એક પવિત્ર પ્રસંગે, નીવિતી અને પ્રાચીનાવિતી વિધિઓ દ્વારા, શ્રદ્ધા અને સંધ્યા જેવા મહાન વિધિ-ઉપચાર આરંભ થાય છે. શ્રધ્ધાપૂર્વક, ઉપાસક સૌ પ્રથમ ઋષિ-મુનિઓ અને દિવ્ય પિતૃઓને પ્રસન્ન કરવા માટે ઓમ ઉચ્ચારતા, સંકપલ કરે છે: "ઓમ, સનક, સનંદન, સનાતન, કપિલ, આસુરી, વોઢુ, પંચશિખ, માનવ માટે અર્પણ લાવનાર, અનલ, સોમ, યમ અને આર્યમન પ્રસન્ન થાય." પછી, "ઓમ, અગ્નિસ્વાત્ત પિતૃઓ, સોમપા પિતૃઓ, બર્હિષદ પિતૃઓ પ્રસન્ન થાય." યમ, ધર્મરાજ, મૃત્યુ, અંતક, વૈવસ્વત, કાળ, સર્વ ભુતોના વિનાશક, ઔદુંબર, દધ્ના, નીલ, પરમેષ્ઠિન, વૃકોદર, ચિત્રા અને ચિત્રગુપ્તને નમસ્કાર કરે છે. આ પછી, બ્રહ્મા થી સ્તંભ સુધીની સમગ્ર સૃષ્ટિ માટે, "ઓમ, પિતૃઓને, દાદાઓને, પ્રપિતામહોને, માતાઓને, દાદીયા માતાઓને, પ્રમાતાઓને, માતૃદાદાઓને, માતૃપ્રમાતાઓને, વૃદ્ધ માતૃપ્રમાતાઓને—સર્વે પ્રસન્ન થાય." ની પ્રાર્થના સાથે, પિતૃઓના ત્રિસ્તર—નીચલા, ઉપરના, મધ્યના, સૌમ્ય, ગત, ધર્મશીલ—અમને પિતૃઆહ્વાનમાં રક્ષણ આપે એવી વિનંતી કરે છે. વંશોચ્ચારણથી પ્રથમ અંશ પિતા માટે અર્પણ કરવામાં આવે છે. અંગિરસ, અથર્વન અને ભૃગુ પિતૃઓને શુભતા અને કલ્યાણ માટે મંત્રણાં કરે છે: "ઓમ, અગ્નિસ્વાત્ત સૌમ્ય પિતૃઓ, દિવ્ય માર્ગે આવી, અર્પણથી હર્ષિત થઈ, અમને આશીર્વાદ આપે." "ઓમ, પોષણ, અમૃત, ઘી, દૂધ, મધ, અને છાંટેલા અર્પણ સાથે, તું સ્વધા છે—મારા પિતૃઓને તૃપ્ત કર." પછી, ફરીથી પિતૃઓ, દાદાઓ, પ્રપિતામહો, માતૃદાદાઓ, માતૃપ્રમાતાઓ, વૃદ્ધ માતૃપ્રમાતાઓને અર્પણ કરે છે. "પિતૃઓ નાશ પામ્યા નથી, પિતૃઓ તૃપ્ત છે, પિતૃઓ સ્વધા પાન કરે છે, ત્રિલોકમાં અને શુદ્ધ લોકોમાં રહે છે." જયાતવેદા અગ્નિ દ્વારા શ્રધ્ધા વિધિ પૂર્ણ થાય છે. "વાયુ સત્ય પ્રમાણે વહે છે, નદીઓ મધથી વહે છે, ઔષધિઓ, રાતો, ધરતી, આકાશ, વૃક્ષો, સૂર્ય અને ગાય—all sweetness for us." પ્રપિતામહ માટે, "પિતૃઓના રસ, શક્તિ, જીવન, સ્વધા, ભય, ક્રોધ—સર્વે પિતૃઓને નમસ્કાર." ઘરો અને દહીંમાંથી, કાપડથી, માતૃદાદાઓ અને સંબંધીઓ માટે અર્પણ. વંશમાં નિસંતાન મૃત્યુ પામેલા પિતૃઓને પણ, "મારા અર્પિત કાપડમાંથી નिचરેલા જલથી તૃપ્ત થાય." પછી, બ્રહ્મા વૈશ્વદેવ વિધિ સમજાવે છે: અગ્નિ પ્રજ્વલિત કરી, "ઓમ, અગ્નિને દૂર મોકલું; દુશ્મનોથી મુક્ત યમલોક જાય; જયાતવેદા અહીં રહે, દેવોને અર્પણ પહોંચાડે." પાવક, વૈશ્વાનર, તૃણદંડથી રચાયેલ તપોભૂમિ, તેજસ્વી સ્વરૂપે, ત્રણ સમયે વૈશ્વાનર જગાડે છે. વૈશ્વાનર બંને બાજુ પહોંચે, અગ્નિ પૃષ્ઠ પર, સ્વર્ગમાં, ઘોડાના પૃષ્ઠ પર, પૃથ્વી પર, ઔષધિમાં, અચાનક પૃષ્ઠ પર, દેવોને નમસ્કાર, રાત્રે છઠ્ઠા સ્થાને. "ઓમ, પ્રજાપતિને, સોમને, બૃહસ્પતિને, અગ્નિ-સોમને, ઇન્દ્ર-અગ્નિને, દ્યાવા-પૃથ્વીને, ઇન્દ્રને, સર્વ દેવોને, બ્રહ્માને, જલને, ઔષધિ-વૃક્ષોને, ગ્રહોને, દેવતાઓને, ઇન્દ્રના પુરૂષોને, યમને, યમના પુરૂષોને, સ્વર્ગમાં ચાલતા સર્વે ભુતોને, પૃથ્વી અને પિતૃઓને, દુઃખી, ગરીબ, વિશ્વમાં ભટકતા ભુતોને પોષણ માટે અર્પણ, પોષણના સ્વામી અમને પોષણ આપે." "ઓમ, ચંડાળ અને પતિતોને પોષણ મળે." પછી, બ્રહ્મા સંધ્યા વિધિ સમજાવે છે: "શુદ્ધ-અશુદ્ધ, કોઈ પણ સ્થિતિમાં, જે કમલનેત્રી ભગવાનને સ્મરે, તે બહિ: અને આંતરથી શુદ્ધ થાય." ગાયત્રી છંદ, વિશ્વામિત્ર ઋષિ, તે ત્રિભાગી છે: સમુદ્ર પેટ, ચંદ્ર-સૂર્ય આંખ, અગ્નિ મુખ, વિષ્ણુ હૃદય, બ્રહ્મા-રુદ્ર મસ્તક, રુદ્ર જટા. ઉપનયન માટે: "ઓમ, ભૂ: પગે, ભુવ: ઘૂંટે, સ્વ: હૃદયે, મહ: મસ્તકે, જન: જટા, તપ: ગળે, સત્યમ્ કાંઠે." હૃદય, મસ્તક, જટા, કવચ, અસ્ત્ર—all માટે વિશિષ્ટ ઉચ્ચારણ. "ઓમ, ભૂ:, ભુવ:, સ્વ:, મહ:, જન:, તપ:, સત્યમ્—ત્રણ પગલાં." "જલ, પ્રકાશ, રસ, અમૃત, બ્રહ્મ, ભૂ:, ભુવ:, સ્વ:, ઓમ." "સૂર્ય, જલ, અગ્નિ—શુદ્ધ કરે." સવારે, બ્રહ્મા મુર્તિ, લાલ વસ્ત્ર, મહાસ્વાન પર, પુષ્કરમાં સ્થિત ગાયત્રી સંધ્યા. મધ્યાહ્ને, શ્વેત રૂપે, જળપાત્ર, શાંતિ, જપમાળા સાથે, મહેશ્વરી અને સાવિત્રી, શ્વેત વસ્ત્ર, બળદ પર, ત્રિશૂલ અને વરધા ધારણ કરે. સાંજે, સરસ્વતી, વણકાના ફૂલ જેવી, વૈષ્ણવી, ગરુડ પર, પીળા વસ્ત્ર, શંખ, ચક્ર, ગદા, કમળ, શ્વેત વર્ણ, સૂર્યમંડલમાં, શ્વેત કમળ પર, શ્વેત ફૂલોથી સજ્જ. "જલ આવે, આનંદ લાવે, શક્તિથી પોષે." મહેરાણા દર્શન માટે: "તમામમાં શ્રેષ્ઠ રસ અમને આપો, માતા-પુત્ર જેવી." "જલ-ઔષધિ અમને અનુકૂળ, દુશ્મનને પ્રતિકૂળ." "જલ મન શુદ્ધ કરે, ઘી શુદ્ધ થાય." "સત્ય-વાસ્તવિકતા તપથી જન્મે; રાત, સમુદ્ર, વર્ષ, દિવસ-રાત—all સર્જાયા; સર્જનહાર સૂર્ય-ચંદ્ર, સ્વર્ગ-પૃથ્વી-મધ્ય-ઉચ્ચ લોક." ગાયત્રી: "વિશ્વામિત્ર ઋષિ, ગાયત્રી છંદ, સવીતા દેવતા." "કિરણો દેવ જતવેદા, સૌને દેખાય, સૂર્ય." "દેવોનું તેજસ્વી મુખ, મિત્ર-વરુણ-અગ્નિની આંખ, સ્વર્ગ-પૃથ્વી-મધ્ય, સૂર્ય સર્વનું આત્મા." "દિવ્ય આંખ, તેજસ્વી, અમને દૃશ્ય, સો શરદ, સો વર્ષ, સો સાંભળવા." "આંખ, મુખ, હાથ, પગ સર્વે, બંને હાથથી પૃથ્વી ઉત્પન્ન, એક ભગવાન સર્વે સર્જે." દેવો માર્ગ જાણે, અજ્ઞાની નહિ; મનના સ્વામી અર્પણ સ્વીકાર કરે." મંત્ર 'સ્વાહા' સાથે જપ. "ઉત્તર શિખર પર જન્મી, પૃથ્વી પર પર્વત રૂપે, બ્રહ્મા દ્વારા અનુમતિ, દેવી, તું ઈચ્છા મુજબ વિદાય લે." પછી, બ્રહ્મા વાયાસને શ્રદ્ધા વિધિ સમજાવે છે: "માણસને ભોગ અને મોક્ષ આપતી શ્રદ્ધા વિધિ, પ્રથમ બ્રાહ્મણો, ખાસ બ્રહ્મચારીને આમંત્રણ આપો." જનેઉ જમણે, દેવોને આમંત્રણ; ડાબે, પિતૃઓને આમંત્રણ; પગ ધોવા માટે મંત્ર સાથે જલ અર્પણ. "ઓમ, સ્વાગત છે"—બ્રાહ્મણો "સ્વાગત છે" કહે, પછી "સર્વે દેવોને આ પાદ્ય અર્ઘ્ય, સ્વાહા," દર્ભ સાથે જલ અર્પણ. દક્ષિણ તરફ ડાબા જનેઉ, પિતૃઓના ગોત્ર, નામ, ઉપનામથી, "આ પાદ્ય અર્ઘ્ય, સ્વધા," દર્ભ-ફૂલ સાથે જલ અર્પણ. માતૃપિતૃઓ માટે પણ "આ પાન, સ્વાહા, સ્વધા," હાથમાં અર્ઘ્ય, ફૂલ અર્પણ. "આ આસન તૈયાર છે," પછી "ઓમ ભૂ:, ઓમ ભુવ:, ઓમ સ્વ:, ઓમ મહ:, ઓમ જન:, ઓમ તપ:, ઓમ સત્યમ્,"—સાત ઉચ્ચારણ, દેવ બ્રાહ્મણો પૂર્વ તરફ, પિતૃ બ્રાહ્મણો ઉત્તર તરફ. "દેવો, પિતૃઓ, યોગીઓ, સ્વધા-સ્વાહા, સદાય હાજર રહે," ત્રણ વાર જપ. "આ સ્થળ, માસ, નક્ષત્ર, સમય, ગોત્ર, પિતૃઓ, દાદાઓ, પ્રપિતામહો, નામ-ઉપનામથી શ્રદ્ધા કરું છું, સર્વે દેવોથી આરંભ." "ઓમ, સર્વે દેવોને, સ્વાહા." "આમંત્રણ આપું, સર્વે દેવોને." "આમંત્રણ," પછી "ઓમ, સર્વે દેવો, આવો, અર્પણ સાંભળો, દર્ભ પર બેસો." "દર્ભ-સોમ સાથે ઔષધિ સંવાદ કરે, બ્રાહ્મણ માટે, રાજા, અમે આપીએ." "મહાન દેવો, શ્રદ્ધા માટે નિયુક્ત, ધ્યાન આપે." "દુષ્કૃત રાક્ષસો, ભૂત-પ્રેત, યજ્ઞસ્થળથી દૂર થાય," પછી ત્રણ વાર જવ ફેંકે. "પાત્ર તૈયાર કરું," "કરો," અનુમતિ પછી પાત્ર શુદ્ધ કરે. "દિવ્ય જલ પાન માટે શુભ, અમને અનુકૂળ વહે," પાત્રમાં જલ અર્પણ. "તું જવ છે, શત્રુતા દૂર કરે," જવ અર્પણ. "સુગંધિત, અવિનાશી, પોષક, સર્વે જીવોની શાસક, શ્રી, અહીં આવો," સુગંધ અર્પણ. "દિવ્ય જલ, દૂધથી, આકાશ-પૃથ્વી પર, સુવર્ણવર્ણ, યજ્ઞયોગ્ય, અમને અનુકૂળ." "આ અર્ઘ્ય, નમસ્કાર," બ્રાહ્મણના હાથમાં જલ, પાત્ર શુદ્ધ, પાત્ર-છાંટણી બ્રાહ્મણ પાસે. છાંટેલા જલ પ્રથમ પાત્રમાં, પવિત્ર દર્ભ પર, દર્ભ રાખે. "સર્વે દેવોને નમસ્કાર;" સુગંધ, ફૂલ, ધુપ, દીવો, વસ્ત્ર—all યજ્ઞયુગના શુદ્ધિકરણ વિધિ; "સુગંધ-અર્પણ નિર્વિકાર રહે," બ્રાહ્મણ "તથાસ્તુ" કહે. પછી, "પિતૃઓ, દાદાઓ, પ્રપિતામહો, માતૃદાદાઓ, માતૃપ્રમાતાઓ, વૃદ્ધો, તેમની પત્નીઓ સાથે શ્રદ્ધા કરું," "કરો," બ્રાહ્મણ કહે, ત્રણ વાર "ઓમ, દેવો અને પિતૃઓ માટે." "ગોત્ર, પિતા-દાદા, નામ-પત્ની સાથે, આ આસન સ્વધા સાથે," બ્રાહ્મણની ડાબી બાજુ. "પિતૃઓને આમંત્રણ," "આમંત્રણ," "ઓમ, તેજસ્વી, જલથી, સો પિતૃઓ અર્પણ માટે." "સૌમ્ય અગ્નિસ્વાત્ત પિતૃઓ, દિવ્ય માર્ગે આવી, અર્પણથી હર્ષિત થઈ, આશીર્વાદ આપે." "દેવ-પિતૃઓ રાક્ષસો દૂર કરે," તલ છાંટે. પાણી પૂર્વ દિશામાં પાત્રમાં. "તું તલ છે, સોમને અર્પિત, દેવો દ્વારા બનાવેલ, પ્રાચીન જલ સાથે, સ્વધા, પિતૃલોક તૃપ્ત કરે," તલ અર્પણ. સુગંધ-ફૂલ બંને હાથથી, પિતૃપાત્ર ઉંચું, "દિવ્ય," "ગોત્ર, દેવશર્મન, પત્ની સાથે, આ અર્ઘ્ય સ્વધા સાથે." અશુદ્ધ પાત્ર ડાબે, જમણે દર્ભ પર, "ઓમ, પિતૃઓનું સ્થાન," પાત્ર નીચે મૂકવું. "પિતૃલોક-આસન શુદ્ધ થાય, તું પિતૃઓનું સ્થાન," પાત્ર સ્પર્શ. "ગોત્ર, પિતા-દાદા-પ્રપિતામહો, પત્નીઓ સાથે, સુગંધ, ફૂલ, ધુપ, દીવો, વસ્ત્ર, જનેઉ—all પિતૃઓ માટે, સ્વધા સાથે; પિતૃ જલથી સુગંધ-અર્પણ." "સુગંધ-અર્પણ અવિનાશી રહે," "સંકલ્પ પૂર્ણ થાય," બ્રાહ્મણ કહે. માતૃપિતૃઓ માટે પણ. "દિવ્ય,"—ભૂમિ સ્વીપિંગ. ઘીથી ભોજન, જમણે જનેઉ, પિતૃ-બ્રાહ્મણને "અગ્નિ, અર્પણ-વાહક, સ્વાહા," બે અર્પણ, બાકી પિંડા માટે, પાત્રમાં પિતૃ-માતૃપિતૃઓ માટે. પાત્ર મૂકી, દર્ભ, બંને હાથથી, "ઓમ, પૃથ્વી પાત્ર, સ્વર્ગ ઢાંકણું; અમૃત બ્રાહ્મણના મોઢામાં, સ્વાહા," પાત્ર સંસ્કાર. "વિષ્ણુએ ત્રણ પગલાંમાં લોક માપ્યા, ધૂળમાં છુપાયા; ઓ વિષ્ણુ, અર્પણ રક્ષો," બ્રાહ્મણના અંગૂઠા ખોરાકમાં. "અપહત," ત્રણ વાર જવ ફેંકે. "અશુદ્ધ સર્વે નાશ, રાક્ષસ, યક્ષ, પિશાચ, યાતુધાન—all નાશ," સિદ્ધાર્થ બીજ ફેંકે. "ધૂરીલોચન દેવો માટે, ઘી-જલ-લવણ સાથે ભોજન, 'સ્વાહા', જલ-દર્ભ સાથે વિધિ." "ભોજન અવિનાશી રહે," "સંકલ્પ પૂર્ણ થાય." પછી, ડાબા જનેઉ, ઘી-લવણ સાથે ભોજન પિતૃ-બ્રાહ્મણના પાત્રમાં, દર્ભ જમીન સ્પર્શે. "ઓમ, પૃથ્વી પાત્ર," બંને હાથથી, "ઓમ, આ વિષ્ણુ," બ્રાહ્મણના અંગૂઠા ખોરાક પર. "અપહત," તલ છાંટે. ડાબું ઘૂંટણ જમીન પર, "ગોત્ર, પિતા-દાદા, પત્નીઓ સાથે, ઘી-જલ-લવણ સાથે, અપ્રતિબંધિત ભોજન, સ્વધા સાથે." "પોષણ-વાહક, અમૃત, ઘી, દૂધ, મધ, સ્વધા, પિતૃ તૃપ્ત કરે," દક્ષિણ તરફ જલ અર્પણ. "આ શ્રદ્ધા નિર્વિકાર રહે," "સંકલ્પ પૂર્ણ થાય." "ભૂ: ભુવ: સ્વ:—દિવ્ય તેજસ્વી સવિતૃ, મનને પ્રેરણા આપે." "મધુર પવન, નદીઓ મધથી, ઔષધિ, રાત-પ્રભાત, ધરતી, સ્વર્ગ પિતા, વૃક્ષ, સૂર્ય, ગાય—all sweetness for us." "મધુ, મધુ, મધુ." આ રીતે, શ્રદ્ધા, સંધ્યા, પિતૃ-દેવ-યજ્ઞ—all વિધિ, શ્રદ્ધા, અને દિવ્યતા સાથે, પિતૃઓ, દેવો, બ્રાહ્મણો, અને સમગ્ર સૃષ્ટિ માટે કલ્યાણ, તૃપ્તિ, અને આશીર્વાદની પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે.