నారీణాం ప్రవరా కాన్తా రూపయౌవనగర్వితా । సుప్రియా వాసుదేవస్య వరచామీకరప్రభా
స్త్రీలలో శ్రేష్ఠురాలై, అందంతో, యవ్వనంతో గర్వించి, వాసుదేవునికి ప్రియురాలై, ఉత్తమమైన బంగారు వర్ణంతో మెరిసిపోతూ ఉంది.
అన్తర్గృహం గతా దృష్ట్వా సిన్ధుజాం వ్యఞ్జనాన్వితామ్ । మయా పృష్టో దేవదేవో వనమాలీ జగత్ప్రభుః
ఆమె అంతర్గృహంలోకి వెళ్లి, ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన సింధుజాను చూసింది. అప్పుడు నేను జగత్ప్రభువైన వనమాలిని అడిగాను.
భగవన్దేవదేవేశ పద్మనాభ సురారిహన్ । కథం చ మా గతా దృష్ట్వా మామాగచ్ఛన్తమన్తికాత్
దేవదేవా, పద్మనాభా, దేవతలకు శత్రువులను సంహరించేవాడవు. నేను దగ్గరకి వస్తున్నాను అని చూసి, ఆమె ఎందుకు నా దగ్గరకు రాలేదు?
నాహం విటో న వా ధూర్తః తాపసోఽహం జగద్గురో । జితేన్ద్రియో జితక్రోధో జితమాయో జనార్దన
నేను దొంగను కాదు, మోసగాడిని కాదు; నేను తపస్సు చేసే వాడిని, జగద్గురూ. నేను ఇంద్రియాలను, కోపాన్ని, మాయను జయించిన వాడిని, జనార్దనా.
నారద ఉవాచ నిశమ్య వచనం కిఞ్చిద్గర్వయుక్తం జనార్దనః । ఉవాచ మాం స్మితం కృత్వా వీణావన్మధురాం గిరమ్
నారదుడు ఇలా చెప్పాడు: నా మాటల్లో కొంత గర్వం ఉన్నదని వినిన జనార్దనుడు, చిరునవ్వుతో, వీణా స్వరంలా మధురంగా నాతో మాట్లాడాడు.
విష్ణురువాచ నారదైవంవిధా నీతిర్న స్థాతవ్యం కదాచన । పతిం వినాన్యసానిధ్యే కస్యచిద్యోషయా క్వచిత్
విష్ణువు ఇలా అన్నాడు: నారదా, ఇలాంటి ప్రవర్తన సరైంది కాదు. భర్త లేకుండా, మరొక పురుషుని సమక్షంలో ఏ स्त్రీ కూడా ఉండకూడదు.
మాయా సుదుర్జయా విద్వన్ యోగిభిర్జితమారుతైః । సాంఖ్యవిద్భిర్నిరాహారైస్తాపసైశ్చ జితేన్ద్రియైః
విద్వానా, మాయను జయించడం చాలా కష్టం. ప్రాణాయామంలో నిపుణులైన యోగులు, ఉపవాసం చేసే సాంఖ్యజ్ఞులు, ఇంద్రియాలను జయించిన తపస్వులు కూడా దాన్ని జయించలేరు.
దేవైశ్చ మునిశార్దూల యత్త్వయోక్తం వచోఽధునా । జితమాయోఽస్మి గీతజ్ఞ నైవం వాచ్యం కదాచన
మహర్షులలో శ్రేష్ఠుడా, దేవతలు కూడా, నీవు ఇప్పుడే అన్నట్టు — 'నేను మాయను జయించాను, సంగీతాన్ని తెలుసు' అని — ఇలా ఎప్పుడూ చెప్పకూడదు.
నాహం శివో న వా బ్రహ్మా జేతుం తాం ప్రభవోఽప్యజామ్ । మునయః సనకాద్యాశ్చ కస్త్వం కేఽన్యే క్షమా జయే
నేను శివుడిని కాదు, బ్రహ్మను కాదు, వాళ్లకు మూలమైనవాడిని కూడా కాదు, ఆ అజనిని జయించగలను. సనకాది మునులు కూడా కాదు. మరి నువ్వెవరు? ఇంకెవరు ఆమెను జయించగలరు?
దేవదేహం నృదేహం వా తిర్యగ్దేహమథాపి వా । బిభృయాద్యః శరీరం చ స కథం తాం జయేదజామ్
దేవత శరీరం, మనుష్య శరీరం లేదా జంతు శరీరం ఎవరైనా ధరించినా, ఆ అజనిని ఎలా జయించగలరు?
త్రియుతస్తాం కథం మాయాం జేతుం శక్తః పుమామ్భవేత్ । వేదవిద్యోగవిద్వాపి సర్వజ్ఞో విజితేన్ద్రియః
వేదాలు, యోగం తెలిసినవాడు, అన్నీ తెలిసినవాడు, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు అయినా, మూడు గుణాలతో కూడిన ఆ మాయను ఎవరు జయించగలరు?
కాలోఽపి తస్యా రూపం హి రూపహీనః స్వరూపకృత్ । తద్వశే వర్తతే దేహీ విద్వాన్మూర్ఖోఽథ మధ్యమః
కాలమూ రూపం లేనిదైనా, ఆమెకు రూపాన్ని ఇస్తుంది. అయినా కాలం కూడా ఆమె ఆధీనంలోనే ఉంటుంది. జ్ఞానులు, మూర్ఖులు, మద్యస్థులు — అందరూ ఆమె ఇష్టానుసారం ప్రవర్తిస్తారు.
కాలః కరోతి ధర్మజ్ఞం కదాచిద్వికలం పునః । స్వభావాత్కర్మతో వాపి దుర్జ్ఞేయం తస్య చేష్టితమ్
కాలం, ధర్మాన్ని పాటించే వాడిని కూడా కొన్నిసార్లు బలహీనుడిని చేస్తుంది. స్వభావం వల్లా, కర్మం వల్లా ఆమె చర్యలు గ్రహించడం చాలా కష్టం.
నారద ఉవాచ ఇత్యుక్త్వా విరతో విష్ణురహం విస్మయమానసః । తమబ్రవం జగన్నాథం వాసుదేవం సనాతనమ్
నారదుడు ఇలా అన్నాడు: ఇలా చెప్పి విష్ణువు మౌనంగా ఉన్నాడు. నేను ఆశ్చర్యంతో నిండిన మనసుతో ఆ జగన్నాథుడు, వాసుదేవుడిని అడిగాను.
రమాపతే కథంరూపా మాయా సా కీదృశీ పునః । కియద్బలా క్వ సంస్థానా కస్యాధారా వదస్వ మే
లక్ష్మీపతీ, ఆ మాయ రూపం ఎలా ఉంటుంది? ఆమె స్వభావం ఎలా ఉంటుంది? ఆమె శక్తి ఎంత? ఎక్కడ ఉంటుంది? ఎవరి మీద ఆధారపడి ఉంటుంది? దయచేసి నాకు చెప్పు.
ద్రష్టుకామోఽస్మి తాం మాయాం దర్శయాశు మహీధర । జ్ఞాతుమిచ్ఛామి తాం సమ్యక్ప్రసాదం కురు మాపతే
భూమిని ధరిస్తున్న వాడా, నేను ఆ మాయను చూడాలని కోరుకుంటున్నాను. వెంటనే నాకు ఆమెను చూపించు. నేను ఆమెను పూర్తిగా తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను. దయచేసి అనుగ్రహించు.
విష్ణురువాచ త్రిగుణా సాఖిలాధారా సర్వజ్ఞా సర్వసమ్మతా । అజేయానేకరూపా చ సర్వం వ్యాప్య స్థితా జగత్
విష్ణువు ఇలా అన్నాడు: ఆమె మూడు గుణాలతో కూడినది, అన్నిటికీ ఆధారం, అన్నీ తెలిసినది, అందరికి ఆరాధ్యమైనది, జయించలేనిది, అనేక రూపాలున్నది, ఈ జగత్తులో అన్నింటినీ వ్యాపించి ఉంది.
దిదృక్షా యది తే చిత్తే నారదారోహణం కురు । గరుడే మత్సమేతోఽద్య గచ్ఛావోఽన్యత్ర సామ్ప్రతమ్
నారదా, నీకు ఆమెను చూడాలని ఉందా? అయితే నాతో కలిసి గరుత్మంతునిపై ఎక్కు. మనం ఇప్పుడే ఇంకొక చోటికి వెళ్ళుదాం.
దర్శయిష్యామి తే మాయాం దుర్జయామజితాత్మభిః । దృష్ట్వా తాం బ్రహ్మపుత్ర త్వం విషాదే మా మనః కృథాః
ఆత్మను జయించని వారికి దుర్జయమైన ఆ మాయను నేను నీకు చూపిస్తాను. బ్రహ్మ కుమారుడా, ఆమెను చూసిన తర్వాత నీ మనసు విషాదంలో పడకూడదు.
ఇత్యుక్త్వా దేవదేవో మాం సస్మార వినతాసుతమ్ । స్మృతమాత్రస్తు గరుడస్తదాగాద్ధరిసన్నిధౌ
ఇలా చెప్పి దేవతల దేవుడు, వినతా కుమారుడిని మనసులో ఆలోచించాడు. ఆలోచించిన వెంటనే గరుత్మంతుడు హరివైభవానికి వచ్చాడు.
ఆగతం గరుడం వీక్ష్య ఆరురోహ జనార్దనః । సమారోప్య చ మాం పృష్ఠే గమనాయ కృతాదరః
గరుడుడు వచ్చాడని చూసి, జనార్దనుడు అతని మీదెక్కాడు. నన్ను ప్రేమతో తన వెనుక కూర్చోబెట్టుకుని ప్రయాణానికి సిద్ధమయ్యాడు.
చలితో వినతాపుత్రో వైకుణ్ఠాద్వాయువేగవాన్ । ప్రేరితో యత్ర కృష్ణేన గన్తుకామేన కాననమ్
వినతా కుమారుడు గరుడుడు, వాయువులా వేగంగా, వైకుంఠం నుంచి కృష్ణుడు అడిగినట్టు అడవికి వెళ్లేందుకు బయలుదేరాడు.
మహావనాని దివ్యాని సరాంసి సరితస్తథా । పురగ్రామాకరాదీంశ్చ ఖేటఖర్వటగోవ్రజాన్
మేము గొప్పదైన, దివ్యమైన అడవులు, సరస్సులు, నదులు, పట్టణాలు, గ్రామాలు, గనులు, చిన్నపల్లెలు, గోపాలకుల వాడలు అన్నీ చూశాము.
మునీనామాశ్రమాన్ రమ్యాన్ వాపీశ్చ సుమనోహరాః । పల్వలాని విశాలాని హ్రదాన్ పఙ్కజభూషితాన్
మునుల ఆశ్రమాలు, ఆకర్షణీయమైన చెరువులు, విశాలమైన మడులు, పద్మాలతో అలంకరించబడిన సరస్సులు మేము చూశాము.
మృగాణాం చ వరాహాణాం వృన్దాన్యప్యవలోక్య చ । గతావావాం కాన్యకుబ్జసమీపం గరుడాసనౌ
మృగాలూ, పందుల గుంపులనూ చూసి, మేమిద్దరం గరుడుని మీద కూర్చొని కాన్యకుబ్జం దగ్గరికి చేరుకున్నాము.
తత్ర రమ్యం సరో దివ్యం దృష్టం పఙ్కజమణ్డితమ్ । హంసకారణ్డవాకీర్ణం చక్రవాకోపశోభితమ్
అక్కడ మేము ఒక అందమైన, దివ్యమైన సరస్సును చూశాము. అది పద్మాలతో అలంకరించబడి, హంసలు, నీటిపక్షులు, చక్రవాక పక్షులతో నిండిపోయి మరింత అందంగా కనిపించింది.
నానావర్ణైః ప్రఫుల్లైశ్చ పఙ్కజైరుపరఞ్జితమ్ । శుచి మిష్టజలం భృఙ్గయూథనాదవిరాజితమ్
ఆ సరస్సు వివిధ రంగులలో వికసించిన పద్మాలతో మెరిసిపోతూ, శుద్ధమైన మధురమైన నీటితో, తేనెటీగల గుంపుల మధురగానంతో ప్రతిధ్వనించేది.
మామాహ భగవాన్ వీక్ష్య తడాగం పరమాద్భుతమ్ । స్పర్ధకం చోదధేః క్షీరం మిష్టం వారి విశేషతః
ఆ అద్భుతమైన సరస్సును చూసి, భగవంతుడు నన్ను చూచి ఇలా అన్నాడు: 'ఈ నీరు ఎంతో మధురంగా ఉంది, పాలు సముద్రానికి కూడా పోటీగా ఉంది.'
శ్రీభగవానువాచ పశ్య నారద గమ్భీరం సరః సారసనాదితమ్ । సర్వత్ర పఙ్కజైశ్ఛన్నం స్వచ్ఛనీరప్రపూరితమ్
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: 'నారదా! ఈ లోతైన సరస్సును చూడు. ఇది సారస పక్షుల కేకలతో మారుమోగుతోంది, చుట్టూ పద్మాలతో కప్పబడి, నిర్మలమైన నీటితో నిండిపోయి ఉంది.'
అత్ర స్నాత్వా గమిష్యావః కాన్యకుబ్జం పురోత్తమమ్ । ఇత్యుక్త్వా గరుడాదాశు మాముత్తార్య వ్యతారయత్
'ఇక్కడ స్నానం చేసి, మనం కాన్యకుబ్జం అనే ప్రముఖ నగరానికి వెళ్దాం.' అని చెప్పి, ఆయన నన్ను గరుడుని మీద నుంచి త్వరగా దింపి, నన్ను ముందుకు నడిపించాడు.