నాన్ధో రాజాధికారీ స్యాత్తస్మాత్పుత్ర మనోహరమ్ । ఉత్పాదయ రాజపుత్ర్యాం వచనాన్మమ మానద
అంధుడు రాజ్యాధికారం చేపట్టకూడదు. అందుకే, రాజకుమార్తెతో కలసి, నా మాట ప్రకారం ఆకర్షణీయమైన కుమారుణ్ని కనిపించు, గౌరవాన్ని ఇచ్చేవాడా.
ఇత్యుక్తోఽహం తదా మాత్రా స్థితస్తత్ర గజాహ్వయే । యావదృతుమతీ జాతా కాశిరాజసుతా మునే
అలా తల్లి చెప్పిన తరువాత, గజాహ్వయలోనే నేను ఉండిపోయాను. కాశిరాజు కుమార్తె ఋతుమతిగా అయ్యే సమయం కోసం ఎదురు చూశాను, మునీశ్వరా.
ఏకాన్తే శయనాగారే ప్రాప్తా సా మమ సన్నిధౌ । లజ్జమానా సుకేశాన్తా స్వశ్వశ్రూవచనాత్తదా
ఒంటరిగా, అందమైన జుట్టు తలవంచి, సిగ్గుతో, తన అత్త చెప్పినట్లు, ఆమె నా సమక్షంలో పడకగదిలోకి వచ్చింది.
దృష్ట్వా మాం జటిలం దాన్తం తాపసం రసవర్జితమ్ । సా స్వేదవదనా జాతా పాణ్డురా విమనా భృశమ్
నన్ను జటలు వేసుకున్న, నియమంగా ఉండే, లోకసుఖాలకు దూరంగా ఉన్న వానిని చూసి, ఆమె ముఖం చెమటతో తడిసి, రంగు వదిలి, మనసు చాలా కలవరపడింది.
కుపితోఽహం తదా దృష్ట్వా కామినీం నిశి సఙ్గతామ్ । వేపమానాం స్థితాం పార్శ్వే హ్యబ్రవం తామహం రుషా
ఆ రాత్రి, నా పక్కన వణికుతూ నిలబడి ఉన్న ఆ కామంతో ఉన్న ఆమెను చూసి నాకు కోపం వచ్చింది. అప్పుడు నేను ఆమెను కఠినంగా అడిగాను.
దృష్ట్వా మాం యది గర్వేణ పాణ్డువర్ణా సమావృతా । అతస్తే తనయః పాణ్డుర్భవిష్యతి సుమధ్యమే
నువ్వు గర్వంతో నన్ను చూస్తూ, ముఖం రంగు వదిలితే, ఓ సుందరి, నీ కుమారుడూ అలాగే రంగు లేని వాడవుతాడు.
ఇత్యుక్త్వా నిశి తత్రైవ స్థితోఽమ్బాలికయా యుతః । భుక్త్వా తాం నిశి నిర్యాతః స్థానమాపృచ్ఛ్య మాతరమ్
ఇలా చెప్పి, ఆ రాత్రి అంబాలికతో అక్కడే ఉన్నాను. ఆ రాత్రి ఆమెతో కలసి, తరువాత ఆమె తల్లిని వీడుకుని అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయాను.
తతస్తాభ్యాం సుతౌ కాలే ప్రసూతావన్ధపాణ్డురౌ । ధృతరాష్ట్రశ్చ పాణ్డుశ్చ ప్రథితౌ సమ్బభూవతుః
ఆ తరువాత, కాలక్రమంలో, ఆ ఇద్దరికి ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు—ఒకరు అంధుడు, మరొకరు రంగు లేని వాడు. ధృతరాష్ట్రుడు, పాండు ఇద్దరూ ప్రసిద్ధులయ్యారు.
మాతా మే విమనా జాతా తాదృశౌ వీక్ష్య తౌ సుతౌ । తతః సంవత్సరస్యాన్తే మామాహూయ తదాబ్రవీత్
ఆ ఇద్దరు కుమారులను అలా చూసి, నా తల్లి మనసు బాధతో నిండిపోయింది. ఏడాది ముగిసిన తరువాత, ఆమె నన్ను పిలిచి ఇలా చెప్పింది.
ద్వైపాయన సుతౌ జాతౌ రాజ్యయోగ్యౌ న తాదృశౌ । అన్యం మనోహరం పుత్రం సముత్పాదయ మే ప్రియమ్
ఓ ద్వైపాయన, ఇద్దరు కుమారులు రాజ్యానికి తగినవారు పుట్టినా, మనసుకు అనుకూలంగా లేరు. నాకు ఇంకొక అందమైన, ఇష్టమైన కుమారుడిని ప్రసవించు.
తథేతి సా మయా ప్రోక్తా ముదితా జననీ తదా । అమ్బికాం ప్రార్థయామాస సుతార్థే కాల ఆగతే
అవును అని నేను అంగీకరించాను. అప్పుడు తల్లి ఆనందించింది. సమయం వచ్చినప్పుడు, కుమారుని కోసం అంబికను కోరింది.
పుత్రి వ్యాసం సమాలిఙ్గ్య పుత్రముత్పాదయాద్భుతమ్ । కురువంశస్య కర్తారం రాజ్యయోగ్యం వరాననే
కూతురా, వ్యాసుడిని ఆలింగనం చేసి, అద్భుతమైన కుమారుణ్ణి ప్రసవించు. అతడు కురు వంశాన్ని కొనసాగించే, రాజ్యానికి తగినవాడవుతాడు, ఓ సుందరి.
వధూర్లజ్జాన్వితా కిఞ్చిన్నోవాచ వచనం తదా । గతోఽహం శయనాగారే మాతుస్తద్వచనాన్నిశి
వధువు సిగ్గుతో నిశ్శబ్దంగా ఉండిపోయింది. ఆ రాత్రి, తల్లి చెప్పినట్లు నేను పడకగదిలోకి వెళ్లాను.
దాసీ విచిత్రవీర్యస్య రూపయౌవనసంయుతా । ప్రేషితామ్బికయా త్వత్ర విచిత్రాభరణామ్బరా
విచిత్రవీర్యునికి ఉన్న ఒక దాసి, అందం, యవ్వనం కలిగి, అద్భుతమైన ఆభరణాలు, వస్త్రాలు ధరించి, అంబిక ఆమెను అక్కడికి పంపించింది.
చన్దనారక్తదేహా సా పుష్పమాలావిభూషితా । ఆయాతా హావసంయుక్తా సుకేశీ హంసగామినీ
ఆమె శరీరం చందనంతో ఎర్రగా మెరుస్తూ, పూలమాలలు ధరించి, సుందరమైన జుట్టుతో, హంసలా నడుస్తూ, ఆకర్షణగా నడుచుకుంటూ నా దగ్గరకు వచ్చింది.
పర్యఙ్కే మాం సమావేశ్య సంస్థితా ప్రేమసంయుతా । ప్రసన్నోఽహం తదా తస్యా విలాసేనాభవం మునే
ఆమె ప్రేమతో నన్ను మంచంపై ఆలింగనం చేసింది. ఓ మునీశ్వరా, ఆమె వినోదభరితమైన ప్రవర్తన చూసి నేను సంతోషించాను.
రాత్రౌ సంక్రీడితం ప్రేమ్ణా తయా సహ మయా భృశమ్ । వరో దత్తః పునస్తస్యై ప్రసన్నేన తు నారద
ఆ రాత్రి, ఆమెతో ప్రేమగా కలిసాను. ఓ నారదా, ఆమెపై సంతోషంతో మళ్లీ ఒక వరం ఇచ్చాను.
సుభగే భవితా పుత్రః సర్వలక్షణసంయుతః । సురూపః సర్వధర్మజ్ఞః సత్యవాదీ శమే రతః
ఓ సుభగే, నీకు అన్ని శుభలక్షణాలతో కూడిన, అందమైన, ధర్మాన్ని తెలిసిన, సత్యవాది, శాంతిని ఇష్టపడే కుమారుడు పుడతాడు.
స తదా విదురో జాతస్త్రయః పుత్రా మయాభవన్ । మాయా వృద్ధిం గతా సాధో పరక్షేత్రోద్భవే మమ
అలా, ఆ సమయంలో విదురుడు పుట్టాడు. నాకు ముగ్గురు కుమారులు కలిగారు. ఓ సద్గురు, ఇతర గర్భంలో పుట్టిన ఈ కుమారుడితో నా శక్తి మరింత పెరిగింది.
విస్మృతః శుకసమ్బన్ధీ విరహః శోకకారణమ్ । దృష్ట్వా త్రీన్స్వసుతాన్కామం బలినో వీర్యసమ్మతాన్
శుకుడితో ఉన్న బంధం మరచిపోయాను. విడిపోవడం వల్ల దుఃఖానికి గురయ్యాను. అయినా, నా ముగ్గురు కుమారులను, బలవంతులుగా, ప్రఖ్యాతులుగా చూసాను.
మాయా బలవతీ బ్రహ్మన్ దుస్త్యజా హ్యకృతాత్మభిః । అరూపా చ నిరాలమ్బా జ్ఞానినామపి మోహినీ
ఓ బ్రహ్మన్, మాయ చాలా బలంగా ఉంటుంది. మనసు నియంత్రించుకోని వారికి దాన్ని వదిలిపెట్టడం చాలా కష్టం. మాయకు రూపం లేదు, ఆధారం లేదు, జ్ఞానులకు కూడా అది మోహాన్ని కలిగిస్తుంది.
మాతరి స్నేహసమ్బద్ధం తథా పుత్రేషు సంవృతమ్ । న మే చిత్తం వనే శాన్తిమగాన్మునివరోత్తమ
నా మనసు తల్లిపట్ల ప్రేమతో, కుమారుల పట్ల మమకారంతో బంధించబడింది. మునివరుడా, అందువల్ల అడవిలో నాకు శాంతి కలగలేదు.
దోలారూఢం మనో జాతం కదాచిద్ధస్తినాపురే । పునః సరస్వతీతీరే న చైకత్ర వ్యవస్థితిః
కొన్నిసార్లు నా మనసు ఊయలలో ఊగిపోతున్నట్టు హస్తినాపురంలో ఉంటుంది, మరికొన్ని సార్లు సరస్వతీ నది ఒడ్డున ఉంటుంది. అది ఎప్పుడూ ఒకచోట నిలబడదు.
కదాచిచ్చిన్తయన్ జ్ఞానం మానసే ప్రతిభాతి వై । కేఽమీ పుత్రాః క్వ మోహోఽయం న శ్రాద్ధార్హా మృతస్య మే
ఎప్పుడో ఎప్పుడైనా జ్ఞానం గురించి ఆలోచిస్తూ, నా మనసులో ఇలా తలెత్తేది: 'ఈ కుమారులు ఎవరు? ఈ మోహం ఏమిటి? చనిపోయినవారికి నేను శ్రాద్ధం చేయాల్సిన అవసరం లేదు.'
వ్యభిచారోద్భవాః కిం మే సుఖదాః స్యుః సుతాః కిల । మాయా బలవతీ మోహం వితనోతి హి మానసే
విశ్వాసభంగం వల్ల పుట్టిన ఈ కుమారులు నాకు నిజంగా సుఖాన్ని ఇస్తారా? మాయ బలంగా ఉంటుంది, అది మనసులో మోహాన్ని వ్యాపింపజేస్తుంది.
జానన్మోహాన్ధకూపేఽస్మిన్పతితోఽహం మృషా మునే । ఇత్యకుర్వం రహస్తాపం కదాచిత్స్సుసమాహితః
ఇది తెలిసినా, మునివరా, నేను మోహం అనే అంధకారంలో పడిపోయాను. అప్పుడప్పుడూ ఒంటరిగా, మనసు ఏకాగ్రతతో, ఇలా బాధపడేవాడిని.
రాజ్యం ప్రాప తతః పాణ్డుర్బలవాన్భీష్మసమ్మతః । తదా మమ మనో జాతం ప్రసన్నం సుతకారణాత్
ఆ తర్వాత భీష్ముడు అనుమతితో బలమైన పాండు రాజ్యాన్ని పొందాడు. అప్పుడు నా కుమారుల వల్ల నా మనసు సంతృప్తిగా మారింది.
కున్తీ మాద్రీ సురూపే ద్వే భార్యే తస్య బభూవతుః । శూరసేనసుతా కున్తీ మద్రరాజసుతాపరా
కుంతీ, మాద్రీ అనే ఇద్దరు అందమైనవారు అతని భార్యలయ్యారు. కుంతీ శూరసేనుని కుమార్తె, మాద్రీ మద్రరాజు కుమార్తె.
స శాపం ద్విజతః ప్రాప్య కామినీద్వయసంయుతః । పాణ్డుర్నిర్వేదమాపన్నస్త్యక్త్వా రాజ్యం వనం గతః
ఒక బ్రాహ్మణుడి శాపం వల్ల, ఇద్దరు భార్యలు ఉన్నా కూడా, పాండు విరక్తుడై రాజ్యాన్ని వదిలి అడవికి వెళ్ళిపోయాడు.
తదా మామావిశచ్ఛోకః శ్రుత్వా పుత్రం వనే స్థితమ్ । గతోఽహం తత్ర యత్రాసౌ భార్యాభ్యాం సహ సంస్థితః
అప్పుడు నా కుమారుడు అడవిలో ఉన్నాడని విని నాకు బాధ కలిగింది. వెంటనే అక్కడికి వెళ్లి, అతను భార్యలతో ఉన్న చోట చేరాను.