ఇత్యుక్తః శశినా తత్ర గురురత్యన్తదుఃఖితః । జగామ స్వగృహం తూర్ణం చిన్తావిష్టః స్మరాతురః
చంద్రుడు ఇలా చెప్పిన తర్వాత, గురువు బాగా దుఃఖంతో, మనసులో ఆందోళనతో, ప్రేమ బాధతో, త్వరగా తన ఇంటికి వెళ్లిపోయాడు.
దినాని కతిచిత్తత్ర స్థిత్వా చిన్తాతురో గురుః । యయావథ గృహం తస్య త్వరితశ్చౌషధీపతేః
కొన్ని రోజులు అక్కడ గడిపి, ఆందోళనతో ఉన్న గురువు, ఔషధాధిపతి ఇంటికి త్వరగా వెళ్లాడు.
స్థితః క్షత్రా నిషిద్ధోఽసౌ ద్వారదేశే రుషాన్వితః । నాజగామ శశీ తత్ర చుకోపాతి బృహస్పతిః
అక్కడ క్షత్రియులు అడ్డుకున్నందున, ద్వారంలో కోపంతో నిలబడి ఉన్నాడు. చంద్రుడు బయటకు రాలేదు. బృహస్పతి ఇంకా ఎక్కువగా కోపపడ్డాడు.
అయం మే శిష్యతాం యాతో గురుపత్నీం తు మాతరమ్ । జగ్రాహ బలతోఽధర్మీ శిక్షణీయో మయాధునా
"ఇతడు నా శిష్యుడిగా ఉండి, గురుపత్నిని, నా తల్లిని బలవంతంగా తీసుకున్నాడు. ఇప్పుడు ఈ అధర్మిని నేనే శిక్షించాలి."
ఉవాచ వాచం కోపాత్తు ద్వారదేశస్థితో బహిః । కిం శేషే భవనే మన్ద పాపాచార సురాధమ
ద్వారంలో బయట నిలబడి, కోపంతో ఇలా అన్నాడు: "ఏమిటి, నీవు ఇంతకీ ఇంట్లోనే ఉన్నావు? ఓ మూర్ఖుడా, పాపపు పనులు చేసే దేవతలలో నీచుడా!"
దేహి మే కామినీం శీఘ్రం నోచేచ్ఛాపం దదామ్యహమ్ । కరోమి భస్మసాన్నూనం న దదాసి ప్రియాం మమ
"వెంటనే నా ప్రియమైన భార్యను నాకు ఇవ్వు. లేదంటే నిన్ను శపిస్తాను. నా ప్రియమైనవారిని ఇవ్వకపోతే, నిన్ను బూడిదగా మార్చేస్తాను."
సూత ఉవాచ క్రూరాణి చైవమాదీని భాషణాని బృహస్పతేః । శ్రుత్వా ద్విజపతిః శీఘ్రం నిర్గతః సదనాద్బహిః
సూతుడు చెప్పాడు: బృహస్పతి చెప్పిన ఈ క్రూరమైన మాటలు విని, ఆ ద్విజపతి వెంటనే ఇంటి నుంచి బయటకు వచ్చాడు.
తమువాచ హసన్సోమః కిమిదం బహు భాషసే । న తే యోగ్యాసితాపాఙ్గీ సర్వలక్షణసంయుతా
చంద్రుడు నవ్వుతూ ఇలా అన్నాడు: "ఏందుకు ఇంతగా మాట్లాడుతున్నావు? ఆ కృష్ణకాంతి కన్నులవాలైన, అన్ని లక్షణాలతో కూడిన ఆ స్త్రీ నీకు సరిపోదు."
కురూపాం చ స్వసదృశీం గృహాణాన్యాం స్త్రియం ద్విజ । భిక్షుకస్య గృహే యోగ్యా నేదృశీ వరవర్ణినీ
ఓ ద్విజుడా! నీకు తగినట్టు, నీలా రూపురహితమైన మరొక స్త్రీని తీసుకో. ఇలాంటి అందమైన స్త్రీ భిక్షాటన చేసే మనిషి ఇంటికి తగదు.
రతిః స్వసదృశే కాన్తే నార్యాః కిల నిగద్యతే । త్వం న జానాసి మన్దాత్మన్ కామశాస్త్రవినిర్ణయమ్
ప్రియమైనవారితో, తానూ తానే సమానంగా ఉన్నవారితోనే ఆనందం ఉంటుందని అంటారు. ఓ మూర్ఖుడా! నీవు కామశాస్త్రంలో చెప్పిన విషయాన్ని తెలియదు.
యథేష్టం గచ్ఛ దుర్బుద్ధే నాహం దాస్యామి కామినీమ్ । యచ్ఛక్యం కురు తత్కామం న దేయా వరవర్ణినీ
ఏదైనా నీవు కావాలనుకున్న చోటికి వెళ్ళు, మూర్ఖుడా! నేను నీకు ఆ స్త్రీని ఇవ్వను. నీకు చేతనైనదాన్ని చేసుకో, కానీ ఈ అందమైన స్త్రీని ఇవ్వను.
కామార్తస్య చ తే శాపో న మాం బాధితుమర్హతి । నాహం దదే గురో కాన్తాం యథేచ్ఛసి తథా కురు
నీ కోరికతో వచ్చిన శాపం నాకు ఏమాత్రం హాని చేయదు. గురువుగారూ! నేను నా భార్యను ఇవ్వను. నీవు కావాలనుకున్నట్టు చేసుకో.
సూత ఉవాచ ఇత్యుక్తః శశినా చేజ్యశ్చిన్తామాప రుషాన్వితః । జగామ తరసా సద్మ క్రోధయుక్తః శచీపతేః
సూతుడు చెప్పాడు: చంద్రుడు ఇలా చెప్పిన తరువాత, బృహస్పతి కోపంతో, మనసులో బాధతో, వెంటనే శచీపతి ఇంద్రుని ఇంటికి వెళ్లాడు.
దృష్ట్వా శతక్రతుస్తత్ర గురుం దుఃఖాతురం స్థితమ్ । పాద్యార్ఘ్యాచమనీయాద్యైః పూజయిత్వా సుసంస్థితః
అక్కడ శతక్రతువు తన గురువు బాధతో కూర్చున్నాడని చూసి, పాద్యార్ఘ్యాదులతో, మంచి ఆతిథ్యంతో గౌరవించాడు.
పప్రచ్ఛ పరమోదారస్తం తథావస్థితం గురుమ్ । కా చిన్తా తే మహాభాగ శోకార్తోఽసి మహామునే
ఆ ఉదారుడైన ఇంద్రుడు, అలా ఉన్న తన గురువును అడిగాడు: "ఎందుకు మీరు బాధపడుతున్నారు, మహాభాగా? ఎందుకు మీరు ఇంత శోకంతో ఉన్నారు, మహామునివరా?"
కేనాపమానితోఽసి త్వం మమ రాజ్యే గురుశ్చ మే । త్వదధీనమిదం సర్వం సైన్యం లోకాధిపైః సహ
"ఎవరైనా నా రాజ్యంలో, నా గురువైన మిమ్మల్ని అవమానించారా? ఈ సైన్యం అంతా, లోకపతులతో కలసి, మీ ఆధీనంలో ఉంది."
బహ్మా విష్ణుస్తథా శమ్భుర్యే చాన్యే దేవసత్తమాః । కరిష్యన్తి చ సాహాయ్యం కా చిన్తా వద సామ్ప్రతమ్
"బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుడు, ఇంకా ఇతర ఉత్తమ దేవతలు కూడా మీకు సహాయం చేస్తారు. ఇప్పుడు మీకు ఏం బాధ ఉందో చెప్పండి."
గురురువాచ శశినాపహృతా భార్యా తారా మమ సులోచనా । న దదాతి స దుష్టాత్మా ప్రార్థితోఽపి పునః పునః
గురువు ఇలా అన్నాడు: "చంద్రుడు నా భార్య తారను, సుందరనేత్రవతిని తీసుకుపోయాడు. నేను ఎన్నిసార్లు అడిగినా, ఆ దుష్టుడు ఆమెను తిరిగి ఇవ్వడం లేదు."
కిం కరోమి సురేశాన త్వమేవ శరణం మమ । సాహాయ్యం కురు దేవేశ దుఃఖితోఽస్మి శతక్రతో
"సురేశ్వరా! నేను ఏం చేయాలి? నీవే నాకు ఆశ్రయం. దేవతాధిపతీ! నాకు సహాయం చేయు. నేను చాలా బాధపడుతున్నాను, శతక్రతూ!"
ఇన్ద్ర ఉవాచ మా శోకం కురు ధర్మజ్ఞ దాసోఽస్మి తవ సువ్రత । ఆనయిష్యామ్యహం నూనం భార్యాం తవ మహామతే
ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: "ధర్మజ్ఞుడా! మీరు శోకించవద్దు. నేను మీ సేవకుడిని, సదాచారుడా! తప్పకుండా మీ భార్యను తిరిగి తీసుకొస్తాను, మహామతిగలవాడా!"
ప్రేషితే చేన్మయా దూతే న దాస్యతి మదాకులః । తతో యుద్ధం కరిష్యామి దేవసైన్యైః సమావృతః
"నేను దూతను పంపినప్పుడు, ఆ అహంకారంతో ఉన్నవాడు ఆమెను ఇవ్వకపోతే, దేవతల సైన్యాలతో యుద్ధం చేస్తాను."
ఇత్యాశ్వాస్య గురుం శక్రో దూతం వక్తృవిచక్షణమ్ । ప్రేషయామాస సోమాయ వార్తాశంసినమద్భుతమ్
ఇలా తన గురువును ఓదార్చి, శక్రుడు మంచి మాటలు చెప్పగలిగిన దూతను చంద్రుని దగ్గరకు పంపాడు.
స గత్వా శశిలోకం తు త్వరితః సువిచక్షణః । ఉవాచ వచనేనైవ వచనం రోహిణీపతిమ్
ఆ వాడు చురుకుగా, తెలివిగా వెళ్ళి చంద్రలోకానికి చేరి, రోహిణీపతి దగ్గర ఈ మాటలు చెప్పాడు.
ప్రేషితోఽహం మహాభాగ శక్రేణ త్వాం వివక్షయా । కథితం ప్రభుణా యచ్చ తద్బ్రవీమి మహామతే
మహాభాగుడా! నన్ను ఇంద్రుడు నిన్ను సందేశంతో పంపించాడు. ఆయన చెప్పినదాన్ని నేను నీవు వినిపిస్తాను, ఓ మహామతి!
ధర్మజ్ఞోఽసి మహాభాగ నీతిం జానాసి సువ్రత । అత్రిః పితా తే ధర్మాత్మా న నిద్యం కర్తుమర్హసి
నీకు ధర్మం బాగా తెలుసు, నీవు మంచి వ్రతాన్ని పాటిస్తున్నవాడివి. నీ తండ్రి అత్రి కూడా ధర్మాత్ముడు. నిందించదగ్గ పనులు చేయకూడదు.
భార్యా రక్ష్యా సర్వభూతైర్యథాశక్తి హ్యతన్ద్రితైః । తదర్థే కలహః కామం భవితా నాత్ర సంశయః
భార్యను అన్ని జీవులు తమ శక్తికి తగినట్టు, అలసత్వం లేకుండా కాపాడాలి. దీనివల్ల కలహం కలగడం సహజమే, ఇందులో సందేహం లేదు.
యథా తవ తథా తస్య యత్నః స్యాద్దారరక్షణే । ఆత్మవత్సర్వభూతాని చిన్తయ త్వం సుధానిధే
నీవు నీ భార్యను ఎలా కాపాడుకుంటావో, అతడూ అలాగే కాపాడాలి. ఓ అమృతనిధి! అన్ని జీవులను నీవు నీవు అనిపించుకుని ఆలోచించు.
అష్టావింశతిసంఖ్యాస్తే కామిన్యో దక్షజాః శుభాః । గురుపత్నీం కథం భోక్తుం త్వమిచ్ఛసి సుధానిధే
నీకిప్పుడు డక్షుడి ఇరవై ఎనిమిది అందమైన కుమార్తెలు భార్యలుగా ఉన్నారు. ఓ అమృతనిధి! గురుపత్నిని ఆశించడమెందుకు?
స్వర్గే సదా వసన్త్యేతా మేనకాద్యా మనోరమాః । భుంక్ష్వ తాః స్వేచ్ఛయా కామం ముఞ్చ పత్నీం గురోరపి
మెనకాదులు వంటి అందమైన వారు ఎప్పుడూ స్వర్గంలో ఉంటారు. నీవు వారిని నీ ఇష్టానుసారం అనుభవించు, గురుపత్నిని విడిచిపెట్టు.
ఈశ్వరా యది కుర్వన్తి జుగుప్సితమహన్తయా । అజ్ఞాస్తదనువర్తన్తే తదా ధర్మక్షయో భవేత్
పెద్దవారు తప్పు పనులు చేస్తే, అజ్ఞానులు వారిని అనుసరిస్తారు. అప్పుడు ధర్మం నశించిపోతుంది.