రాజకార్యాణి సన్త్యజ్య క్రీడాసక్తో దివానిశమ్ । నాసౌ వివేద గచ్ఛన్తం కాలం కామకలారతః
రాజకీయ పనులను పక్కన పెట్టి, రోజు రాత్రి ఆటల్లో మునిగి, ప్రేమకళలలో తడిసి, కాలం ఎలా గడుస్తుందో ఆయనకు తెలియలేదు.
ఉద్యానేషు చ రమ్యేషు వాపీషు చ గృహేషు చ । హర్మ్యేషు వరశైలేషు దీర్ఘికాసు వరాసు చ
అందమైన ఉద్యానవనాల్లో, చెరువుల్లో, ఇంట్లో, ప్రాసాదాల్లో, శ్రేష్ఠమైన కొండల్లో, మంచి సరస్సుల్లో ఆయన నాతో సంచరించాడు.
వారుణీమదమత్తోఽసౌ విహరన్కాననే శుభే । విసృజ్య సర్వకార్యాణి మదధీనో బభూవ హ
బలమైన మద్యం తాగి మత్తులో, అందమైన అడవుల్లో విహరించేవాడు. అన్ని పనులను మానేసి, మత్తులో పూర్తిగా లీనమయ్యాడు.
వ్యాసాహం తేన సంసక్తా క్రీడారసవశీకృతా । స్మృతవాన్పూర్వదేహం న పుంభావం మునిజన్మ చ
నేను కూడా అతనితో మమేకమై, ఆటల ఆనందంలో మునిగి, నా మునుపటి శరీరాన్ని, పురుష స్వభావాన్ని, మునిగా జన్మించిన విషయాన్ని పూర్తిగా మర్చిపోయాను.
మమైవాయం పతిర్యోషాహం పత్నీషు ప్రియా సతీ । పట్టరాజ్ఞీ విలాసజ్ఞా సఫలం జీవితం మమ
ఇతడే నా భర్త, నేను ఇతని భార్యలందరిలో ప్రియమైనవాడిని. నేను ప్రధాన రాణిగా, వినోదాలలో నైపుణ్యం కలదానిగా, నా జీవితం సార్థకమైంది.
ఇతి చిన్తయతీ తస్మిన్ప్రేమబద్ధా దివానిశమ్ । క్రీడాసక్తా సుఖే లుబ్ధా తం స్థితా వశవర్తినీ
ఈ విధంగా ఆలోచిస్తూ, ప్రేమతో అతనికి బంధించబడి, రోజు రాత్రి ఆటల్లో మునిగి, సుఖానికి ఆశపడుతూ, అతని మాట వింటూ ఉండిపోయాను.
విస్మృతం బ్రహ్మవిజ్ఞానం బ్రహ్మజ్ఞానం చ శాశ్వతమ్ । ధర్మశాస్త్రపరిజ్ఞానం తదాసక్తమనా స్థితా
బ్రహ్మ జ్ఞానం, శాశ్వత బ్రహ్మ విజ్ఞానం, ధర్మశాస్త్రాల పరిజ్ఞానం అన్నీ మర్చిపోయాను. నా మనసంతా అతనిపైనే నిలిచిపోయింది.
ఏవం విహరతస్తత్ర వర్షాణి ద్వాదశైవ తు । గతాని క్షణవత్కామక్రీడాసక్తస్య మే మునే
అక్కడ ఈ విధంగా ఆనందంగా కాలం గడుపుతూ, ప్రేమక్రీడల్లో మునిగిపోయిన నాకు, పన్నెండు సంవత్సరాలు క్షణంలా గడిచిపోయాయి, ఓ మునివరా!
జాతా గర్భవతీ చాహం ముదం ప్రాప నృపస్తదా । కారయామాస విధివద్గర్భసంస్కారకర్మ చ
నాకు గర్భం వచ్చింది. రాజు ఎంతో ఆనందపడ్డాడు. సంప్రదాయం ప్రకారం గర్భ సంస్కార కర్మలు చేయించాడు.
అపృచ్ఛద్దోహదం రాజా ప్రీణయన్మాం పునః పునః । నాబ్రవం లజ్జమానాహం నృపం ప్రీతమనా భృశమ్
రాజు నన్ను సంతోషపెట్టాలని, నా కోరికలు ఏమిటో మళ్లీ మళ్లీ అడిగేవాడు. కానీ నేను సంతోషంగా ఉన్నా, సిగ్గుతో అతనికి చెప్పలేకపోయాను.
సమ్పూర్ణే దశమే మాసి పుత్రో జాతస్తతో మమ । శుభేఽహ్ని గ్రహనక్షత్రలగ్నతారాబలాన్వితే
పది నెలలు పూర్తయ్యాక, శుభమైన రోజున, మంచి నక్షత్రాలు, గ్రహాలు కలిసిన సమయంలో నాకు కుమారుడు జన్మించాడు.
బభూవ నృపతేర్గేహే పుత్రజన్మమహోత్సవః । రాజా పరమసన్తుష్టో బభూవ సుతజన్మతః
రాజు ఇంట్లో కుమారుడు పుట్టిన ఆనందోత్సవం జరిగింది. తన కుమారుడు పుట్టినందుకు రాజు ఎంతో సంతోషపడ్డాడు.
సూతకాన్తే సుతం వీక్ష్య రాజా ముదమవాప హ । అహం భూమిపతేశ్చాసం ప్రియా భార్యా పరన్తప
సూతక కాలం ముగిసిన తరువాత, రాజు తన కుమారుణ్ణి చూసి ఆనందంతో నిండిపోయాడు. నేను భూమిపతికి ప్రియమైన భార్యగా ఉన్నాను, ఓ శత్రువులను సంహరించేవాడా!
తతో వర్షద్వయాన్తే వై పునర్గర్భో మయా ధృతః । ద్వితీయస్తు సుతో జాతః సర్వలక్షణసంయుతః
అంతటితో కాక, రెండేళ్ల తరువాత నాకు మళ్లీ గర్భం వచ్చింది. రెండవ కుమారుడు జన్మించాడు. అతడికి అన్ని శుభలక్షణాలు కలవు.
సుధన్వేతి సుతస్యాథ నామ చక్రే నృపస్తదా । వీరవర్మేతి జ్యేష్ఠస్య బ్రాహ్మణైః ప్రేరితస్త్వయమ్
ఆ బ్రాహ్మణులు సూచనతో రాజు తన పెద్ద కుమారుడికి వీరవర్మ అనే పేరు పెట్టాడు, చిన్నవాడికి సుధన్వ అని పేరు పెట్టాడు.
ఏవం ద్వాదశ పుత్రాశ్చ ప్రసూతా భూపసమ్మతాః । మోహితోఽహం తదా తేషాం ప్రీత్యా పాలనలాలనే
అలా పన్నెండు మంది కుమారులు పుట్టారు, వారు అందరూ రాజుకు ఎంతో ప్రీతిపాత్రులయ్యారు. ఆ సమయంలో నేను వారిపై ఉన్న ప్రేమతో మునిగి, వారిని చూసుకుంటూ, పెంచుతూ ఉండిపోయాను.
పునరష్ట సుతాః కాలే కాలే జాతాః స్వరూపిణః । గార్హస్థ్యం మే తతః పూర్ణం సమ్పన్నం సుఖసాధనమ్
తర్వాత కాలక్రమంలో ఇంక ఎనిమిది మంది కుమారులు పుట్టారు, వాళ్ళు ఒక్కొక్కరు ఒక్కో స్వభావంతో ఉన్నారు. అలా నా గృహస్థాశ్రమం సంపూర్ణమై, సుఖాన్ని కలిగించేలా మారింది.
తేషాం దారక్రియాః కాలే కృతా రాజ్ఞా యథోచితాః । స్నుషాభిశ్చ తథా పుత్రైః పరివారో మహానభూత్
తర్వాత, రాజు వారికి తగిన విధంగా పెళ్లిళ్లు చేసిచ్చాడు. కోడళ్ళు, కుమారులతో మా కుటుంబం ఎంతో పెద్దదిగా మారింది.
తతః పౌత్రాదిసమ్భూతాస్తేఽపి క్రీడారసాన్వితాః । ఆసన్నానారసోపేతా మోహవృద్ధికరా భృశమ్
తర్వాత మనవళ్లు, ఇతరులు కూడా పుట్టారు. వాళ్ళు ఆటల్లో ఆనందిస్తూ, ఎప్పుడూ నా దగ్గరే ఉండేవారు. వాళ్ళ వల్ల నాకు మమకారం, మోహం మరింత పెరిగింది.
కదాచిత్సుఖమైశ్వర్యం కదాచిద్దుఃఖమద్భుతమ్ । పుత్రేషు రోగజనితం దేహసన్తాపకారకమ్
కొన్ని సార్లు సంతోషం, ఐశ్వర్యం ఉండేది. మరికొన్ని సార్లు ఆశ్చర్యకరమైన దుఃఖం వచ్చేది. నా కుమారులకు వచ్చిన వ్యాధుల వల్ల నా శరీరానికే బాధ కలిగేది.
పరస్పరం కదాచిత్తు విరోధోఽభూత్సుదారుణః । పుత్రాణాం వా వధూనాం చ తేన సన్తాపసమ్భవః
కొన్ని సార్లు కుమారుల మధ్య, లేదా కోడళ్ళ మధ్య తీవ్రమైన గొడవలు జరిగేవి. వాటివల్ల నాకు ఎంతో మనస్తాపం కలిగేది.
సుఖదుఃఖాత్మకే ఘోరే మిథ్యాచారకరే భృశమ్ । సఙ్కల్పజనితే క్షుద్రే మగ్నోఽహం మునిసత్తమ
సుఖం, దుఃఖం కలిసిన ఈ భయంకరమైన, తప్పుడు ప్రవర్తన వల్ల, చిన్న చిన్న కోరికల వల్ల కలిగిన భావాల లో మునిగి పోయాను, మునిశ్రేష్ఠా.
విస్మృతం పూర్వవిజ్ఞానం శాస్త్రజ్ఞానం తథా గతమ్ । యోషాభావే విలీనోఽహం గృహకార్యేషు సర్వథా
అంతకు ముందు ఉన్న జ్ఞానం, శాస్త్ర పరిజ్ఞానం అన్నీ మర్చిపోయాను. స్త్రీగా ఉన్న జ్ఞానం లేకుండా, పూర్తిగా ఇంటి పనుల్లోనే మునిగి పోయాను.
అహఙ్కారస్తు సఞ్జాతో భృశం మోహవివర్ధకః । ఏతే మే బలినః పుత్రాః స్నుషాః సుకులసమ్భవాః
నాలో గర్వం బలంగా పెరిగింది, అది మోహాన్ని మరింత పెంచింది. 'నా కుమారులు ఎంతో బలవంతులు, నా కోడళ్ళు మంచి వంశానికి చెందినవారు' అన్న భావన కలిగింది.
ఏతే పుత్రాః సుసన్నద్ధాః క్రీడన్తి మమ వేశ్మసు । ధన్యాహం ఖలు నారీణాం సంసారేఽస్మిన్నహో భృశమ్
నా కుమారులు బలంగా, ఆయుధాలతో నా ఇంట్లో ఆడుకుంటున్నారు. ఈ లోకంలో స్త్రీలందరిలోనూ నేను ఎంతో అదృష్టవంతురాలినని అనిపించింది.
నారదోఽహం భగవతా వఞ్చితో మాయయా కిల । న కదాచిన్మయాప్యేవం చిన్తితం మనసా కిల
నేను నారదుడిని, భగవంతుడు తన మాయతో నన్ను మోసగించాడు. ఇంతవరకు నా మనసులో ఇలాంటి ఆలోచనలు ఎప్పుడూ రాలేదు.
రాజపత్నీ శుభాచారా బహుపుత్రా పతివ్రతా । ధన్యాహం కిల సంసారే కృష్ణైవం మోహితస్త్వహమ్
రాజు భార్యగా, మంచి ఆచారంతో, అనేక మంది కుమారులను కలిగి, భర్తకు అంకితమై ఉండి, ఈ లోకంలో నేను ఎంతో ధన్యురాలినని భావించాను. అలా నేను మోహంలో పడిపోయాను, కృష్ణా.
అథ కశ్చిన్నృపః కామం దూరదేశాధిపో మహాన్ । అరాతిభావమాపన్నః పతినా సహ మానద
అప్పుడు దూర దేశానికి చెందిన ఒక గొప్ప రాజు, నా భర్తపై శత్రుత్వంతో వచ్చాడు, ఓ మాన్యుడా.
కృత్వా సైన్యసమాయోగం రథైశ్చ వారణైర్యుతమ్ । ఆజగామ కాన్యకుబ్జే పురే యుద్ధమచిన్తయత్
ఆ రాజు తన సైన్యాన్ని, రథాలు, ఏనుగులతో కూడిన దళాన్ని సిద్ధం చేసుకుని, యుద్ధం చేయాలని భావించి, కన్యాకుబ్జ నగరానికి వచ్చాడు.
వేష్టితం నగరం తేన రాజ్ఞా సైన్యయుతేన చ । మమ పుత్రాశ్చ పౌత్రాశ్చ నిర్గతా నగరాత్తదా
ఆ రాజు తన సైన్యంతో నగరాన్ని చుట్టుముట్టాడు. అప్పుడు నా కుమారులు, మనవళ్లు నగరాన్ని విడిచి బయటకు వెళ్లారు.