, પૂર્ણ કરો; એ નિયમના સ્વામી, સર્વ તત્ત્વના સ્વરૂપ અને સર્વ કારણોથી રક્ષિત એવા ભગવાન શિવને 'ૐ હાં હીં હૂં હૈં હૌં શિવાય નમ:' કહી નમસ્કાર કરો.

પૂર્વૈરનેન યો દદ્યાત્પવિત્રાણાં ચતુષ્ટયમ્ 42.

જે રીતે પૂર્વજોએ પવિત્રના ચાર પ્રકાર આપ્યા છે, એ રીતે જે આપે છે—

બલિં દત્ત્વા દ્વિજાન્ ભોજ્ય ચણ્ડં પ્રાચ્યૈ વિસર્જયેત્ ।। 42.

દ્વિજોને બલિ આપી, ભોજન આપીને, પછી ભયાનકને પૂર્વ દિશામાં વિદાય આપો.

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે શિવપવિત્રારોપણં નામ દ્વિચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીગરૂડ મહાપુરાણના પૂર્વખંડના આચારકાંડમાં 'શિવપવિત્રારોપણ' નામના બેંચાળીસમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

પવિત્રારોપણં વક્ષ્યે ભુક્તિમુક્તિપ્રદં હરેઃ 43.

હવે હું પવિત્રારોપણનું વર્ણન કરું છું, જે ભોગ અને મોક્ષ આપનાર છે અને જે હરિએ શીખવ્યું છે.

વિષ્ણુશ્ચ તેષાં દેવાનાં ધ્વજં ગ્રૈવેયકં દદૌ 43.

વિષ્ણુએ એ દેવતાઓને ધ્વજ અને ગળાનું આભૂષણ આપ્યું.

વિષ્ણૂક્તે હ્યબ્રવીન્નાગો વાસુકેરનુજસ્તદા 43.

વિષ્ણુના આજ્ઞાથી, વાસુકિના નાના ભાઈ નાગે ત્યારે કહ્યું—

ગ્રૈવેયં હરિદત્તં તુ મન્નામ્ના ખ્યાતિમેષ્યતિ 43.

હરિએ આપેલું આ ગળાનું આભૂષણ હવે મારા નામથી પ્રસિદ્ધ થશે.

પ્રાવૃટ્‌કાલે તુ યે મર્ત્ત્યા નાર્ચિષ્યન્તિ પવિત્રકૈઃ 43.

વરસાદના સમયમાં જે મનુષ્યો પવિત્રથી પૂજા કરતા નથી—

તસ્માત્સર્વેષુ દેવેષુ પવિત્રારોપણં ક્રમાત્ 43.

એટલે બધા દેવતાઓ માટે ક્રમશઃ પવિત્રારોપણ કરવું જોઈએ.

દ્વાદશ્યાં વિષ્ણવે કાર્ય્યં શુક્લે કૃષ્ણેઽથ વા હર 43.

દ્વાદશી તિથીએ, whether it is bright or dark fortnight, હરિ માટે પવિત્રારોપણ કરવું જોઈએ.

વિષ્ણવે વૃદ્ધિકાર્ય્યે ચ ગુરોરાગમને તથા 43.

વિષ્ણુ માટે વૃદ્ધિ સમયે અને ગુરુના આગમન સમયે પણ પવિત્રારોપણ કરવું જોઈએ.

કૌશેયં પટ્ટસૂત્રં વા કાર્પાસં ક્ષૌમમેવ વા 43.

પવિત્ર માટે રેશમ, કપડાનું સૂત્ર, કપાસ કે ક્ષૌમ (લિનન)માંથી કોઈ પણ લઈ શકાય.

વૈશ્યાનાં ચીરણં ક્ષૌમં શૂદ્રાણાં શણવલ્કજમ્ 43.

વૈશ્ય માટે ક્ષૌમ (લિનન), અને શૂદ્ર માટે શણની છાલથી બનેલું કપડું યોગ્ય છે.

બ્રાહ્મણ્યા કર્ત્તિતં સૂત્રં ત્રિગુણં ત્રિગુણીકૃતમ્ 43.

બ્રાહ્મણ સ્ત્રી માટે કાપેલું, ત્રણગું અને ત્રણ વાર વણેલું સૂત્ર યોગ્ય છે.

વિઘ્નેશો વિષ્ણુરિત્યેતે સ્થિતાસ્તન્તુષુ દેવતાઃ 43.

વિઘ્નેશ અને વિષ્ણુ — આ બંને દેવતાઓ તાંતણાંમાં સ્થિર થયેલા છે.

સૌવર્ણે રાજતે તામ્રે વૈણવે મૃન્મયે ન્યસેત્ 43.

સુવર્ણ, ચાંદી, તાંબાં, વૈષ્ણવ અથવા માટીના વાસણમાં તેને મૂકવું જોઈએ.

તદર્દ્ધા તુ કનિષ્ઠા સ્યાત્સૂત્રમષ્ટોત્તરં શતમ્ 43.

નાનું અર્ધું ગણાય છે; સૂત્ર એકસો આઠ હોવું જોઈએ.

ઉત્તમોંઽગુષ્ઠમાનેન મધ્યમો મધ્યમેન તુ 43.

શ્રેષ્ઠ તો અંગૂઠા જેટલું માપે, મધ્યમ મધ્યમ આંગળીથી માપે.

વિમાને સ્થણ્ડિલે ચૈવ એતત્સામાન્યલક્ષણમ્ 43.

વિમાન અને મંચ પર પણ આ સામાન્ય નિયમ છે.

હૃન્નાભિરૂ(રુ) રુમાને ચ જાનુભ્યામવલમ્બિની 43.

તે હૃદય, નાભિ, જાંઘ અને ઘૂંટણ સુધી લટકતું રહેવું જોઈએ.

ષટ્‌ત્રિં(ડ્વિં) શચ્ચ ચતુર્વિશદ્દ્વાદશ ગ્રન્થયોઽથવા 43.

છત્રીસ, ચોવીસ અથવા બાર ગાંઠો હોવી જોઈએ.

ચર્ચિતં કુંકુમેનૈવ હરિદ્રાચન્દનેન વા 43.

તેને કુંકુમ અથવા હળદર-ચંદનથી ચોળવું જોઈએ.

અશ્વત્થપત્રપુટકે અષ્ટદિક્ષુ નિવેશિતમ્ 43.

પિપળા પાનની પાંદડીમાં મૂકી, આઠ દિશામાં સ્થાપવું જોઈએ.

રોચનાકુંકુમેનૈવ પ્રદ્યુમ્નેન તુ દક્ષિણે 43.

રોચન અને કુંકુમથી, અને દક્ષિણ બાજુએ પ્રદ્યુમ્ન સાથે.