ગરુડપુરાણમ્

ચતુરઙ્ગુલાન્તરાઃ સ્યુર્ગ્રન્થિનામાનિ ચ ક્રમાત્ 42.

ગાંઠો ચાર આંગળ જેટલા અંતરે બાંધવી અને ક્રમવાર નામ આપવું.

જયા ચ વિજયા રુદ્રા અજિતા ચ સદાશિવા 42.

જય, વિજય, રુદ્ર, અજિત અને સદાશિવ.

રઞ્જયેત્કુંકુમાદ્યૈસ્તુ કુર્ય્યાદ્ગન્ધૈઃ પવિત્રકમ્ 42.

પવિત્રને કુંકુમ વગેરેથી રંગવું અને સુગંધથી તૈયાર કરવું.

ક્ષીરાદિભિશ્ચ સંસ્થાપ્ય લિઙ્ગં ગન્ધાદિભિર્યજેત્ 42.

દૂધ વગેરેથી લિંગ સ્થાપવું અને પછી સુગંધાદિથી પૂજા કરવી.

પુષ્પં ગન્ધયુતં દદ્યાન્મૂલેનેશાનગોચરે 42.

મૂળમાં સુગંધિત ફૂલ ઈશાન દિશામાં અર્પણ કરવું.

મૃત્તિકાં પશ્ચિમે દદ્યાદ્દક્ષિણે ભસ્મ ભૂતયઃ 42.

પશ્ચિમમાં માટી, દક્ષિણમાં ભસ્મ અને તત્વો મૂકવા.

વાયવ્યાં સર્ષપં દદ્યાત્કવચેન વૃષધ્વજ 42.

વાયવ્ય દિશામાં રાઈ અર્પણ કરવી અને રક્ષામંત્રથી વૃષધ્વજને અર્પણ કરવું.

હોમં કૃત્વાગ્નયે દત્ત્વા દદ્યાદ્ભૂતબલિં તથા 42.

હોમ કરીને અગ્નિને અર્પણ કરવું અને પછી ભૂતબલિ પણ આપવી.

પ્રાતસ્ત્વાં પૂજયિષ્યામિ અત્ર સન્નિહિતો ભવ 42.16 મન્ત્રિતાનિ પવિત્રાણિ સ્થાપયેદ્દેવપાર્શ્વતઃ 42.

પ્રભાતે હું તારી પૂજા કરીશ, તું અહીં હાજર રહે. મંત્રથી પવિત્ર થયેલા સૂત્ર દેવના બાજુમાં મૂકવા.

લલાટસ્થં વિશ્વરૂપં ધ્યાત્વાત્માનં પ્રપૂજયેત્ 42.

લલાટ પર વિશ્વરૂપનું ધ્યાન કરીને પોતાનું પૂજન કરવું.

સંહિતામન્ત્રિતાન્યેવ ધૂપિતાનિ સમર્પયેત્ 42.

સamhિતા મંત્રથી પવિત્ર અને ધૂપ આપેલા સૂત્રો જ અર્પણ કરવા.

આત્મતત્ત્વાત્મકં પશ્ચાદ્દેવકાખ્યં તતોઽર્ચયેત્ ૐ હીં(હીઃ) વિદ્યાતત્ત્વાય નમઃ ।। 42.

પછી આત્મતત્ત્વરૂપ દેવકાનું પૂજન કરો, અને એ માટે 'ૐ હીં વિદ્યા તત્ત્વને નમસ્કાર' મંત્ર બોલો.

ૐ હાં (હૌઃ) આત્મતત્ત્વાય નમઃ કાલાત્મના ત્વયા દેવ યદૄષ્ટં મામકે વિધૌ ।। 42.

'ૐ હાં આત્મતત્ત્વને નમસ્કાર'; હે દેવ, મારા વિધિમાં તમે જે કાળાત્મા રૂપે જોયું છે—

કૃતં ક્લિષ્ટં સમુત્સૃષ્ટં હુતં ગુપ્તં ચ યત્કૃતમ્ 42.

જે કંઈ કરેલું છે, કઠિનાઈથી કરેલું હોય, છોડી દીધેલું હોય, અર્પણ કરેલું હોય કે ગુપ્ત રાખેલું હોય—

પૂરયપૂરય મખવ્રતં તન્નિયમેશ્વરાય સર્વતત્ત્વાત્મકાય સર્વકારણપાલિતાય ૐ હાં હીં હૂં હૈં હૌં શિવાય નમઃ ।। 42.

મારા યજ્ઞવ્રતને પૂર્ણ કરો, પૂર્ણ કરો; એ નિયમના સ્વામી, સર્વ તત્ત્વના સ્વરૂપ અને સર્વ કારણોથી રક્ષિત એવા ભગવાન શિવને 'ૐ હાં હીં હૂં હૈં હૌં શિવાય નમ:' કહી નમસ્કાર કરો.

પૂર્વૈરનેન યો દદ્યાત્પવિત્રાણાં ચતુષ્ટયમ્ 42.

જે રીતે પૂર્વજોએ પવિત્રના ચાર પ્રકાર આપ્યા છે, એ રીતે જે આપે છે—

બલિં દત્ત્વા દ્વિજાન્ ભોજ્ય ચણ્ડં પ્રાચ્યૈ વિસર્જયેત્ ।। 42.

દ્વિજોને બલિ આપી, ભોજન આપીને, પછી ભયાનકને પૂર્વ દિશામાં વિદાય આપો.

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે શિવપવિત્રારોપણં નામ દ્વિચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીગરૂડ મહાપુરાણના પૂર્વખંડના આચારકાંડમાં 'શિવપવિત્રારોપણ' નામના બેંચાળીસમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

પવિત્રારોપણં વક્ષ્યે ભુક્તિમુક્તિપ્રદં હરેઃ 43.

હવે હું પવિત્રારોપણનું વર્ણન કરું છું, જે ભોગ અને મોક્ષ આપનાર છે અને જે હરિએ શીખવ્યું છે.

વિષ્ણુશ્ચ તેષાં દેવાનાં ધ્વજં ગ્રૈવેયકં દદૌ 43.

વિષ્ણુએ એ દેવતાઓને ધ્વજ અને ગળાનું આભૂષણ આપ્યું.

વિષ્ણૂક્તે હ્યબ્રવીન્નાગો વાસુકેરનુજસ્તદા 43.

વિષ્ણુના આજ્ઞાથી, વાસુકિના નાના ભાઈ નાગે ત્યારે કહ્યું—

ગ્રૈવેયં હરિદત્તં તુ મન્નામ્ના ખ્યાતિમેષ્યતિ 43.

હરિએ આપેલું આ ગળાનું આભૂષણ હવે મારા નામથી પ્રસિદ્ધ થશે.

પ્રાવૃટ્‌કાલે તુ યે મર્ત્ત્યા નાર્ચિષ્યન્તિ પવિત્રકૈઃ 43.

વરસાદના સમયમાં જે મનુષ્યો પવિત્રથી પૂજા કરતા નથી—

તસ્માત્સર્વેષુ દેવેષુ પવિત્રારોપણં ક્રમાત્ 43.

એટલે બધા દેવતાઓ માટે ક્રમશઃ પવિત્રારોપણ કરવું જોઈએ.

દ્વાદશ્યાં વિષ્ણવે કાર્ય્યં શુક્લે કૃષ્ણેઽથ વા હર 43.

દ્વાદશી તિથીએ, whether it is bright or dark fortnight, હરિ માટે પવિત્રારોપણ કરવું જોઈએ.

વિષ્ણવે વૃદ્ધિકાર્ય્યે ચ ગુરોરાગમને તથા 43.

વિષ્ણુ માટે વૃદ્ધિ સમયે અને ગુરુના આગમન સમયે પણ પવિત્રારોપણ કરવું જોઈએ.

કૌશેયં પટ્ટસૂત્રં વા કાર્પાસં ક્ષૌમમેવ વા 43.

પવિત્ર માટે રેશમ, કપડાનું સૂત્ર, કપાસ કે ક્ષૌમ (લિનન)માંથી કોઈ પણ લઈ શકાય.

વૈશ્યાનાં ચીરણં ક્ષૌમં શૂદ્રાણાં શણવલ્કજમ્ 43.

વૈશ્ય માટે ક્ષૌમ (લિનન), અને શૂદ્ર માટે શણની છાલથી બનેલું કપડું યોગ્ય છે.

બ્રાહ્મણ્યા કર્ત્તિતં સૂત્રં ત્રિગુણં ત્રિગુણીકૃતમ્ 43.

બ્રાહ્મણ સ્ત્રી માટે કાપેલું, ત્રણગું અને ત્રણ વાર વણેલું સૂત્ર યોગ્ય છે.