कृष्णार्जकः करालश्च कालमानः प्रकीर्तितः । प्राची बला नदीक्रान्ता काकजङ्घाथ वायसी ॥ १,२०४.
Kṛṣṇārjaka, Karāla, and Kālamāna are named; Prācī, Balā, Nadīkrāntā, Kākajaṅghā, and Vāyasī are also mentioned.
ज्ञेया मूषिकपर्णो तु भ्रमन्ती चाखुपर्णिका । विषमुष्टिर्द्रावणञ्च केशमुष्टिरुदाहृता ॥ १,२०४.
Mūṣikaparṇa is to be known, as well as Bhramantī and Ākhuparṇikā; Viṣamuṣṭi, Drāvaṇa, and Keśamuṣṭi are also described.
किंलिहीं कटुकीं विद्यादन्तकश्चाम्लवेतसः । अश्वत्था बहुपत्रा च विज्ञेया चामलक्यपि ॥ १,२०४.
Kiṃlihī and Kaṭukī are to be known, and Antaka is Āmlavetasa; Aśvattha, Bahupatrā, and Āmalakī are also to be recognized.
अरूषक्रं पत्र शूकं क्षीरी राजादनं मतम् । महापत्रं दाडिमं च तमेव करकं वदेत् ॥ १,२०४.
Arūṣakra, Patra, Śūka, Kṣīrī, and Rājādana are considered; Mahāpatra, Dāḍima, and Karaka are also spoken of.
मसूरी विदली शष्पा कालिन्दीति निरुच्यते । कण्टकाख्या महाश्यामा वृक्षपादीति वक्ष्यते ॥ १,२०४.
Masūrī, Vidalī, and Śaṣpā are called Kālindī; Kaṇṭakākhyā, Mahāśyāmā, and Vṛkṣapādī are also described.
विद्या कुन्ती निकुम्भा च त्रिभङ्गी त्रिपुटी त्रिवृत् । सप्तला यवतिक्ता च चर्मा चर्मकसेति च ॥ १,२०४.
Vidyā, Kuntī, Nikumbhā, Tribhaṅgī, Tripuṭī, Trivṛt, Saptalā, Yavatiktā, Carmā, and Carmakasa are also named.
शङ्खिनी सुकुमारी च तिक्ताक्षी चाक्षिपीलुकम् । गवाक्षी चामृता श्वेता गिरिकर्णो गवादिनी ॥ १,२०४.
Śaṅkhinī, Sukumārī, Tiktākṣī, and Akṣipīluka; Gavākṣī, Amṛtā, Śvetā, Girikarṇa, and Gavādinī are also mentioned.
काम्पिल्लकोऽथ रक्ताङ्गो गुण्डा रोचनिकेति च । हेमक्षीरी स्मृता पीता गौरी वै कालदुग्धिका ॥ १,२०४.
Kāmpillaka, Raktāṅga, Guṇḍā, and Rocanika; Hemakṣīrī is remembered as Pītā, Gaurī, and Kāladugdhikā.
गाङ्गेरुकी नागबला विशाला चेन्द्रवारुणी । तार्क्ष्यं शैलं नीलवर्णमञ्जनञ्च रसाञ्जनम् ॥ १,२०४.
Gāṅgerukī, Nāgabalā, Viśālā, and Indravāruṇī; Tārkṣya, Śaila, Nīlavarṇa, Añjana, and Rasāñjana are also described.
निर्यासो यश्च शाल्मल्याः स मोचरससंज्ञकः । प्रत्यक्पुष्पी खरी ज्ञेया अपामार्गो मयूरकः ॥ १,२०४.
The resin of Śālmalī is called Mocara; Pratyakpuṣpī, Kharī, Apāmārga, and Mayūraka are to be known.
सिंहास्यवृषवासाकमाटरूषकमादिशेत् । जीवको जीवशाकश्च कर्बुरञ्च शटीं विदुः ॥ १,२०४.
Siṃhāsya, Vṛṣavāsā, Māṭarūṣaka are prescribed; Jīvaka, Jīvaśāka, Karbura, and Śaṭī are known.
कट्फलं सोमवृक्षः स्यादग्निगन्धा सुगन्धिका । शताङ्गं शतपुष्पा च मिंसिर्मधुरिकामता ॥ १,२०४.
Kaṭphala, Somavṛkṣa, Agnigandhā, Sugandhikā; Śatāṅga, Śatapuṣpā, Miṃsir, and Madhurikā are considered.
ज्ञेयं पुष्करमूलञ्च पुष्करं पुष्कराह्वयम् । यासोऽथ धन्वयासश्च दुष्पर्शोऽथ दुरालभा ॥ १,२०४.
Puṣkara-mūla, Puṣkara, and Puṣkara-āhvaya are to be known; Yāsa, Dhanvayāsa, Duṣparśa, and Durālabhā are also mentioned.
वाकुची सोमराजी च सोमवल्लीति कीर्तिता । मार्कवः केशराजश्च भृङ्गराजो निगद्यते ॥ १,२०४.
Vākucī, Somarājī, and Somavallī are named; Mārkava, Keśarāja, and Bhṛṅgarāja are also spoken of.
प्रोक्तस्त्वेडगजस्तज्ज्ञैश्चक्रमर्दकसंज्ञखः । सुरङ्गीतगरः स्नायुः कलनाशा तु वायसी ॥ १,२०४.
The experts call the veda-gaja by the name cakramardaka; suraṅgī is called tagara, its sinew is known as kalanāśā, and vāyasī is another name for it.
महाकालः स्मृतो बेलस्तण्डुलीयो घनस्तनः । इक्ष्वाकुस्तिक्ततुम्बी स्यात्तिक्तालबुर्निगद्यते ॥ १,२०४.
Mahākāla is known as bela; taṇḍulīya is called ghanastana; ikṣvāku is the bitter gourd, and tiktālabu is so named.
धामार्गवोऽथ कोषातक्यथ यामिनी । विद्यात्कोशतकीभेदं कृतभेदनसंज्ञका ॥ १,२०४.
Dhāmārgava and koṣātakī, as well as yāminī, should be known; the different types of koṣātakī are called kṛtabhedana.
तथा जीमूतकाख्या च खुड्डाको देवताडकः । गृध्रनखी गृध्रनखी हिङ्गुकाकादनी मता ॥ १,२०४.
Similarly, jīmūta is also called khuḍḍāka and devatāḍaka; gṛdhranakhī is so named, and hiṅgukākādanī is considered another name.
अश्वारिश्चैव बोद्धव्यः करवीरोऽश्वमारकः । सिन्धुः सैन्धवसिन्धूत्थमणिमन्थमुदाहृतम् ॥ १,२०४.
Aśvāri should be understood, and karavīra is called aśvamāraka; sindhu, saindhava, and sindhūttha are all names for maṇimantha.
क्षारो यवाग्रजश्चैव यवक्षारोऽभिधीयते । सर्जिका सर्जिकाक्षारो द्वितीयः परिकीर्तितः ॥ १,२०४.
Kṣāra and yavāgraja are both called yavakṣāra; sarjikā and sarjikākṣāra are known as the second type.
काशीशं पुष्पकाशीशं विज्ञेयं नेत्त्रभेषजम् । धातुकाशीशकाशी च संज्ञेयं तच्च कीर्तितम् ॥ १,२०४.
Kāśīśa and puṣpakāśīśa are recognized as remedies for the eyes; dhātukāśīśa and kāśī are also so named.
सौराष्ट्री मृत्तिकाक्षारं काक्षी वै पङ्कपर्पटी । विद्यात्समाक्षिकं धातु ताप्यं ताप्युत्थसम्भवम् ॥ १,२०४.
Saurāṣṭrī is the alkali from clay; kākṣī is known as paṅkaparpaṭī; samākṣika is a mineral, and tāpya is produced from tāpyuttha.
शिला मनः शिला ज्ञेया नेपाली कुलटीति च । आलं मनस्तालकं वा हरितालं विनिर्दिशेत् ॥ १,२०४.
Śilā and manaḥśilā are to be known, as well as nepālī and kulaṭī; āla or manastālaka is designated as haritāla.
गन्धको गन्धपाषाणो रसः पारद उच्यते । ताम्रमौदुम्बरं शुल्बं विद्यान्म्लेच्छमुखं तथा ॥ १,२०४.
Gandhaka is called gandhapāṣāṇa; rasa is known as mercury; tāmramaudumbara and śulba are also mentioned, as is mlecchamukha.
अद्रिसारस्त्वयस्तीक्ष्णं लोहकञ्चापि कथ्यते । माक्षिकं मधु च क्षौद्रं तच्च पुष्परसं स्मृतम् ॥ १,२०४.
Adrisāra is sharp iron, also called lohakañca; mākṣika, madhu, and kṣaudra are all considered the essence of flowers.
ज्येष्ठन्तु सोदकं तत्स्यात्काञ्जिकन्तु सुवीरकम् । सीता सितोपला चैव मत्स्यण्डीशर्करा स्मृता ॥ १,२०४.
Jyeṣṭha with water is called kāñjika, and suvīraka; sītā, sitopalā, and matsyaṇḍī are known as types of sugar.
त्वगेलापत्रकैस्तुल्यैस्त्रिसुगन्धि त्रिजातकम् । नागकेशरसंयुक्तं तच्चतुर्जातमिष्यते ॥ १,२०४.
Twag, elā, and patraka in equal measure form trisugandhi, called trijātaka; when combined with nāgakeśara, it is called caturjāta.
पिप्पली पिप्पलीमूलं चव्यचित्रकनागरैः । कथितं पञ्चकोलञ्च कोलकं कोलसंज्ञया ॥ १,२०४.
Pippalī, pippalī root, cavyā, citraka, and nāgara are described; pañcakola is so named, and kolaka is another name for it.
प्रियङ्गुः कङ्गुका ज्ञेया कोरदूषश्च कोद्रवः । त्रिपुटः पुटसंज्ञश्च कलापो लङ्गको मतः ॥ १,२०४.
Priyaṅgu is known as kaṅgukā, and koradūṣa as kodrava; tripuṭa is called puṭa, and kalāpa is considered laṅgaka.
सतीनो वर्तुलश्चैव वेणुश्चापि प्रकीर्तितः । पिचुकं पितलं चाक्षं बिडालपदकं तथा ॥ १,२०४.
Satīna and vartula are mentioned, as well as veṇu; picuka, pitala, cākṣa, and biḍālapadaka are also named.