ગરુડપુરાણમ્

હે મહાદેવ, પછી તે “આધાર” નામે કચ્છપનું પૂજન કરવું જોઈએ. ત્યારબાદ અગ્નિ અને અન્ય દિશાઓમાં વૈરાગ્ય તથા ઐશ્વર્યનું પૂજન કરવું જોઈએ. મધ્યસ્થ સ્થાનમાં સત્વ, રજ અને તમના ગુણોનું પૂજન કરવું જરૂરી છે. એ પછી, સૂર્ય, ચંદ્ર અને અગ્નિ નામે ચક્રોનું પૂજન કરવું જોઈએ. હે વૃષધ્વજ, શুদ্ধ અને ઉદ્ધારક જ્ઞાન તથા એકાગ્રતાપૂર્વક કર્મનું પૂજન કરવું જોઈએ. પૂર્વ અને અન્ય પત્રોમાં પણ શुद्ध અને અન્ય તત્વોનું પૂજન કરવું જરૂરી છે. પવિત્ર મંત્રોથી, ‘નમઃ’થી પૂર્ણ થતા નામો તથા દાતાકારાંત નામો દ્વારા, સ્નાન, સુગંધ, ફૂલો અને ધૂપ અર્પણ કરીને આ પૂજન વિધિ કરવી જોઈએ. હે હર, આ રીતે જ વિધિ અનુસરીને કરવું જોઈએ. તે પછી, વામન હસ્તમુદ્રાથી ભગવાનના આગમનનું કલ્પન કરવું જોઈએ. દેવોના દેવ, શંખધારી ભગવાનની આવાહન વિધિ કરવી જોઈએ. યોગ્ય રીતે ન્યાસ કરી, ત્યાં ઉપસ્થિત પરમ ભગવાનનું ધ્યાન કરવું જોઈએ. અવિનાશી વિષ્ણુનું ધ્યાન કરવું, જે ઇન્દ્રથી આરંભ થતા લોકપાલો સાથે છે. પછી વિષ્ણુને પાદ્ય, અર્જ્ય અને આચમન માટેનું પાણી અર્પણ કરવું જોઈએ. હે વૃષધ્વજ, વિધિવત્ દેવતાની સ્થાપના પછી, કપડાં અર્પણ કરવું જોઈએ. હે રુદ્ર, પછી ચક્રમાં પરમ ભગવાનનું ધ્યાન કરવું જોઈએ. હે શંકર, મૂળમંત્રથી ભયરવ દેવને અર્પણ કરવું જોઈએ. “ઓમ ક્ષીં, શિરસે નમઃ”—આ રીતે શિરનું પૂજન કરવું જોઈએ. “ઓમ ક્ષૈં, કવચાય નમઃ”—કવચનું પૂજન કરવું જોઈએ. “ઓમ ક્ષઃ, અસ્ત્રાય નમઃ”—અસ્ત્રનું પૂજન કરવું જોઈએ. પૂર્વ દિશાથી આરંભ કરીને, આ તત્વોનું વિધિવત પૂજન કરવું જોઈએ. પરમ દેવી શ્રીલક્ષ્મીનું પૂજન કરવું જોઈએ, જે સમૃદ્ધિ અને શુભતા આપે છે. તલવાર, ગદા, પાશ, અંકુશ, ધનુષ અને તીર—આયુધોનું પૂજન કરવું. શ્રીવત્સ, કૌસ્તુભ, હાર અને પીળા શુભ વસ્ત્રનું પણ પૂજન કરવું. બ્રહ્મા, નારદ, સિદ્ધમુનિ, ગુરુ અને પરમગુરુનું પૂજન કરવું. ઇન્દ્ર અને તેમના વાહન, તથા તેમના સહયોગીઓનું પણ પૂજન કરવું. સોમ, ઈશાન અને બ્રહ્માનું પૂજન કરવું જોઈએ. વજ્ર, શૂલ, દંડ, તલવાર, પાશ, ધ્વજ અને ગદા—આયુધોનું પૂજન કરવું. ઉત્તર-પૂર્વ દિશામાં વિષ્ણુના સહાયક વિશ્વક્ષેન દેવનું પૂજન કરવું. મહાદેવ, અનંત અને વૃષધ્વજનું પણ પૂજન કરવું. સુગંધિત પદાર્થો, ફૂલો, ધૂપ, દીપક તથા ભોજન અર્પણ કરવું. હે વૃષધ્વજ, ‘ઓમ’થી આરંભ થતા સ્તોત્રો દ્વારા ભગવાનનું સ્તવન કરવું. જ્ઞાનમૂર્તિ, જ્ઞાનદાતા, દેવ-દાનવોનો વિનાશક, દુષ્ટોનો વિનાશક, ભગવાનોના ભગવાન દ્વારા પૂજિત, શંખ-ચક્રધારી, ત્રણ ગુણોમાં રહેતા છતાં ગુણાતીત, બ્રહ્મા અને વિષ્ણુ સ્વરૂપ—આવા ભગવાનને repeatedly નમસ્કાર કરવું. આ રીતે સ્તોત્ર પૂરી કર્યા પછી, ભગવાનનું ધ્યાન કરવું. તે ભગવાન દસ લાખ સૂર્ય જેટલા તેજસ્વી છે, તેમના દરેક અંગ સુંદર છે. હે શંકર, હયગ્રીવની પૂજા વિધિ આપને વર્ણવી છે. હવે હું ગાયત્રીના ન્યાસ અને સંબંધિત વિધિઓ સમજાવું છું, હે શંકર, ધ્યાનપૂર્વક સાંભળો.