પુરાતન કાળમાં, ભગવાન શ્રીહરિનું મહિમા વર્ણન કરતી પવિત્ર ગરુડ મહાપુરાણની આચારકાંડના અધ્યાયોમાં, ગાયત્રી ન્યાસ અને સાંધ્યાવંદન વિધિનું વિશિષ્ટ વર્ણન આવે છે. પ્રથમ, બ્રહ્મશીર્ષા, રુદ્રશિખા અને વિષ્ણુહૃદય—આ ત્રણે પવિત્ર સ્થાનો સ્થાપિત કરવા જણાવાયું છે. આ ત્રણે જગતના આધારરૂપ છે અને પૃથ્વીગર્ભમાં સ્થિત છે. આમાં ત્રણ પગવાળી, આઠ અક્ષરવાળી અને ચાર પગવાળી, છ અક્ષરવાળી સ્વરૂપ જાણવી જરૂરી છે. આ ન્યાસ, જપ, ધ્યાન, હોદ, અને પૂજન—બધા વિધિઓમાં આ જ્ઞાન ઉપયોગી થાય છે. શરીર પર વિવિધ સ્થાનોએ—મોટા અંગૂઠા, પગના મધ્યભાગ, પિંડળી, ઘૂંટણ, છાતી, હૃદય, કંઠ, હોઠ, મોઢું, તાળું અને ખભા—આ સ્થાનો પર અક્ષરો સ્થાપિત કરવા કહેવાયું છે. પીઠના ભાગ અને શિખા પર પણ આ અક્ષરો સ્થાપવા જોઈએ. આ અક્ષરો ક્રમશઃ સફેદ, વીજળી જેવું તેજસ્વી, તારક, કાળો અને લાલ રંગના દર્શાવવામાં આવ્યા છે. કાંસ્યા જેવો, ફિક્કો, લાલ અને દ્રાક્ષસરસ જેવો રંગ પણ વર્ણવાયો છે. જે કંઈ હાથથી સ્પર્શાય છે અને આંખથી જોવામાં આવે છે—તે બધું આ ન્યાસથી પવિત્ર બને છે. આ રીતે, ગરુડ મહાપુરાણના આચારકાંડના પવિત્ર પર્વખંડમાં 'ગાયત્રી ન્યાસ વિધાન' અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે. પછી, ભગવાન કહે છે: "હવે હું સાંધ્યાવંદન વિધિ સમજાવું છું, હે રુદ્રપાપ વિનાશક! પ્રણવ, વ્યાહૃતિઓ અને ગાયત્રીના શીર્ષ સાથે સંયુક્ત કરવી. દ્વિજાતિએ મન, વાણી અને કર્મથી થયેલા દોષો પ્રાણાયામથી દહન કરવા જોઈએ. સાંજે અગ્નિ પાસે, સવારે સૂર્ય પાસે જવું અને પાણી પીતું જોઈએ. 'આપોહિષ્ઠ' ઋચાથી કુશ સાથે જળશુદ્ધિ કરવી." જાગૃતિ, સ્વપ્ન અને સુષુપ્તિથી રજ અને તમસના દોષો ઉત્પન્ન થાય છે. હાથમાં પાણી લઈને મંત્રોચ્ચાર સાથે જમીન પર ઢોળવું. 'ઉદુતયમ્' અને 'ચિત્રમ્' મંત્રથી સૂર્યની પૂજા કરવી. સવારે ઊભા રહીને અને સાંજે બેઠા રહીને પ્રાર્થના કરવી. દશ જન્મના પાપો, કે પુરાણકાળના—even શતવાર થયેલા પાપો—આ વિધિથી વિનાશ પામે છે. ગાયત્રી લાલ રંગની, સાવિત્રી સફેદ વર્ણની છે. 'ૐ ભૂઃ' હૃદય પર, 'ૐ ભુવઃ' મસ્તક પર સ્થાપિત કરવું. બુદ્ધિમાન પુરુષે બીજું અક્ષર કવચ અને બંને આંખો પર સ્થાપવું. સંધ્યાકાળે આ બધું સ્થાપી, વેદમાતાનું પઠન કરવું. ત્રૈરૂપ ગાયત્રી—બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશ—રૂપે સ્થાપિત છે. સર્વપાપથી મુક્ત થઈને બ્રહ્મલોક પ્રાપ્ત થાય છે. જે સંધ્યાવંદન નથી કરતો, તેને સૂર્ય વિનાશી બનાવે છે. છંદ એટલે દેવી ગાયત્રી અને દેવતા પરમાત્મા છે. આ રીતે, ગરુડ મહાપુરાણના આચારકાંડના 'સાંધ્યાવંદનવિધિ' અધ્યાયનું પૂર્ણ વર્ણન થાય છે. પછી સમજાવવામાં આવે છે કે ગાયત્રી પરમ દેવી છે, જે ભોગ અને મોક્ષ બંને આપે છે. ગાયત્રી ઉપાસનાવિધિનું વર્ણન થાય છે—જે ભોગ અને મોક્ષ પ્રદાન કરે છે. જે વ્યક્તિ ત્રિસંધ્યા (પ્રાતઃ, મધ્યાહ્ન, સાંજ)માં શતવાર જપ કરે છે, તે બ્રહ્મલોકનો પાત્ર બને છે અને પાણી પાન કરી શકે છે. 'ભૂઃ ભુવઃ સ્વઃ' મંત્રને બાર નામો સાથે સંયુક્ત કરી, સાવિત્રી અને સરસ્વતીને વંદન કરવું. વેદમાતા, સંકૃતિ, બ્રાહ્મણી અને કૌશિકી—આ ક્રમમાં હવન કરવું. યોગ્ય ઉચ્ચાર સાથે, સમિધ, ઘૃત અને હવન સામગ્રી અર્પણ કરવી. ધર્મ, કામ વગેરે સિદ્ધિ માટે દરેક વિધિમાં આ અર્પણ કરવું. મંત્રનો એક લાખ વખત જપ, દૂધ, મૂળ, ફળ અને ઋષિદત્ત અન્ન સાથે કરવો. ગાયત્રી ઉત્તર પર્વત પર જન્મી છે અને પૃથ્વી કે પર્વત પર વસે છે. આ રીતે, ગરુડ મહાપુરાણના આચારકાંડના 'ગાયત્રી ઉપાસનાવ્યાખ્યા' અધ્યાયનું પૂર્ણ વર્ણન થાય છે. આ રીતે, ગરુડ મહાપુરાણમાં ગાયત્રી ન્યાસ, સાંધ્યાવંદન અને ગાયત્રી ઉપાસનાની મહિમા અને વિધિનું પવિત્ર વર્ણન થાય છે, જે ભક્તિ, શુદ્ધિ અને મોક્ષનું દ્વાર ખોલે છે.