ગરુડપુરાણમ્

રાવણગંગા નદીમાં જન્મેલા કુરૂવિંદા રત્નો વિષે કહેવામાં આવે છે કે, તેઓ Mandhra પ્રદેશ અને અન્ય વિસ્તારોમાં પણ પોતાના રંગ પ્રમાણે દેખાય છે. ક્રિસ્ટલમાંથી ઉત્પન્ન થતા રત્નો તુંબુરુ પ્રદેશમાં જોવા મળે છે. આવા રત્નોમાં વધુ રંગ, વજન, ચમક, ગોળાઈ અને સ્વચ્છતા હોય છે. જો રત્નમાં çat, છિદ્ર, મલિનતા, ચમકની અછત, ખડખડાપણું કે રંગમાં ખોટ હોય, તો તે રત્ન સ્વાભાવિક તેજમાં ઓછું દેખાય છે—even જો તે દેખાવમાં ખૂબ સુંદર હોય, તો પણ તે પાંચ પ્રકારના રત્નોની નકલ હોય શકે છે. કલશા, પુરોદભવ, સિંહલા, તુંબુરુ અને મુક્તપાણી પ્રદેશોમાં ઉત્પન્ન થતા રત્નોનું વર્ણન છે—કલશા નામ તેનો husk (છાલ) હોવાથી છે; તુંબુરુનું નામ તેના તાંબડી રંગને કારણે છે. શ્રીપૂર્ણક નામ તેના તેજની અછતથી મળ્યું છે; તેની વિશિષ્ટતા માત્ર તેના પ્રકારના ચિહ્નથી ઓળખાય છે. તે રત્ન જે તેલથી મસાયેલું હોય, તે તેલથી દેખાય છે; અને જે ખૂબ ઘસાયેલું હોય, તે તેની ચમક ગુમાવી દે છે. પ્રાપ્ત થયેલા રત્નને તેની ગુણવત્તા પ્રમાણે પરખવી જોઈએ—વજન અને ગુણથી તેની સ્વભાવ ઓળખવી જોઈએ—even જો તે સમુદ્રમાંથી મળેલું હોય. જો તેમાં શંકા હોય, તો તે નષ્ટ થતું નથી; તેને parakh પથ્થર પર ઘસીને પરખવું જોઈએ. Whether diamond હોય કે કુરૂવિંદા, આ રીતે તેની ઓળખ થાય છે. એક જ પ્રકારના બધા રત્નો એક જ રંગના હોય છે; અલગ પ્રકારના નથી. જે રત્નમાં ગુણ નથી—even જો તે સારી વંશનો હોય, તો પણ તેને પહેરવું જોઈએ નહીં; ગુણવત્તાવાળું રત્ન જ સ્વીકારવું. જેમ એક outcaste (અવર્ણ) દ્વિજોમાં આવીને effort વિના અનેકને નષ્ટ કરી શકે છે, તેમ—even rivals વચ્ચે હોય, કે અવગણના કરે, તો પણ, ગુણવત્તા ધરાવનાર રત્નને ખામીઓથી ઉદભવતી વિપત્તિઓ attack કરતી નથી. diamond (હીરા)નો ભાવ rice grainsથી વજન કરીને નક્કી થાય છે. રંગની તેજ ધરાવતું રત્ન પ્રશંસા પાત્ર છે. આ રીતે, 'પદ્મરાગ રત્નની પરખ' નામે સાત્વી અદ્ભુત અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે—આચારકાંડના પૂર્વખંડમાં, ગરુડ મહાપુરાણના વૈભવી ગ્રંથમાં. પછી, સર્પોના ભગવાને દાનવોના ભગવાનનું પીળું (bile) લીધું. પોતાના માથા પર રત્નના તેજથી ઝળહળતા, તેમણે આકાશ અને સમુદ્રમાં પ્રવેશ કર્યો. તેમના પાંખોના ઉતરાણ સાથે, જાણે સ્વર્ગ અને પૃથ્વી એક સાથે ભેગા થાય છે, એમ લાગ્યું. અચાનક, સર્પોના ભગવાને તે પીળું સુરસા દ્વારા અભિષિષ્ટ તુરુષ્ક વૃક્ષની જડ પાસે છોડ્યું. તે પડ્યા પછી, તેઓ વરાલાના નિવાસમાંથી પસાર થયા અને રમા પાસે પહોંચ્યા. પીળું હજી પડતું હતું, ત્યારે ગરુડએ તેનો ભાગ પકડી લીધો. જ્યાં ઘાસ, moss, marshના છોડ, તીક્ષ્ન ચાંચવાળા પક્ષીઓ, સિલ્ક-કોટનનાં ફૂલો અને અગ્નિકીટ રહેલા, ત્યાં દાનવના ભગવાનનું પીળું, સર્પના ભગવાનના હાથથી પડ્યું. એમરલ્ડના સ્થળે જે કંઈ ઉત્પન્ન થાય છે, તેને કોઈ મંત્ર કે ઔષધિઓથી પણ ઠીક કરી શકાય નથી. ત્યાં બીજું સ્વરૂપ પણ જોવા મળે છે, જે ખામીઓથી મુક્ત છે. તે ખૂબ જ લીલો, નરમ, તેજસ્વી અને રેશમ જેવા દૃશ્યવાળું છે. તે યોગ્ય આકાર અને ગુણ ધરાવે છે, સમરૂપ રંગ છે અને ગૌરવથી ભરપૂર છે. જ્યારે લીલો રંગ અલગ રાખવામાં આવે છે અને તેજ અંદર છુપાયેલું હોય છે, ત્યારે તે રત્ન જોતા મનમાં વિશેષ આનંદ ઉપજાવે છે. તેનું રંગ ખૂબ જ ઉજ્જવળ છે અને અંદર સ્પષ્ટ કિરણોથી શોભાયમાન છે. તે ગાઢ રંગ, ચમક અને ઘનતા સાથે ઝળહળે છે. જો તેમાં daag, કઠોરતા, અશુદ્ધિ, ખડખડાપણું અને પથ્થર જેવી રચના હોય, તો તે ખામીવાળું ગણાય છે.