શૌનકજી, જીવનના માર્ગ પર ચાલતા એક જ્ઞાનમય વાર્તા તરીકે આ શાસ્ત્રોક્તિઓનું દર્શન કરીએ. જીવનમાં કેટલીક અશુભ પ્રવૃત્તિઓ છે—જેમ કે સતત ઘાસ કાપવું, જમીન ખોદવી, પગ સાફ કરવું, દાંતની સફાઈમાં અનાદર, ગંદા કપડાં પહેરવું, વાળ ઉગ્ર રાખવું, દિવસમાં બે વાર ઊંઘવું, કપડાં વગર સૂવું, અતિ ખાવું કે અતિ હસવું, પોતાના શરીર કે પથારી પર સંગીત વગાડવું—આ બધું કેશવની પણ લક્ષ્મીનો નાશ કરે છે. પરંતુ, જે મનુષ્ય માથું સારી રીતે ધોઈ, પગ સંપૂર્ણ સાફ રાખે, શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓની સેવા કરે, ઓછું ખાય, કપડાં વિના ઊંઘે નહીં અને નિષિદ્ધ દિવસોમાં સહવાસથી દૂર રહે, તે છ વાતો લાંબા સમયથી ગુમાયેલા સુખ-સંપત્તિ પાછા લાવે છે. માથા પર ફૂલ, ખાસ કરીને સુગંધિત પાણાદર ફૂલ પહેરવાથી દુર્ભાગ્ય દૂર થાય છે. દીવાના પશ્ચિમ તરફ પડછાયાં, પથારી કે બેઠાડાની પડછાયાં અને ધોબીના ધૂળમાં લક્ષ્મી વસે છે. સવારની સૂર્યકિરણ, શમશાનની ધૂંઆ, વૃદ્ધ સ્ત્રીઓ, તાજા દહીં અને ઝાડૂની ધૂળ—જીવિત રહેવા ઇચ્છનાર એમાંથી દૂર રહેવું જોઈએ. હાથી, ઘોડા, રથ, અનાજ અને ગાયની ધૂળ શુભ છે; જ્યારે ગધેડા, ઊંટ અને બકરાની ધૂળ અશુભ છે. ગાય, અનાજ અને પુત્રના શરીરની ધૂળ મહાન પાપ નાશ કરે છે; જ્યારે બકરાં, ગધેડાં અને ઝાડૂની ધૂળ મહાપાપ અને ગંદગી લાવે છે. અનાજ પવન, નખના ટોચનું પાણી, સ્નાનના કપડાંનું પાણી, વાળ ધોવાનો પાણી, અને ઝાડૂની ધૂળ—આ બધું અગાઉ મેળવેલા પુણ્યનો નાશ કરે છે. કોઈને બે બ્રાહ્મણ વચ્ચે, બ્રાહ્મણ અને અગ્નિ વચ્ચે, dampati વચ્ચે, માલિક અને સેવક વચ્ચે, અથવા ઘોડા અને બળદ વચ્ચેથી પસાર થવું નહીં. બુદ્ધિમાન વ્યક્તિ સ્ત્રીઓ, રાજા, અગ્નિ, સાપ, શાસ્ત્રપાઠ, શત્રુની સેવા અને ભોગવિલાસમાં વિશ્વાસ ન કરે. અવિશ્વાસનીય પર વિશ્વાસ ન કરો, અને વિશ્વાસનીય પર પણ અતિ વિશ્વાસ ન કરો; કારણ કે વિશ્વાસથી ભય ઉત્પન્ન થાય છે, અને તે મૂળને પણ કાપી શકે છે. શત્રુ સાથે શાંતિ કર્યા પછી પણ વિશ્વાસ રાખવો એ વૃક્ષની ટોચે સૂવાની જેમ છે—પડ્યા પછી જ જાગે છે. અતિ નરમ પણ ન થવું, અતિ કઠોર પણ ન થવું; નરમને નરમથી, કઠોરને કઠોરથી જ જીતવામાં આવે છે. અતિ સીધા અથવા અતિ નરમ ન થવું; સીધા વૃક્ષો કાપી નાખાય છે, વાંકાં ઊભાં રહે છે. ફળદાર વૃક્ષો ઝુકે છે, અને સજ્જન લોકો નમ્ર હોય છે; સુકા વૃક્ષો અને મૂર્ખો ન ઝુકે, પણ તૂટી જાય છે. જેમ અવિચ્છિન્ન દુઃખ આવે છે, તેમ મનુષ્યે અવસરને બિલાડીની જેમ પકડવું જોઈએ. સજ્જન સાથે પ્રથમ અને અંતે ખૂબ સાવધાની અને સંપત્તિથી વર્તવું, દુરજન સાથે મનગમતું વર્તવું. છ耳થી કહેલી ગુપ્ત વાત જાહેર થઈ જાય છે; ચાર耳 સુધી ગુપ્ત રહે છે; બે વચ્ચે તો બ્રહ્મા પણ જાણે નહીં. દૂધ ન આપતી કે ગર્ભવતી ન હોય એવી ગાય有什么益处？ જ્ઞાની કે ધર્મી ન હોય એવો પુત્ર有什么价值？ એક જ સારા, જ્ઞાની અને બુદ્ધિશાળી પુત્ર કુટુંબને ઉદ્ધાર કરે છે—જેમ ચાંદ્રમા આખા આકાશને પ્રકાશિત કરે છે. એક સુગંધિત, ફૂલોવાળો વૃક્ષ આખા જંગલને સુગંધિત કરે છે, તેમ સારો પુત્ર આખા કુટુંબને ગૌરવ આપે છે. સૌ ગુણવિહિન પુત્રોથી શું ફાયદો? એક ગુણવાન પુત્ર અંધકાર દૂર કરે છે, ચાંદ્રમાની જેમ, હજારો તારાઓ નહીં. પાંચ વર્ષ સુધી બાળકને લાડ આપો, દસ વર્ષ સુધી શીખવાડો; સોળમાં વર્ષમાં પુત્રને મિત્ર સમાન વર્તો. પુત્ર જન્મે ત્યારે પિતાની પત્નીને, મોટા થાય ત્યારે પિતાનું સંપત્તિ, મૃત્યુ સમયે પિતાનું જીવન લઈ જાય છે—પુત્ર જેટલો શત્રુ કોઈ નથી. કેટલાંક વાઘ હરણના મુખવાળા હોય છે, કેટલાંક હરણ વાઘના મુખવાળા; સાચી સ્વભાવ ખબર ન હોય, ત્યારે distrust જરૂરી છે. ધૈર્યવાનમાં માત્ર એક ખામી છે—લોકો તેને નિર્વળ સમજતા હોય છે. આનંદ ક્ષણિક છે; અને પ્રેમાળમાં, બુદ્ધિશાળીનું મન કદી ઊથલપાથલ થતું નથી. પિતાના અવસાન પછી મોટા ભાઈ પિતા સમાન હોય છે; તે સૌના પિતા અને રક્ષક બને. તે નાના, સહભાગી અને પુત્રો સાથે સમાન વર્તન કરે. થોડી શક્તિ ધરાવતાં ઘણા એક થઈ જાય તો, તેઓ ભયંકર બની જાય છે; ઘાસના તાંતાથી બનેલી દોરી પણ હાથીને બાંધી શકે છે. બીજાની સંપત્તિ લઈ દાન આપનાર દાતાની જેમ નરક જાય છે; ફળ તો સંપત્તિના માલિકને મળે છે. દૈવી સંપત્તિનો નાશ, બ્રાહ્મણોની સંપત્તિનો અપહરણ, અને બ્રાહ્મણો સામે અતિક્રમણથી કુટુંબની ઉન્નતિ નાશ થાય છે. બ્રાહ્મણહત્યા, મદપાન, ચોરી, અને વ્રતભંગ—આ માટે પ્રાયશ્ચિત છે; પણ કૃતઘ્ન માટે કોઈ પ્રાયશ્ચિત નથી. પિતૃ અને દેવતાઓ નીચ માણસ, પત્નીથી પરાજિત, અથવા ઘરમાં વ્યભિચારી હોય તેમાંથી અર્પણ સ્વીકારતા નથી. કૃતઘ્ન, અશિષ્ટ, લાંબા ગુસ્સાવાળા, અને કપટ—આ ચાર ચંડાળ છે; પાંચમો તેમના સંતાનથી જન્મે છે. દુરજન શત્રુ, ભલે નબળો હોય, પણ અવગણના ન કરવી; કારણ કે નાનકડો અગ્નિ પણ આખા વિશ્વને ભસ્મ કરી શકે છે. યૌવનમાં શાંતિ રાખનાર જ સાચો શાંત છે; વૃદ્ધાવસ્થામાં તો શરીર ઘટે છે, ત્યારે સૌ શાંત થઈ જાય છે. ધન બધાના માટે છે, રસ્તાની જેમ; 'મારું છે' એમ વિચારવાથી આનંદ નથી મળે. શરીર દોષો પર આધારિત છે અને મન પર નિર્ભર છે; મન ગુમાવીએ તો દોષો પણ નાશ થાય છે. તેથી મનની હંમેશા રક્ષા કરવી; મન સ્વસ્થ હોય તો દોષો ઉત્પન્ન થાય છે. આ રીતે, શૌનકજી, જીવનના વિવિધ પાસાઓમાં શાસ્ત્રોક્તિઓ આપણને માર્ગદર્શન આપે છે, અને જીવનને સુખ-સંપત્તિ, ધર્મ અને જ્ઞાનથી ભરપૂર બનાવે છે.