Garuda Purana

श्रीगरुडमहापुराणम् २०३ हरिरुवाच । या गौर्द्वेष्टिं स्वकं वत्सं तस्या देयं स्वकं पयः । लवणेन समायुक्तं तस्या वत्सः प्रियो भवेत् ॥ १,२०३.

Hari said: To a cow that rejects her own calf, her own milk mixed with salt should be given; then her calf will become dear to her.

शुनोऽस्थि कण्ठबद्धं हि महिषाणां गवा तथा । कृमिजालं पातयति सकलं नात्र संशयः ॥ १,२०३.

A dog's bone tied around the neck of buffaloes or cows completely destroys all worms; of this there is no doubt.

गोजङ्गनाभिपातः स्याद्गुञ्जामूलस्य भक्षणात् ॥ १,२०३.

Feeding the root of guñjā to a cow causes her to miscarry.

वरुणफलस्यरसं करेण मथितं शिव । चतुष्पादद्विपदयोः कृमिजालं निपातयेत् ॥ १,२०३.

O Shiva, the juice of the varuṇa fruit, churned by hand, destroys all worms in both four-footed and two-footed creatures.

व्रणञ्च शमयेद्रुद्र जयायाः पूरणात्तथा । गजमूत्रस्य वै पानं गोमहिष्युपसर्गनुत् ॥ १,२०३.

Filling a wound with jayā brings healing, O Rudra; and drinking elephant urine cures diseases of cows and buffaloes.

समसूर शालिबीजं पीतं तक्रेण घर्षितम् । क्षीरे गोमहीषस्यैव गोः पुंसश्च हितं भवेत् ॥ १,२०३.

Barley and rice, ground and mixed with buttermilk, when given in the milk of a cow, buffalo, or bull, is beneficial.

पत्रञ्च शरपुङ्खाया दत्तं सलवणं शिव । वारिस्फोटं हयानाञ्च केसराणां विनाशयेत् ॥ १,२०३.

O Shiva, the leaf of sharapunkha given with salt destroys water blisters on the manes of horses.

घृतकुमारीपत्रमेव दत्तं सलक्षणं हर । तुरगमकेसराणां कण्डूनंश्येन्न संशयः ॥ १,२०३.

O Hara, the leaf of aloe, given with salt, certainly cures itching of horses' manes.

श्रीगरुडमहापुराणम् २०४ सूत उवाच । एवं धन्वन्तरिः प्राह सुश्रुतायच वैद्यकम् । अत नामानि वक्ष्यामि ओषधीनां समासतः ॥ १,२०४.

Sūta said: Thus Dhanvantari spoke to Suśruta about medicine; now I will briefly tell the names of the herbs.

स्थिरा विदारिगन्धा च शालपण्यशुमत्यपि । लाङ्गली कलसी चैव क्रोष्टुपुच्छा गुहा मता ॥ १,२०४.

Stirā, vidārigandhā, śālapaṇya, śumatī, lāṅgalī, kalasī, kroṣṭupucchā, and guhā are considered as such.

पुनर्नवाथ पर्षाभूः कठिल्या कारुणा तथा । एरण्डश्चोरुवूकः स्यादामर्दो वर्धमानकः ॥ १,२०४.

Punarnavā, parṣābhū, kaṭhilyā, kāruṇā, eraṇḍa, uruvūka, āmarda, and vardhamānaka are to be known.

झषा नागबला ज्ञेया श्वदंष्ट्रा गोक्षुरो मतः । शतावरी वरा भीरु पीवरीन्दीवरी वरी ॥ १,२०४.

Jhaṣā is known as nāgabalā; śvadaṃṣṭrā is called gokṣura; śatāvarī, varā, bhīru, pīvarī, indīvarī, and varī are also recognized.

व्याघ्री तु बृहती कृष्णा हंसपादी मधुस्त्रवा । धामनी कण्टकारी स्यात्क्षुद्रा सिंही निदिग्धिका ॥ १,२०४.

Vyāghrī is bṛhatī, kṛṣṇā, haṃsapādī, madhustravā, dhāmanī, kaṇṭakārī, kṣudrā, siṃhī, and nidigdhikā.

वृश्चिका त्र्यमृता काली विषघ्नी सर्पदंष्ट्रिका । मर्कटी चात्मगुप्ता स्यादार्षेयी कपिकच्छुका ॥ १,२०४.

Vṛścikā, tryamṛtā, kālī, viṣaghnī, sarpadaṃṣṭrikā, markaṭī, ātmaguptā, ārṣeyī, and kapikacchukā are named.

मुद्गपर्णो क्षुद्रसहा माषपर्णो महासहा । त्यजा परा च महा ज्ञेया दण्डयोन्यङ्कसंज्ञया । न्यग्रोधस्तु वटो ज्ञेयः अश्वत्थः कपिलो मतः ॥ १,२०४.

Mudgaparṇa is kṣudrasahā; māṣaparṇa is mahāsahā; tyajā and parā are known as mahā; daṇḍayonī and aṅkasaṃjñā; nyagrodha is known as vaṭa; aśvattha is called kapila.

प्लक्षोऽथ गर्दभाण्डः स्यात्पर्कटी च कपीतनः । पार्थस्तु ककुभो धन्वि विज्ञेयोर्ऽजुननामभिः ॥ १,२०४.

Plakṣa is called gardabhāṇḍa; parkaṭī is kapītana; pārtha is kakubha and dhanvi, known by the names arjuna.

नन्दीवृक्षः प्ररोही स्यात्पुष्टिकारीति चोच्यते । वञ्जुलो वेतसो ज्ञेयो भल्लातश्चाप्यरुष्करः ॥ १,२०४.

Nandīvṛkṣa is known as prarohī and also called puṣṭikārī; vañjula, vetasa, bhallāta, and aruṣkara are to be recognized.

लोध्रः सारवको धृष्टस्तिरीटश्चापि कीर्तितः । बृहत्फला महाजम्बूर्ज्ञेया बालफला परा ॥ १,२०४.

Lodhra, sāravaka, dhṛṣṭa, and tirīṭa are mentioned; bṛhatphalā is mahājambū, and bālaphalā is another.

तृतीया जलजम्बूः स्यान्नादेयी सा च कीर्तिता । कणा कृष्णोपकुञ्ची च शौण्डी मागधिकेति च ॥ १,२०४.

The third is jalajambū, which is also called nādeyī; kaṇā, kṛṣṇopakuñcī, śauṇḍī, and māgadhikā are to be known.

कथिता पिप्पली तज्ज्ञैस्तन्मूलं ग्रन्थिकं स्मृतम् । ऊषणं मरिचं ज्ञेयं शुण्ठी विश्वं महौषधम् ॥ १,२०४.

Pippalī is described by those who know as such; its root is called granthika; ūṣaṇa is known as marica; śuṇṭhī is the universal great medicine.

व्योषं कटुत्रयं विद्यात्त्र्यूषणं तच्च कीर्त्यते । लाङ्गली हलिनी च स्याच्छेयसी गज पिप्पली ॥ १,२०४.

Vyoṣa is known as the three pungents, also called tryūṣaṇa; lāṅgalī is halinī, and cheyasī is gajapippalī.

त्रायन्ती त्रायमाणा स्यादुत्साया सुवहा स्मृता । चित्रकः स्याच्छिखी वह्निरग्निसंज्ञाभिरुच्यते ॥ १,२०४.

Trāyantī is trāyamāṇā, utsāyā is called suvahā; citraka is also known as śikhī, vahni, and by the name agni.

षड्ग्रन्थोग्रा वचा ज्ञेया श्वेता हैमवतीति च । कुटजो वृक्षकः शक्रो वत्सको गिरिमाल्लिका ॥ १,२०४.

Ṣaḍgranthā is known as ugrā and vacā; śvetā is also called haimavatī; kuṭaja, vṛkṣaka, śakra, vatsaka, and girimāllikā are named.

कलिङ्गेन्द्रयवारिष्टं तस्य बीजानि लक्षयेत् । मुस्तक्तो मेघनामा स्यात्कौन्ती ज्ञेया हरेणुका ॥ १,२०४.

Kaliṅga, indrayava, and āriṣṭa—their seeds are to be identified; mustaka is called meghanāmā; kauntī is known as hareṇukā.

एला च बहुला प्रोक्ता सूक्ष्मैला च तथा त्रुटिः । पद्मा भार्ङ्गो तथा काञ्जी ज्ञेया ब्राह्मणयष्टिका ॥ १,२०४.

Elā is called bahulā, and sūkṣmailā is truṭi; padmā, bhārṅga, kāñjī, and brāhmaṇayaṣṭikā are to be known.

मूर्वा मधुरसा ज्ञेया तेजनी तिक्तवल्लिका । महानिम्बो बृहन्निम्बो दीप्यकः स्याद्यवानिका ॥ १,२०४.

Mūrvā is known as madhurasā; tejanī is tiktavallikā; mahānimba is bṛhannimba; dīpyaka is called yavānikā.

विडङ्गं क्रिमशत्रुः स्याद्रामठं हिङ्गुरुच्यते । अजाजी जीरकं ज्ञेया कारवी चोपकुञ्चिका ॥ १,२०४.

Viḍaṅga is the enemy of worms; rāmaṭha is called hiṅgu; ajājī is known as jīraka; kāravī is upakuñcikā.

विज्ञेया कटुका तिक्ता तथा कटुकरोहिणी । तगरं स्यान्नतं वक्रं चोचं त्वचवराङ्गकम् ॥ १,२०४.

One should know kaṭukā, tiktā, and also kaṭukarohiṇī; tagara is inclined, vakra is crooked, coca is tvacavarāṅgaka.

उदीच्यं बालकं प्रोक्तं ह्रीबेरं चाम्बुनामभिः । पत्रकं दलसंज्ञाभिश्चारकं तस्कराह्वयम् ॥ १,२०४.

Udīcya is called bālaka, hrībera is known by water-names; patraka is called by the name dalasaṃjñā, cāraka is called taskara.