Garuda Purana

स्यान्मणिगुणनिकरो मालिनी ननमा ययौ । वसुस्वरयतिः स्याच्च नजौ भज्राः प्रभद्रकम् ॥ १,२०९.

The maṇiguṇa group forms the mālinī meter, and nanamā proceeds; the vasusvara meter is also so, and najau, bhajrā, and prabhadraka likewise.

एला सयौ ननौ यःस्याच्चित्रलेखास्वराष्टकैः । मरौ मयौ यश्च भवेदुक्तेयमति शर्करी ॥ १,२०९.

Elā, sayau, and nanau—whoever is with the eight citralekhā notes; marau and mayau—whoever is thus, this is called the śarkarī meter.

स्वरात्खं वृषभगजजृम्भितं भ्रनना नगौ । नजभजरा वाणिनी गः पिङ्गलेनाष्टिरीरिता ॥ १,२०९.

From the svarā, the khaṃ, vṛṣabha, gaja, and jṛmbhita, as well as bhrananā and nagau; najabhajarā, vāṇinī, and gaḥ, the piṅgala meter is declared with eight.

रसरुद्रैः शिखरिणी यमौ नसभला गुरुः । वसुग्रयतिः पृथ्वी जसौ जसयला गुरुः ॥ १,२०९.

With rasarudra, the śikhariṇī meter, yamau, and nasabhalā, the guru; the vasugrayati meter is pṛthvī, jasau, and jasayalā, the guru.

दशस्वरैर्वंशपत्रपतितं भ्रौन्नभा लगौ । षड्वेदाश्वैश्च हरिणी नसमा रसला गुरुः ॥ १,२०९.

With ten notes, the vaṃśapatra falls, bhraunnabhā is laghu; with six vedāśva, the hariṇī meter, nasamā, and rasalā, the guru.

मन्दाक्रान्तब्धिषड्नगैर्मभनास्ततगा गुरुः । नर्दटकं नजभजा जलौ गो यतिरेव च ॥ १,२०९.

The mandākrānta meter, with six nagas, mabhanā, and tatagā, is guru; the nardaṭaka, najabhajā, jalau, and go is also a meter.

सप्तर्त्वब्धिः कोकिलकमत्यष्टिः स्याच्च पूर्ववत् । भूतर्त्वश्वैः कुसुमितलता म्तौ न्यौ ययौ धृतिः ॥ १,२०९.

The saptartva meter, the kokila, and the kamatyaṣṭi are as before; with bhūtartva and aśva, the kusumitalatā, mtau, nyau, and yayau, is dhṛti.

रसर्त्वश्वैर्यमौ न्सौ रौ मेघविस्फूर्जिता रगौ । शार्दूलविक्रीडितं मः सूर्यश्वैः सज्सतास्तगौ ॥ १,२०९.

With rasartva and aśva, yamau, nsau, and rau, the meghavisphūrjita meter, ragau; the śārdūlavikrīḍita, maḥ, with sūryaśva, sajsatā, and stagau.

छन्दो ह्यतिधृतिः प्रोक्तमत ऊर्ध्वं कृतिर्भवेत् । सप्ताश्वर्तुः सुवदना भ्रौ मनौ यभला गुरुः ॥ १,२०९.

The meter called atidhṛti is declared, and after that comes kṛti; with seven aśva and rtu, the suvadanā, bhrau, manau, and yabhalā, the guru.

वृत्तं रजौ रजौ पादे रजौ गो लः कृतिर्भवेत् । त्रिसप्तकैः स्नग्धरा स्यात्प्रकृतिर्म्नभनैस्त्रियैः ॥ १,२०९.

The vṛtta meter, with rajau, rajau in the foot, rajau, go, and laḥ, is kṛti; with three sevens, the snagdharā, the prakṛti, and mnabhanaistriyaiḥ.

दिगर्कैर्भद्रकं भ्रौ न्रौ नरना गो यथाकृतिः । नजौ भश्वाश्वललितं जभौ जभलगा भवेत् ॥ १,२०९.

With digarka, the bhadraka meter, bhrau, nrau, naranā, and go, as per the form; najau, bhaśvāśva, lalita, jabhau, and jabhalagā, is the meter.

मत्ताक्रीडञ्चाष्टबाणदशकैर्मौ तनौ ननौ । नलौ गुरुश्च विकृतिश्छिन्ना संकृतिरुच्यते ॥ १,२०९.

With mattākrīḍa and eight bāṇa and ten, mau, tanau, and nanau; nalau and guru, the vikṛti meter, and the chinnā is called saṃkṛti.

पञ्चाश्वार्कैर्भतौ तन्वी नसभा भनया गणाः । क्रौञ्चपदा बाणशरवसुशैलैर्भमौ सभौ ॥ १,२०९.

With five aśva and arka, bhatau, tanvī, nasabhā, and bhanayā, the gaṇas; krauñca feet, bāṇa, śara, vasuśaila, bhamau, and sabhau.

नौ नौ गोऽतिकृतिः प्रोक्ता च्छन्दो ह्युत्कृतिरुच्यते । वस्वीशाश्वैर्ममतनैः स्याद्भुजङ्गविजृम्भितम् ॥ १,२०९.

Nau, nau, and go—the atikṛti meter is declared; the meter called utkṛti; with vasvī, īśa, aśva, and mamatanaiḥ, the bhujaṅgavijṛmbhita meter.

ननरसैर्लगयुक्तैश्च अपवाहाख्यकं यतिः । गुहैः षड्भी रसैर्बाणैर्मोनाः षट्सगगा गणाः ॥ १,२०९.

With nanaras and laghu, the apavāhākhyaka meter; with six guha and rasa, bāṇa, monāḥ, and six sagagā, the gaṇas.

चण्डवृत्तिप्रपातोऽसौ दण्डको नौ ततोऽगरः । रफेवृद्धान्तकादस्य व्यालजीमूतकादयः ॥ १,२०९.

The caṇḍa meter, prapāta, daṇḍaka, nau, and then agara; from raphe, vṛddhānta, and the rest, vyāla, jīmūta, and others.

श्रीगरुडमहापुराणम् २१० सूत उवाच । सससलगाश्च विषमे पादे यद्युपचित्रकम् । समे भौ भगगाः स्युश्च द्रुतमध्या भभौ भगौ ॥ १,२१०.

Sūta said: If sasasalagā occurs in an uneven foot, it is called upacitraka; in an even foot, bhau, bhagagā are drutamadhyā, and bhabhau, bhagau.

गः पादे विषमेऽन्यत्र नजौ ज्यौ च गणौ स्मृतौ ॥ १,२१०.

In an uneven foot, 'gaḥ' is found; elsewhere, 'najau', 'jyau', and 'gaṇau' are remembered.

विषमे वेगवती सा गः समे भौ भो गगौ गणाः । पादेऽसमे तजौ रो गः समे मसौ जगौ गरुः । भवेद्भद्रविराट्केतुमती तु विषमे सजौ ॥ १,२१०.

'Gaḥ' in an uneven meter is swift; in an even meter, 'bhau', 'bho', 'gagau', and 'gaṇāḥ'. In an uneven foot, 'tajau', 'ro', and 'gaḥ'; in an even meter, 'masau', 'jagau', and 'garuḥ'. The 'bhadravirāṭketumatī' is, in an uneven meter, 'sajau'.

सगौ समे भ्रौ नगगा आख्यानकी त्वथासमे । तौ जो गगौ समे पादे जतजा गुरुकद्वयम् ॥ १,२१०.

'Sagau' in an even meter, 'bhrau', 'nagagā', and 'ākhyānakī'; then, in an uneven meter, 'tau', 'jo', 'gagau'. In an even foot, 'pāde', 'jatajā', and two 'guruka'.

विपरीताख्यानकं स्याद्विषमे जस्तजौ गगौ । ततौ जगौ समे गः स्यात्पिङ्गलेन ह्युदाहृतम् ॥ १,२१०.

The 'viparītākhyānaka' occurs in an uneven meter as 'jas', 'tajau', 'gagau'; 'tatau', 'jagau' in an even meter; 'gaḥ' is cited by Piṅgala.

पादेऽथ विषमे चैव पुष्पिताग्रा ननौ रयौ । समे नजौ जरौ गश्च वैतालीयं वदन्ति हि । वृत्तञ्चापरवक्त्राख्यमौपच्छन्दसिकं परम् ॥ १,२१०.

In a foot, and also in an uneven meter, 'puṣpitāgrā', 'nanau', 'rayau'; in an even meter, 'najau', 'jarau', and 'gaḥ'—this is called 'vaitālīya'. Another meter is called 'aparavaktra' and 'aupacchandasika'.

वाङ्मती रजरा यः स्यादयुग्मे जरजा रगौ ॥ १,२१०.

'Vāṅmatī' is 'rajarā'; in the pair of feet, 'jarajā' and 'ragau'.

श्रीगरुडमहापुराणम् २११ सूत उवाच । प्रथमोऽष्टाक्षरैः पादो द्वितीयो द्वादशाक्षरैः । तृतीयः षोडशार्णैश्च विंशद्वर्णैश्चतुर्थकः ॥ १,२११.

Sūta said: The first foot has eight syllables, the second has twelve syllables, the third has sixteen, and the fourth has twenty syllables.

आपीडः सर्वलः प्रोक्तः पूर्वपादान्तगद्वयः ॥ १,२११.

'Āpīḍa' is called 'sarvala', consisting of two lines ending with the earlier feet.

द्वितीयेऽष्टाक्षरैः पादे कलिका प्रथमेर्ऽकजे । लवली स्यात्तृतीयेऽथ पूर्ववच्चाष्ट काक्षरे । प्रोक्ता चामृतधारेयं चतुरष्टाक्षरे सति ॥ १,२११.

In the second foot, 'kalikā' has eight syllables; in the first, 'arkaja'; in the third, 'lavalī', and as before, eight syllables. This is called 'amṛtadhārā' when all four have eight syllables.

(इति पदचतुरूर्ध्वप्रकरणम्) । सजौ सलौ च प्रथमे नसजा गो द्वितीयके । तृतीये भनभा गश्च चतुर्थे सजसा जगौ ॥ १,२११.

(Thus ends the section on four-footed meters.) In the first, 'sajau' and 'salau'; in the second, 'nasajā' and 'go'; in the third, 'bhanabhā' and 'gaḥ'; in the fourth, 'sajasā' and 'jagau'.

पूर्ववत्स्यात्सौरभकं तृतीयेऽघ्रौ रनौ भगौ । ललितञ्चाद्गतावत्स्यातृतीयेंऽघ्रौ ननौ ससौ ॥ १,२११.

As before, 'saurabhaka' occurs; in the third, 'ghrau', 'ranau', and 'bhagau'. 'Lalita' is as in 'adgata'; in the third, 'ghrau', 'nanau', and 'sasau'.

(इत्युद्गताप्रकरणम्) । उपस्थितप्रचुपितं प्रथमेऽघ्रौ मसौ जभौ । गौ द्वितीये सनजरा गस्तृतीये ननौ च सः । नौ नजौ यश्चतुर्थे स्याच्छेष पादाश्च पूर्ववत् ॥ १,२११.

(Thus ends the section on 'udgata'.) 'Upasthita' and 'pracupita': in the first, 'ghrau', 'masau', and 'jabhau'; in the second, 'gau'; in the third, 'sanajarā', 'gaḥ', and 'nanau'; in the fourth, 'nau', 'najau', and the rest of the feet as before.