પ્રાચીન કાળમાં, મહાન ઋષિ કશ્યપે પોતાના વિવિધ પત્ની અને સંતાનો દ્વારા જગતની અનેક જીવજાતિઓ અને દેવતાઓને જન્મ આપ્યો. કશ્યપે કૃશાશ્વને સુપ્રજા અને જયાના રૂપે સંતાન આપ્યાં. ત્યારબાદ સંકલ્પા, મુહૂર્તા, સાધ્યા અને વિશ્વા—આ દસ પુત્રીઓનું પણ તેમણે સર્જન કર્યું. વિશ્વાથી વિશ્વેદેવો જન્મ્યા, અને સાધ્યાથી સાધ્ય દેવતાઓ. ભાનુથી ભાનવગણ ઉત્પન્ન થયા, મુહૂર્તાથી મુહૂર્તજ, અને મારુત્વતીમાંથી પૃથ્વી પર રહેનારા સર્વ જીવજાતિઓનું સર્જન થયું. પછી, પાણી, ધ્રુવ, સોમ, ધાર, પવન અને અગ્નિનું પણ પ્રાગટ્ય થયું. આપાથી વેતુંડી, શ્રમ, શ્રાંત અને ધ્વનિ જન્મ્યા. સોમથી વરચા અને વરચસ્વી ઉત્પન્ન થયા, જેમની પાસે તેજસ્વિતા હતી. મનોરમાથી શિશિર, પ્રાણ અને રમણનો જન્મ થયો. અનિલના બે પુત્રો—અવિજ્ઞાતગતિ અને બીજાં—જન્મ્યા. તેમની શાખાઓમાં શાખ, વિશાખ અને નૈગમેયનો સમાવેશ થાય છે. પ્રત્યૂષના પુત્રને દેવલા ઋષિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. અજૈકપાદ, અહિર્બુધ્ન્ય, ત્વષ્ટા અને રુદ્ર—આ બધા મહાશક્તિશાળી દેવતાઓ છે. હર, બહુરૂપ, ત્ર્યંબક અને અપરાજિત તેમ જ મૃગવ્યાધ, શર્વ અને કપાલી પણ રુદ્રના રૂપોમાં ગણાય છે. અદિતિ અને કશ્યપથી સૂર્યને બાર પુત્રો થયા—વિવસ્વાન, સવિતા, મીત્ર અને વરુણ વગેરે. સોમદેવે સત્તાવીસ પત્નીઓ સ્વીકારી, જે નક્ષત્ર તરીકે જાણીતી છે. સિંહિકા પણ પુત્રી રૂપે જન્મી અને વિપ્રચિત્તિએ તેને પત્ની તરીકે સ્વીકારી. અનુહ્રાદ, હ્રાદ અને મહાશક્તિશાળી પ્રહ્રાદનો જન્મ થયો. સંહ્રાદના પુત્રોમાં આયુષ્માન, શિવિ અને બાસ્કલનો સમાવેશ થાય છે. બલિએ એકસો પુત્રો પામ્યા, જેમાં વાણ સૌથી મોટો હતો. ઉત્કુર, શકુની અને ભૂતસંતાપન પણ જન્મ્યા. દનુના પુત્રોમાં દ્વિમૂર્ધા અને શંકર, એકચક્ર અને મહાબલવાન તારકનો સમાવેશ થાય છે. આ બધા પ્રસિદ્ધ દનુપુત્રો અને મહાન વિપ્રચિત્તિ પણ છે. ઉપદાનવી અને હયશિરા નામની પ્રસિદ્ધ કન્યાઓ પણ જન્મી, જે બંને મરીચિના પત્ની બની. પૌલોમા અને કાલકંજ્યા મરીચિના પુત્રી તરીકે જાણીતી છે. વ્યંશ, શલ્ય અને મહાબલી નભસ પણ જન્મ્યા. અંજક, નરક, કાળ અને નાભ પણ તેમનાં સંતાનમાં આવે છે. તામ્રાથી છ મહાન પુત્રો થયા. શુકીએ તોતાને જન્મ આપ્યો, ઉલૂકીએ ઘુવડને. સુગૃવીથી અનેક પક્ષીઓ—શુદ્ધ અને જલચર—ઉત્પન્ન થયા. વિનતાએ ગરુડ અને અરુણ જેવા પ્રસિદ્ધ પુત્રોને જન્મ આપ્યો. કાદ્રવેય વંશના સર્પો—સાંપ—હજારોની સંખ્યામાં અને મહાશક્તિશાળી હતા. શંખ, શ્વેત, મહાપદ્મ, કંબલ અને અશ્વતર પણ તેમાં સમાયેલા હતા. આ બધાં ક્રોધના વશમાં, દાંતવાળા અને ભયાનક હતા. સુરભીએ ગાય અને મહિશ જેવા પશુઓને જન્મ આપ્યો. આ રીતે કશ્યપ અને તેમની પત્નીઓ દ્વારા જગતની વિવિધ જીવજાતિઓ, દેવતાઓ, દૈત્ય, પક્ષીઓ અને પશુઓનું સર્જન થયું, જે આજે પણ સંસારમાં પોતાના-પોતાના સ્વરૂપે વર્તી રહ્યા છે.