ગરુડપુરાણમ્

હું હવે શિવજીની પૂજા કેવી રીતે કરવી તે વિશે વિધાન કરું છું, જે સર્વોચ્ચ છે અને ભક્તિ તથા મોક્ષ આપે છે. શિવની ઉપાસનામાં પાંચ ટૂંકો અક્ષરો, લાંબા અક્ષરો, અંગો અને બિંદુનો સમાવેશ થાય છે. છઠ્ઠું અક્ષર નીચે રાખીને, ‘હૌમ્’ મહામંત્ર એકલા જ બધા લાભ આપે છે. પૂજામાં સર્વાંગી મુદ્રા, એટલે કે હાથે અને અંગોથી વિશેષ ભાવપૂર્વક સ્થાન કરવું જોઈએ. નાની આંગળીથી શરૂઆત કરીને, અનુસૂચક આંગળીઓનું સ્થાન કરવું જોઈએ. હૃદયમાં ધર્મ, જ્ઞાન, વૈરાગ્ય, સત્તા વગેરે ગુણોનું પૂજન કરવું જોઈએ. આચમન, સ્નાન અને પૂજા—all should be performed with one-pointed intention. પાવડાંથી અંકિત કરેલી કવચથી અભિષેક કરવો અને શક્તિ હૃદયમાં સ્થાપિત કરવી. જન્મથી શરૂ થતા વિધિઓ પૂર્ણ કરીને, અંતે પ્રાયશ્ચિત પણ કરવું. શંભુનું પૂજન મંડલમાં કરવું, જે કમળના ગર્ભ અને ગાયના ચિહ્નથી ચિહ્નિત છે. આETHER, ચંદ્ર, સૂર્ય, સમગ્ર આETHER અને ચંદ્રદેવના માર્ગ—all are included. અગ્નિ, શાસ્ત્ર અને પરમ પ્રાણમાં સ્થિત, હૃદયથી શરૂ થતા સમૂહમાં ગણાય છે. હું હવે દીક્ષા સમજાવું છું, જે પૃથ્વીથી શરૂ થતા પાંચ તત્ત્વોમાં સ્થિત છે; જ્યારે હવન શાંતિથી વધારે હોય, ત્યારે તે સર્વોચ્ચ, શાંત અને અવિનાશી બને છે. પૂર્ણ હવન પછી, શિવજીને કૃપાપૂર્વક સ્મરણ કરવું જોઈએ. શસ્ત્ર-બીજથી હોમ કરવું, અને આ રીતે દીક્ષા પૂર્ણ થાય છે. એ વિધિથી શુદ્ધ થયેલા માટે, શિવ-હુંદ અવશ્ય મળે છે. હવે હું શિવજીની પૂજા સમજાવું છું, જે ધર્મ, કામ અને અન્ય પુરુષાર્થ પ્રાપ્ત કરવા માટે સાધન છે. ‘ઓમ હાં’ આત્મતત્ત્વ, જ્ઞાનતત્ત્વ અને ‘હિં’ માટે. ભસ્મથી સ્નાન અને અર્ઘ્ય અર્પણ: ‘ઓમ હાં સ્વાહા’, આ બધા મંત્રો માટે છે. બધા પૂર્વજો ‘સ્વધા’થી પૂર્ણ, અને પિતૃઓ પણ ‘સ્વધા’થી પૂર્ણ છે. ‘હાં’થી Mothersને નમન, પછી પ્રાણાયામ કરવું. ‘ઓમ હાં’થી મહાન ભગવાનનું ચિંતન, શુદ્ધ વાણીવાળા રુદ્રનું ધ્યાન, અને એ રુદ્ર આપણને પ્રેરણા આપે. સૂર્યની પૂજા કર્યા પછી, સૂર્યમંત્રોથી સન્માન: ‘ઓમ હમ્’, આકાશમાં ધૂમકેતુ જેવા સૂર્યરૂપને નમન. પછી દંડિન, પિંગલ અને મહાન જીવોની સ્મૃતિ કરવી. પદ્માને ‘રાં’થી, દીપ્તાને ‘રીં’થી, સૂક્ષ્માને ‘રૂં’થી, જયાને ‘રેં’થી પૂજવું. પૂર્વ દિશામાં વિદ્યુત માટે ‘રાં’, મધ્યમાં પણ ‘રાં’, અને સર્વ દિશામાં. ‘ઓમ આં’ હૃદય માટે, સૂર્ય માટે; માથા માટે, શિર્ષ માટે, ‘ભૂઃ, ભુવઃ, સ્વઃ ઓમ’. સૌને સૂર્ય-હૃદયથી પૂજવું; ‘સોં’, ‘સોમં’ અને ‘મં’ શુભ માટે. ‘રાં’ રાહુ માટે, ‘કં’ કેતુ માટે; ‘ઓમ’થી તેજસ્વી અને ઉગ્રને પૂજવું. ‘હાં’ હૃદય માટે, ‘હૂં’ શિર્ષ માટે, ‘હૈમ’ કવચ માટે, ‘હૌમ’ આંખ માટે. પછી અર્ઘ્યપાત્ર તૈયાર કરીને, પાણીથી છાંટવું અને પૂજન કરવું. પોતાને કમળ પર બેઠા કલ્પવું, પછી ‘હૌમ્’થી શિવજીની પૂજા કરવી. શ્રીવત્સ, ગૃહના સ્વામી, બ્રહ્મા, સમૂહ અને ગુરુ—all are honored. અધર્મથી શરૂઆત, આગની શરૂઆત, મધ્યમાં અને કમળના ગર્ભમાં—all are included. ‘ઓમ હૌમ્’થી ધ્વનિ પરિવર્તન કરનાર, શક્તિ પરિવર્તન કરનારને પૂજવું. એકાગ્ર મનથી, આ બધાને મંડળના મધ્યમાં, શિવજીની સામે પૂજવું. આવાહન, સ્થાપન, ઉપસ્થિતિ અને નિયંત્રણ—all should be performed. આચમન, અભિષેક, ઉનકન, સ્નાન અને શુદ્ધિકરણ—all are included. આચમન, મૌખિક સુગંધ, પાન અને હાથની સફાઈ—all should be performed. પ્રતીક ચિહ્નના રૂપમાં, એક દિવસની જપ અને જપના અર્પણ—all are part of the worship. આ રીતે, શ્રદ્ધા અને નિયમથી, શિવજીની સર્વોચ્ચ પૂજા પૂર્ણ થાય છે, જે ભક્તિ, ધર્મ અને મોક્ષ આપે છે.