తస్మాన్ముఞ్చ మహాభాగ గురోః పత్నీం మనోరమామ్ । కలహస్త్వన్నిమిత్తోఽద్య సురాణాం న భవేద్యథా
కాబట్టి, ఓ మహాభాగ! గురుపత్నిని విడిచిపెట్టు. నీ వల్ల దేవతల్లో కలహం కలగకూడదు.
సూత ఉవాచ సోమః శక్రవచః శ్రుత్వా కిఞ్చిత్క్రోధసమాకులః । భఙ్గ్యా ప్రతివచః ప్రాహ శక్రదూతం తదా శశీ
సూతుడు చెప్పాడు: ఇంద్రుడు చెప్పిన మాటలు విని, సోముడు కొంత కోపంతో కలవరపడి, చిరునవ్వుతో ఇంద్రదూతునికి ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.
ఇన్దురావాచ ధర్మజ్ఞోఽసి మహాబాహో దేవానామధిపః స్వయమ్ । పురోధాపి చ తే తాదృగ్యువయోః సదృశీ మతిః
ఇంద్రుడు! నీవు ధర్మజ్ఞుడవు, మహాబాహువు, దేవతలకు అధిపతివి. నీ పురోహితుడు కూడా అలాగే ఉన్నాడు. మీ ఇద్దరి మనస్సులు ఒకేలా ఉన్నాయి.
పరోపదేశే కుశలా భవన్తి బహవో జనాః । దుర్లభస్తు స్వయం కర్తా ప్రాప్తే కర్మణి సర్వదా
ఇతరులకు బోధించడంలో చాలామందికి నైపుణ్యం ఉంటుంది. కానీ, పని చేయాల్సినప్పుడు తానే చేయగలవాడు చాలా అరుదు.
బార్హస్పత్యప్రణీతం చ శాస్త్రం గృహ్ణన్తి మానవాః । కో విరోధోఽత్ర దేవేశ కామయానాం భజన్స్త్రియమ్
బృహస్పతి రచించిన శాస్త్రాలను మనుషులు అంగీకరిస్తారు. దేవేంద్రా! ఎవరికైనా ఇష్టమైన స్త్రీని అనుభవించడంలో తప్పేముంది?
స్వకీయం బలినాం సర్వం దుర్బలానాం న కిఞ్చన । స్వీయా చ పరకీయా చ భ్రమోఽయం మన్దచేతసామ్
బలవంతులకు అన్నీ తమవే, బలహీనులకు ఏమీ ఉండదు. 'ఇది నాది, అది పరది' అనే భావన మూర్ఖులకు మాత్రమే ఉంటుంది.
తారా మయ్యనురక్తా చ యథా న తు తథా గురౌ । అనురక్తా కథం త్యాజ్యా ధర్మతో న్యాయతస్తథా
తార నాకు మక్కువగా ఉంది, గురువుకు అలా లేదు. మక్కువగా ఉన్నవారిని ధర్మానుసారం గానీ, న్యాయంగా గానీ విడిచిపెట్టడం సాధ్యమేనా?
గృహారమ్భస్తు రక్తాయాం విరక్తాయాం కథం భవేత్ । విరక్తేయం యదా జాతా చకమేఽనుజకామినీమ్
రక్తత కలిగినవారితోనే గృహస్థాశ్రమం కొనసాగుతుంది. ఆమెకు మక్కువ లేకపోతే, నేను ఇంకొకరిని ఆశించాను.
న దాస్యేఽహం వరారోహాం గచ్ఛ దూత వద స్వయమ్ । ఈశ్వరోఽసి సహస్రాక్ష యదిచ్ఛసి కురుష్వ తత్
నేను ఆ అందమైనవారిని విడిచిపెట్టను. దూతా! నీవు స్వయంగా వెళ్లి చెప్పు. సహస్రాక్షుడా! నీవు యేమైనా చేయాలనుకుంటే చేసుకో.
సూత ఉవాచ ఇత్యుక్తః శశినా దూతః ప్రయయౌ శక్రసన్నిధిమ్ । ఇన్ద్రాయాచష్ట తత్సర్వం యదుక్తం శీతరశ్మినా
సూతుడు చెప్పాడు: చంద్రుడు ఇలా చెప్పిన తర్వాత, దూతుడు తిరిగి ఇంద్రుని వద్దకు వెళ్లి, శీతల కిరణుడు చెప్పినదాన్ని అంతా వివరంగా చెప్పాడు.
తురాషాడపి తచ్ఛ్రుత్వా క్రోధయుక్తో బభూవ హ । సేనోద్యోగం తథా చక్రే సాహాయ్యార్థం గురోర్విభుః
ఈ సంగతి విని తురాషాడుడు కోపంతో రగిలిపోయి, తన గురువుకు సహాయం చేయాలని యుద్ధానికి సిద్దమయ్యాడు.
శుక్రస్తు విగ్రహం శ్రుత్వా గురుద్వేషాత్తతో యయౌ । మా దదస్వేతి తం వాక్యమువాచ శశినం ప్రతి
శుక్రుడు ఆ కలహం విషయం తెలుసుకుని, గురువుపట్ల ఉన్న ద్వేషంతో వెళ్ళి చంద్రునితో, 'ఇవ్వకూడదు' అని చెప్పాడు.
సాహాయ్యం తే కరిష్యామి మన్త్రశక్త్యా మహామతే । భవితా యది సంగ్రామస్తవ చేన్ద్రేణ మారిష
ఓ జ్ఞానివా, నీకు ఇంద్రుడితో యుద్ధం జరిగితే, మంత్రశక్తితో నేను నీకు సహాయం చేస్తాను.
శఙ్కరస్తు తదాకర్ణ్య గురుదారాభిమర్శనమ్ । గురుశత్రుం భృగుం మత్వా సాహాయ్యమకరోత్తదా
శంకరుడు గురుపత్నిని అవమానించిన సంగతి విని, భృగువును గురువుకు శత్రువుగా భావించి, అతనికి సహాయం చేశాడు.
సంగ్రామస్తు తదా వృత్తో దేవదానవయోర్ద్రుతమ్ । బహూని తత్ర వర్షాణి తారకాసురవత్కిల
ఆ సమయంలో దేవతలు, దానవుల మధ్య యుద్ధం త్వరగా మొదలై, తారకాసురుని యుద్ధంలా ఎన్నో సంవత్సరాలు సాగింది.
దేవాసురకృతం యుద్ధం దృష్ట్వా తత్ర పితామహః । హంసారూఢో జగామాశు తం దేశం క్లేశశాన్తయే
దేవాసురుల మధ్య యుద్ధాన్ని చూసిన పితామహుడు, హంసపై ఎక్కి, ఆ బాధను తీర్చేందుకు ఆ ప్రదేశానికి వేగంగా వెళ్లాడు.
రాకాపతిం తదా ప్రాహ ముఞ్చ భార్యాం గురోరితి । నోచేద్విష్ణుం సమాహూయ కరిష్యామి తు సంక్షయమ్
అప్పుడు ఆయన చంద్రునితో, 'గురుపత్నిని విడిచిపెట్టు, లేకపోతే విష్ణువును పిలిచి వినాశనం చేస్తాను' అని చెప్పాడు.
భృగుం నివారయామాస బ్రహ్మా లోకపితామహః । కిమన్యాయమతిర్జాతా సఙ్గదోషాన్మహామతే
లోకపితామహుడు బ్రహ్మా, భృగువును ఆపుతూ, 'ఓ మహామతివంతుడా, ఈ అన్యాయమైన ఆలోచన నీకు ఎలా కలిగింది? కలిసిన వారి దోషమేనా?' అని అడిగాడు.
నిషేధయామాస తతో భృగుస్తం చౌషధీపతిమ్ । ముఞ్చ భార్యాం గురోరద్య పిత్రాహం ప్రేషితస్తవ
తర్వాత భృగువు, ఔషధాధిపతిని ఆపుతూ, 'ఈ రోజు గురుపత్నిని విడిచిపెట్టు, నిన్ను పితామహుడు పంపించాడు' అని చెప్పాడు.
సూత ఉవాచ ద్విజరాజస్తు తచ్ఛ్రుత్వా భృగోర్వచనమద్భుతమ్ । దదౌ చ తత్ప్రియాం భార్యాం గురోర్గర్భవతీం శుభామ్
సూతుడు చెప్పాడు: భృగువు చెప్పిన అద్భుతమైన మాటలు విని, ద్విజరాజు తన ప్రియమైన, గర్భవతైన, శుభమైన గురుపత్నిని అప్పగించాడు.
ప్రాప్య కాన్తాం గురుర్హృష్టః స్వగృహం ముదితో యయౌ । తతో దేవాస్తతో దైత్యా యయుః స్వాన్స్వాన్గృహాన్ప్రతి
తన ప్రియ భార్యను తిరిగి పొందిన గురువు ఆనందంతో తన ఇంటికి వెళ్లాడు. ఆ తరువాత దేవతలు, దానవులు తమ తమ ఇళ్లకు వెళ్లిపోయారు.
బ్రహ్మా స్వసదనం ప్రాప్తః కైలాసం చాపి శఙ్కరః । బృహస్పతిస్తు సన్తుష్టః ప్రాప్య భార్యాం మనోరమామ్
బ్రహ్మా తన స్వగృహానికి చేరాడు, శంకరుడు కైలాసానికి వెళ్లాడు, బృహస్పతి తన మనోహరమైన భార్యను పొందిన ఆనందంతో ఉన్నాడు.
తతః కాలేన కియతా తారాసూత సుతం శుభమ్ । సుదినే శుభనక్షత్రే తారాపతిసమం గుణైః
కొంతకాలం తరువాత, తారా ఒక శుభమైన రోజున, శుభనక్షత్రంలో, తారాపతికి సమానమైన గుణాలున్న కుమారుని ప్రసవించింది.
దృష్ట్వా పుత్రం గురుర్జాతం చకార విధిపూర్వకమ్ । జాతకర్మాదికం సర్వం ప్రహృష్టేనాన్తరాత్మనా
తన కుమారుడు జన్మించినదాన్ని చూసిన గురువు, ఎంతో ఆనందంతో, విధిపూర్వకంగా జాతకర్మ మొదలైన అన్ని శుభకార్యాలు చేశాడు.
శ్రుతం చన్ద్రమసా జన్మ పుత్రస్య మునిసత్తమాః । దూతం చ ప్రేషయామాస గురుం ప్రతి మహామతిః
మహర్షులు చంద్రుని ద్వారా ఆ కుమారుని జన్మాన్ని విని, ఆ జ్ఞానివాడు ఒక దూతను గురువుని వద్దకు పంపించాడు.
న చాయం తవ పుత్రోఽస్తి మమ వీర్యసముద్భవః । కథం త్వం కృతవాన్కామం జాతకర్మాదికం విధిమ్
ఇతడు నీ కుమారుడు కాదు, నా వీర్యంతో పుట్టాడు. నీ కోరిక తీరిందని నీవు ఎలా జాతకర్మ మొదలైన శుభకార్యాలు చేశావు?
తచ్ఛ్రుత్వా వచనం తస్య దూతస్య చ బృహస్పతిః । ఉవాచ మమ పుత్రో మే సదృశో నాత్ర సంశయః
దూత మాటలు విని బృహస్పతి, 'అతడు నా కుమారుడే, నాకు సమానమైనవాడే, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు' అని చెప్పాడు.
పునర్వివాదః సఞ్జాతో మిలితా దేవదానవాః । యుద్ధార్థమాగతాస్తేషాం సమాజః సమజాయత
తిరిగి మరో వివాదం ఏర్పడింది. దేవతలు, దానవులు కూడి, యుద్ధానికి సమాజాన్ని ఏర్పాటు చేసుకున్నారు.
తత్రాగతః స్వయం బ్రహ్మా శాన్తికామః ప్రజాపతిః । నివారయామాస ముఖే సంస్థితాన్యుద్ధదుర్మదాన్
అక్కడ బ్రహ్మ దేవుడు స్వయంగా శాంతిని కోరుతూ వచ్చాడు. యుద్ధంలో మత్తుగా ఉన్నవారిని, ముందుండి పోరాడుతున్నవారిని ఆయన ఆపేశాడు.
తారాం పప్రచ్ఛ ధర్మాత్మా కస్యాయం తనయః శుభే । సత్యం వద వరారోహే యథా క్లేశః ప్రశామ్యతి
ధర్మాత్ముడు తారను అడిగాడు: 'ఈ బిడ్డ ఎవరిది, సుభగే? నిజం చెప్పు, అందాల రాశివి, ఈ బాధ అంతా తీరిపోవాలంటే.'