Garuda Purana

तेभ्यस्तु दोषपूर्णेभ्यः प्रच्छाद्य विवरं ततः । तव वायुः सकृत्क्रुद्धः शूलानाहान्त्रकूजनम् ॥ १,१६६.

From those channels filled with faults, after blocking the openings, your wind, once provoked, produces colic, obstruction, and rumbling in the intestines.

मलरोधं स्वरभ्रंशं दृष्टिपृष्ठकटिग्रहम् । करोत्येव पुनः काये कृच्छ्रानन्यानुपद्रवान् ॥ १,१६६.

It causes retention of waste, loss of voice, stiffness of vision, back, and hips; again, in the body, it produces other severe afflictions.

आमाशयोत्थवमथुश्वासकासविषूचिकाः । कण्डूपरोधघर्मादिव्याधीनूर्ध्वञ्च नाभितः ॥ १,१६६.

Diseases arising from the stomach, such as vomiting, breathlessness, cough, cholera; obstruction, itching, heat, and other ailments above the navel.

श्रोत्रादीन्द्रियबाधां च त्वचि स्फोटनरूक्षताम् । चक्रेतीव्ररुजाश्वासगरामयविवर्णताः ॥ १,१६६.

It causes affliction of the sense organs like the ears, eruptions and roughness of the skin, intense pain, breathlessness, fever, and discoloration.

अन्त्रस्यान्तञ्च विष्टम्भमरुचिं कृशतां भ्रमम् । मांसमेदोगतग्रन्थिं चर्मादावुपकर्कशम् ॥ १,१६६.

It causes obstruction within the intestines, loss of appetite, emaciation, dizziness; nodules in muscle and fat, and hardness in the skin and elsewhere.

गुर्वङ्गन्तुद्यतेऽत्यर्थं दण्डमुष्टिहतं यथा । अस्थिस्थः सक्थिसन्ध्यस्थिशूलं तीव्रञ्च लक्षयेत् ॥ १,१६६.

When heaviness arises in the limbs, as if struck by a staff or fist, the wind situated in the bones produces severe pain in the hip joints and bones.

मज्जस्थोऽस्थिषु चास्थैर्यमस्वप्नं यत्तदा रुजाम् । शुक्रस्य शीघ्रमुत्सङ्गसर्गान्विकृतिमेव वा ॥ १,१६६.

When wind is in the marrow, it causes instability in the bones, sleeplessness, and pain; in semen, it quickly causes abnormal emission or distortion.

तत्तद्गर्भस्थशुक्रस्थः शिरस्याध्मानरिक्ताता । तत्र स्थानस्थितः कुर्यात्क्रुद्धः श्वयथुकृच्छ्रताम् ॥ १,१६६.

When wind is in the embryo or semen, it causes swelling and emptiness in the head; when it remains in its place and is provoked, it produces severe swelling.

जलपूर्णदृतिस्पर्शं शोषं सन्धिगतोऽनिलः । सर्वाङ्गसंश्रयस्तोदभेदस्फुरणभञ्जनम् ॥ १,१६६.

When wind is in the joints, it causes a sensation of fullness, dryness, and touch like water; when it spreads throughout the body, it produces pain, splitting, twitching, and breaking.

स्तम्भनाक्षेपणं स्वप्नः सन्धिभञ्जनकम्पनम् । यदा तु धमनीः सर्वाः क्रुद्धोऽभ्येति मुहुर्मुहुः । तदाङ्गमाक्षिपत्येष व्याधिराक्षेपणः स्मृतः ॥ १,१६६.

It causes stiffness, convulsions, disturbed sleep, breaking and trembling of the joints; when it repeatedly attacks all the arteries, it seizes the limbs—this disease is known as convulsive disorder.

अधः प्रतिहतो वायुर्व्रजेदूर्ध्वं यदा पुनः । तदावष्टभ्य हृदयं शिरः शङ्खौ च पीडयेत् ॥ १,१६६.

When wind is obstructed below and then moves upward, it presses upon the heart and causes pain in the head and temples.

सक्षिपेत्परितो गात्रं हनुं वा चास्य नामयत् । कृच्छ्रादुच्छ्वसितं चापि निमीलन्नयनद्वयम् ॥ १,१६६.

He may toss his body about, or bend his jaw, or with great difficulty breathe out, and may close both eyes.

कपोत इव कूजेच्च निः संगः सोपतन्त्रकः । स एव वामनासायां युक्तस्तु मरुता हृदि ॥ १,१६६.

He may coo like a pigeon, without restraint, with looseness of the limbs; and when the wind is situated at the root of the nose, it settles in the heart.

प्राप्नोति च मुहुः स्वास्थ्यं मुहुरस्वास्थ्यवान्भवेत् । अभिघातसमुत्थश्च दुश्चिकित्स्यतमो मतः ॥ १,१६६.

He repeatedly attains comfort, and then again becomes uncomfortable; this condition, arising from injury, is considered most difficult to treat.

स्वेदस्तम्भं तदा तस्य वायुश्छिन्नतनुर्यदा । व्याप्नोति सकलं देहं यत्र चायाम्यते पुनः ॥ १,१६६.

At that time, there is stiffness of sweat; when the wind, having lost its form, pervades the whole body, then again there is a decline.

अन्तर्धान्तुगतश्चैव वेगस्तम्भं च नेत्रयोः । करोति जृम्भां सदनं दशनानां हतोद्यमम् ॥ १,१६६.

The force, having entered within, causes stiffness in the eyes, produces yawning, slackness of the teeth, and loss of effort.

पार्श्वयोर्वेदनां बाह्यां हनुपृष्ठसिरोग्रहम् । देहस्य बहिरायामं पृष्ठतो हृदये शिरः ॥ १,१६६.

There is external pain in the sides, stiffness of the jaw, back, and head, and outward extension of the body, with pain in the back, heart, and head.

उरश्चोत्क्षिप्यते तत्र स्कन्धो वा नाम्यते तदा । दन्तेष्वास्ये च वैवर्ण्यं ह्यस्वेदस्तत्र गात्रतः ॥ १,१६६.

At that time, the chest is raised up, or the shoulder is bent; the teeth and mouth become discolored, and there is absence of sweat on the body.

बाह्यायामं हनुस्तम्भं ब्रवते वातरोगिणम् । विण्मूत्रमसृजं प्राप्य ससमीरसमीरणाः? ॥ १,१६६.

Outward extension, stiffness of the jaw, are said to be symptoms of wind disorder; when wind moves together with feces and urine, it produces these effects.

आयच्छन्ति तनोर्देषाः सर्वमापादमस्तकम् । तिष्ठतः पाण्डुमात्रस्य व्रणायामः सुवर्धितः ॥ १,१६६.

These disorders spread throughout the body, from head to toe; in one who remains pale, swelling of wounds increases greatly.

गात्रवेगे भवेत्स्वास्थ्यं सर्वेष्वाक्षेपणेन तत् । जिह्वाविलेखनादुष्णभक्षणादतिमानतः ॥ १,१६६.

When there is a rush of movement in the limbs, health returns by all these means: licking the tongue, eating hot food, and excessive pride.

कुपितो हनुमूलस्थः स्तम्भयित्वानिलो हनुम् । करोति विवृतास्यत्वमथवा संवृतास्यताम् ॥ १,१६६.

When the wind, aggravated and situated at the root of the jaw, causes stiffness, it produces either an open mouth or a closed mouth.

हनस्तम्भः स तेन स्यात्कृच्छ्राच्चर्वणभाषणम् । वाग्वादिनी शिरास्तम्भो जिह्वां स्तम्भयतेऽनिलः ॥ १,१६६.

Thus, there is stiffness of the jaw, and chewing and speaking become difficult; when the wind stiffens the veins of speech, it paralyzes the tongue.

जिह्वास्तम्भः स तेनान्नपानवाक्येष्वनीशता । शिरसा भारहरणादतिहास्यप्रभाषणात् ॥ १,१६६.

Thus, there is stiffness of the tongue, resulting in inability to eat, drink, or speak; from bearing heavy loads on the head, excessive laughter, or talking.

विषमादुपधानाच्च कठिनानां च चर्वणात् । वायुर्विवर्धते तैश्च वातूलैरूर्ध्वमास्थितः ॥ १,१६६.

From using an uneven pillow, or chewing hard substances, the wind increases; and in those afflicted by wind, it rises upwards.

वक्रीकरोति वक्त्रं च ह्युच्चैर्हसितमीक्षितम् । ततोऽस्य कुरुते मृद्वीं वाक्शक्तिं स्तब्धनेत्रताम् ॥ १,१६६.

It makes the face crooked, causes loud laughter and staring; then it produces weakness of speech and stiffness of the eyes.

दन्तचालं स्वरभ्रंशः श्रुतिहानीक्षितग्रहौ । गन्धाज्ञानं स्मृतिध्वंसस्त्रासः श्वासश्च जायते ॥ १,१६६.

There is chattering of teeth, loss of voice, hearing loss, impairment of vision, loss of smell, destruction of memory, fear, and difficulty in breathing.

निष्ठीवः पार्श्वतोदश्च ह्येकस्याक्ष्णो निमीलनम् । जत्रोरूर्ध्वं रुजस्तीव्राः शरीरार्धधरोऽपि वा ॥ १,१६६.

There is spitting, pain in the sides, closing of one eye, severe pain above the collarbone, or even paralysis of half the body.

तमाहुरर्दितं केचिदेकाङ्गमथ चापरे । रक्तमाश्रित्य च शिराः कुर्यान्मूर्धधराः शिराः? ॥ १,१६६.

Some call this hemiplegia, others call it monoplegia; when the veins, depending on blood, are affected, they cause the veins of the head to be afflicted.