પ્રાચીન શાસ્ત્રોમાં મનુષ્યના શરીરનાં અંગો અને લક્ષણો પરથી તેના જીવનના વિવિધ ફળોનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, જેમની આંખો ભીની અને વિશાળ હોય છે, તેઓ સુખભોગી હોય છે; જ્યારે નાનકડી અને ઉંચી આંખો ધરાવનારાઓનું આયુષ્ય ટૂંકું હોય છે. જેમની ભ્રૂઓ ઘાટીલી, લાંબી અને નજીકથી જોડાયેલી હોય, અને ચાંદનીના અર્ધચંદ્ર જેવું ઉંચું આકાર ધરાવતી હોય, તેઓ ભાગ્યશાળી ગણાય છે. પરંતુ જે પુરુષો સરળતાથી પ્રાપ્ત થતી સ્ત્રીઓ સાથે જોડાય છે, તેમને સંતાનોનો લાભ મળતો નથી. જેમની ભ્રૂઓ અર્ધચંદ્ર જેવા હોય, તેઓ ક્યારેક ગરીબ, તો ક્યારેક ધનવાન બને છે. જેમના શરીરે ઉંચા નસ અને સ્વસ્તિક જેવા ચિહ્નો હોય, તેઓ ધનના સ્વામી બને છે. જે લોકોનું માથું ઢાંકાયેલું હોય, તેઓ દુઃખી રહે છે, જ્યારે ઉંચું કપાળ ધરાવનારાઓ રાજાઓ બને છે. વિશાળ અને દયાની સાથે વહેતા આંસુઓ તથા કરુણ અને કઠોર રડવું પણ સુખ લાવે છે. પરંતુ વારંવાર અને ઉંચા અવાજે હસવું અશુભ છે અને અનેક પ્રકારની ઉન્માદતા તરફ ઈશારો કરે છે. રાજા બનવા માટે ચાર વિશિષ્ટ લક્ષણો જરૂરી છે અને તેમનું આયુષ્ય પંચાણું વર્ષ ગણાય છે. જે પુરુષના વાળ અંત સુધી પહોંચે છે, તેનું આયુષ્ય આશીથી વર્ષનું હોય છે. શરીરના ચલાવટમાં ચાળીસ લક્ષણો વાંકા હોય છે અને ત્રીસ લક્ષણો જોડાયેલી ભ્રૂઓ દ્વારા દર્શાવાય છે. રાજાઓનું માથું છત્ર જેવું હોય છે, જ્યારે નીચું માથું ધરાવનારાઓ પણ ધનવાન બને છે. જેનું માથું કુંડ જેવી આકારનું અને દેખાવમાં અપ્રિય હોય, તેને ધન તથા શુભ ફળો પ્રાપ્ત થતા નથી. રાજાઓના અંગોનું ટોચનું ભાગ અખંડ, કોમળ અને વધારે સંખ્યા વગરનું હોય છે. જેમના વાળ છટાદાર, બહુ વાંકા, ઘણા અને કાળા હોય, તેઓ અશુભ ફળ પામે છે. દરેક લક્ષણ પોતાનું શુભ ફળ આપે છે, નહીંતર પરિણામ અલગ મળે છે. રાજાના અંગોમાં છ ઉંચા, ચાર ટૂંકા અને સાતમું લાલ રંગનું લક્ષણ હોય છે. પુરુષનું કપાળ, મુખ અને છાતી વિશાળ હોવું જોઈએ. જાંઘ, ગળું અને અંગ either ઉંચા કે ટૂંકા હોય છે. આંખો, પગ, જીભ અને હોઠના આંતરિક ખૂણા સુંદર હોવા જોઈએ. સ્તન વચ્ચેનું અંતર, હાથ, દાંત, આંખ અને નાક લાંબા હોવા જોઈએ. મહારાણીઓ માટે બંને પગ સમાન, કોમળ અને પાદુકા તાંબાના રંગની તેમજ નખ પણ એ જ રંગના હોવા જોઈએ. તેના પગનાં ઘૂંટણ છુપાયેલા અને ભરાવદાર હોય, પાદુકા કમળના રંગની અને શુભ હોય. પગ પર વજ્ર, કમળ કે હળના ચિહ્ન હોય તો તે દાસી ગણાય છે, નહીંતર પરિણામ અલગ આવે છે. સાંધા દેખાતા નહિ હોય, બંને ઘૂંટણ સમાન અને શુભ હોય. યોનિ ઉત્તમ, વિશાળ અને પિપળા પાન જેવી આકારની હોવી જોઈએ. રત્ન (યોનિ) છુપાયેલું અને શુભ ફળદાયી હોય છે; કટિ ભારે અને શુભ હોય છે. નાભિ જમણી તરફ વળેલી અને કમર પર ત્રણ વણાંક હોય છે. મજબૂત અને વાળવાળી જાંઘો પ્રશંસનીય છે, તેમજ શંખ જેવી કોમળ ગળા પણ. દાંત ચમેલીના ફૂલ જેવા અને વાણી કોકિલા જેવી મીઠી હોવી જોઈએ. સ્ત્રીઓ માટે નાક સમાન અને સુંદર હોવી શુભ માનવામાં આવે છે. ભ્રૂ ચાંદનીની જેમ અને કપાળ વધારે વિશાળ ન હોવું જોઈએ. બંને કાન ભરાવદાર, સમાન, કોમળ અને યોગ્ય રીતે સ્થિર હોવા જોઈએ. સ્ત્રીઓ માટે માથું, પગના તળિયા કે હથેળી સમાન હોવી શ્રેષ્ઠ ગણાય છે. પગ કે હથેળી પર ધ્વજ, ચામર, માળા, પર્વત જેવા કાનના કુંડળ અને વેદિકા જેવા ચિહ્નો હોય તો તે સ્ત્રીઓ રાજાઓની પ્રિય બને છે. સ્ત્રીઓ માટે હથેળી ન તો ધસી ગયેલી કે વધારે ઉંચી હોવી જોઈએ; કળાઈથી ઉઠતી અને મધ્યમ આંગળી સુધી પહોંચતી રેખા શુભ માનાય છે. જે રેખા હથેળી સુધી પહોંચે કે ઉંચા પગના તળિયે હોય, તે શુભ છે. નાની આંગળીના તળિયેથી ઉઠતી રેખા દીર્ઘ આયુષ્ય આપે છે. જ્યારે અંગૂઠાના તળિયે રેખા હોય, ત્યારે આયુષ્ય ટૂંકું કે ઓછું મળે છે. આ રીતે, શરીરના દરેક લક્ષણ પોતાના ફળ આપે છે અને એથી મનુષ્યના જીવનની દિશા નક્કી થાય છે — આ શાસ્ત્રની ગહન અને વિશદ પરંપરા છે.