दन्ती कटङ्कटेरी च ज्ञेया दारुनिशेति च । हरिद्रा रजनी प्रोक्ता पीतिका रात्रिनामिका ॥ १,२०४.
Dantī and kaṭaṅkaṭerī are to be known, as well as dāruniśā; haridrā is called rajanī, pītikā is called rātrināmikā.
वृक्षादनी छिन्नरुहा नीलवल्ली रसामृता । वसुकोटश्च विज्ञेयो वाशिरः काम्पिल्लो मतः ॥ १,२०४.
Vṛkṣādanī, chinnaruhā, nīlavallī, and rasāmṛtā; vasukoṭa is to be known, vāśira is called kāmpilla.
पाषाणभेदकोऽरिष्टो ह्यस्मभित्कुट्टभेदकः । घण्टाकः शुष्कको ज्ञेयो वचोऽथ सूचको मतः ॥ १,२०४.
Pāṣāṇabhedaka, ariṣṭa, as well as kuṭṭabhedaka; ghaṇṭāka and śuṣkaka are to be known, vaca and sūcaka are so regarded.
सुरसो बीजकश्चैव पीतशालोऽभिधीयेत । वज्रवृक्षो महावृक्षः स्नुही स्नुक्च सुधा गुडा ॥ १,२०४.
Suraso and bījaka, as well as pītaśāla are named; vajravṛkṣa, mahāvṛkṣa, snuhī, snuk, sudhā, and guḍā.
तुलसीं सुरसां विद्यादुपस्थेति च कथ्यते । कुठेरकोऽप्यर्जुनकः पर्णो सौगन्धिपर्णिक्रः ॥ १,२०४.
Tulasī is known as surasā, and also called upasthā; kuṭheraka, arjunaka, parṇa, and saugandhiparṇikra.
नीलश्च सिन्धुवारश्च निर्गुण्डीति सुगन्धिका । ज्ञेया सुगन्धिपर्णोति वासन्ती कुलजेति च ॥ १,२०४.
Nīla and sindhuvāra, nirguṇḍī is fragrant; one should know sugandhiparṇoti, vāsantī, and kulaja.
कालीयकं पीतकाष्ठं कतकाख्यः पुनः स्मृतः । गायत्रीखदिरो ज्ञेयस्तद्भेदः कन्दरो मतः ॥ १,२०४.
Kāliyaka is yellow wood, and Kataka is another name for it; Gayatri-khadira is to be known, and its variant is called Kandara.
इन्दी वरं कुवलयं पद्मं नीलोत्पलं स्मृतम् । सौगन्धिकं शतदलमब्जं कमलमुच्यते ॥ १,२०४.
Indī is excellent, Kuvalaya is the blue lotus, Padma is the lotus, Nīlotpala is remembered; Saugandhika, Shatadala, Abja, and Kamala are all names for the lotus.
अजवर्णो भवेदूर्जो वाजिकर्णोऽश्वकर्णकः । श्लेष्मान्तकस्तथा शेलुर्बहुवारश्च कथ्यते ॥ १,२०४.
Ajavarṇa is Uurja, Vājikarṇa is Ashvakarṇaka; Shleṣmāntaka, Shelur, and Bahuvāra are also mentioned.
सुनन्दकः ककुद्भद्रं छत्राकी छत्रसंज्ञका । कबरी कुम्भको धृष्टः क्षुद्विधो धनकृत्तथा ॥ १,२०४.
Sunandaka, Kakudbhadra, Chatrākī, and Chatrasaṃjñaka; Kabarī, Kumbhaka, Dhṛṣṭa, Kṣudvidha, and Dhanakṛt are also known.
कृष्णार्जकः करालश्च कालमानः प्रकीर्तितः । प्राची बला नदीक्रान्ता काकजङ्घाथ वायसी ॥ १,२०४.
Kṛṣṇārjaka, Karāla, and Kālamāna are named; Prācī, Balā, Nadīkrāntā, Kākajaṅghā, and Vāyasī are also mentioned.
ज्ञेया मूषिकपर्णो तु भ्रमन्ती चाखुपर्णिका । विषमुष्टिर्द्रावणञ्च केशमुष्टिरुदाहृता ॥ १,२०४.
Mūṣikaparṇa is to be known, as well as Bhramantī and Ākhuparṇikā; Viṣamuṣṭi, Drāvaṇa, and Keśamuṣṭi are also described.
किंलिहीं कटुकीं विद्यादन्तकश्चाम्लवेतसः । अश्वत्था बहुपत्रा च विज्ञेया चामलक्यपि ॥ १,२०४.
Kiṃlihī and Kaṭukī are to be known, and Antaka is Āmlavetasa; Aśvattha, Bahupatrā, and Āmalakī are also to be recognized.
अरूषक्रं पत्र शूकं क्षीरी राजादनं मतम् । महापत्रं दाडिमं च तमेव करकं वदेत् ॥ १,२०४.
Arūṣakra, Patra, Śūka, Kṣīrī, and Rājādana are considered; Mahāpatra, Dāḍima, and Karaka are also spoken of.
मसूरी विदली शष्पा कालिन्दीति निरुच्यते । कण्टकाख्या महाश्यामा वृक्षपादीति वक्ष्यते ॥ १,२०४.
Masūrī, Vidalī, and Śaṣpā are called Kālindī; Kaṇṭakākhyā, Mahāśyāmā, and Vṛkṣapādī are also described.
विद्या कुन्ती निकुम्भा च त्रिभङ्गी त्रिपुटी त्रिवृत् । सप्तला यवतिक्ता च चर्मा चर्मकसेति च ॥ १,२०४.
Vidyā, Kuntī, Nikumbhā, Tribhaṅgī, Tripuṭī, Trivṛt, Saptalā, Yavatiktā, Carmā, and Carmakasa are also named.
शङ्खिनी सुकुमारी च तिक्ताक्षी चाक्षिपीलुकम् । गवाक्षी चामृता श्वेता गिरिकर्णो गवादिनी ॥ १,२०४.
Śaṅkhinī, Sukumārī, Tiktākṣī, and Akṣipīluka; Gavākṣī, Amṛtā, Śvetā, Girikarṇa, and Gavādinī are also mentioned.
काम्पिल्लकोऽथ रक्ताङ्गो गुण्डा रोचनिकेति च । हेमक्षीरी स्मृता पीता गौरी वै कालदुग्धिका ॥ १,२०४.
Kāmpillaka, Raktāṅga, Guṇḍā, and Rocanika; Hemakṣīrī is remembered as Pītā, Gaurī, and Kāladugdhikā.
गाङ्गेरुकी नागबला विशाला चेन्द्रवारुणी । तार्क्ष्यं शैलं नीलवर्णमञ्जनञ्च रसाञ्जनम् ॥ १,२०४.
Gāṅgerukī, Nāgabalā, Viśālā, and Indravāruṇī; Tārkṣya, Śaila, Nīlavarṇa, Añjana, and Rasāñjana are also described.
निर्यासो यश्च शाल्मल्याः स मोचरससंज्ञकः । प्रत्यक्पुष्पी खरी ज्ञेया अपामार्गो मयूरकः ॥ १,२०४.
The resin of Śālmalī is called Mocara; Pratyakpuṣpī, Kharī, Apāmārga, and Mayūraka are to be known.
सिंहास्यवृषवासाकमाटरूषकमादिशेत् । जीवको जीवशाकश्च कर्बुरञ्च शटीं विदुः ॥ १,२०४.
Siṃhāsya, Vṛṣavāsā, Māṭarūṣaka are prescribed; Jīvaka, Jīvaśāka, Karbura, and Śaṭī are known.
कट्फलं सोमवृक्षः स्यादग्निगन्धा सुगन्धिका । शताङ्गं शतपुष्पा च मिंसिर्मधुरिकामता ॥ १,२०४.
Kaṭphala, Somavṛkṣa, Agnigandhā, Sugandhikā; Śatāṅga, Śatapuṣpā, Miṃsir, and Madhurikā are considered.
ज्ञेयं पुष्करमूलञ्च पुष्करं पुष्कराह्वयम् । यासोऽथ धन्वयासश्च दुष्पर्शोऽथ दुरालभा ॥ १,२०४.
Puṣkara-mūla, Puṣkara, and Puṣkara-āhvaya are to be known; Yāsa, Dhanvayāsa, Duṣparśa, and Durālabhā are also mentioned.
वाकुची सोमराजी च सोमवल्लीति कीर्तिता । मार्कवः केशराजश्च भृङ्गराजो निगद्यते ॥ १,२०४.
Vākucī, Somarājī, and Somavallī are named; Mārkava, Keśarāja, and Bhṛṅgarāja are also spoken of.
प्रोक्तस्त्वेडगजस्तज्ज्ञैश्चक्रमर्दकसंज्ञखः । सुरङ्गीतगरः स्नायुः कलनाशा तु वायसी ॥ १,२०४.
The experts call the veda-gaja by the name cakramardaka; suraṅgī is called tagara, its sinew is known as kalanāśā, and vāyasī is another name for it.
महाकालः स्मृतो बेलस्तण्डुलीयो घनस्तनः । इक्ष्वाकुस्तिक्ततुम्बी स्यात्तिक्तालबुर्निगद्यते ॥ १,२०४.
Mahākāla is known as bela; taṇḍulīya is called ghanastana; ikṣvāku is the bitter gourd, and tiktālabu is so named.
धामार्गवोऽथ कोषातक्यथ यामिनी । विद्यात्कोशतकीभेदं कृतभेदनसंज्ञका ॥ १,२०४.
Dhāmārgava and koṣātakī, as well as yāminī, should be known; the different types of koṣātakī are called kṛtabhedana.
तथा जीमूतकाख्या च खुड्डाको देवताडकः । गृध्रनखी गृध्रनखी हिङ्गुकाकादनी मता ॥ १,२०४.
Similarly, jīmūta is also called khuḍḍāka and devatāḍaka; gṛdhranakhī is so named, and hiṅgukākādanī is considered another name.
अश्वारिश्चैव बोद्धव्यः करवीरोऽश्वमारकः । सिन्धुः सैन्धवसिन्धूत्थमणिमन्थमुदाहृतम् ॥ १,२०४.
Aśvāri should be understood, and karavīra is called aśvamāraka; sindhu, saindhava, and sindhūttha are all names for maṇimantha.
क्षारो यवाग्रजश्चैव यवक्षारोऽभिधीयते । सर्जिका सर्जिकाक्षारो द्वितीयः परिकीर्तितः ॥ १,२०४.
Kṣāra and yavāgraja are both called yavakṣāra; sarjikā and sarjikākṣāra are known as the second type.