గచ్ఛధ్వం రాక్షసాః సర్వే సమ్ముఖాః శస్త్రపాణయః । తానాజ్ఞాప్య కాలకేతుః పప్రచ్ఛ ప్రణయాన్వితః
రాక్షసులారా, అందరూ ఆయుధాలు పట్టుకుని ఎదురు వెళ్లండి అని ఆజ్ఞాపించి, కాలకేతు ప్రేమతో అడిగాడు:
ఏకావలీం సమీపస్థాం వివశాం భృశదుఃఖితామ్ । కోఽయమాయాతి తన్వఙ్గి పితా తే వాపరః పుమాన్
ఏకావళి దగ్గర, బలహీనంగా, చాలా బాధతో ఉన్న ఈ సన్నని రూపురాలిని చూస్తూ — ఎవరు వస్తున్నారు? నీ తండ్రా, లేక ఇంకెవరైనా పురుషుడా?
త్వదర్థే సైన్యసంయుక్తో బ్రూహి సత్యం కృశోదరి । పితా తే యది సమ్ప్రాప్తో నేతుం త్వాం విరహాతురః
కృశోదరీ, నిజం చెప్పు — ఈ సైన్యం నీ కోసం వచ్చిందా? నీ తండ్రి, వేరుపాటు బాధతో, నిన్ను తీసుకెళ్లడానికి వచ్చాడా?
జ్ఞాత్వా తే పితరం సమ్యక్ సంగ్రామం న కరోమ్యహమ్ । ఆనయిత్వా గృహే పూజాం రత్నైర్వస్త్రైర్హయైః శుభైః
అతడు నీ తండ్రి అని నాకు తెలుసైతే, నేను యుద్ధం చేయను. అతడిని నా ఇంటికి తీసుకొచ్చి, రత్నాలు, వస్త్రాలు, మంచి కుదిరిన కాళ్లు ఇచ్చి సత్కరిస్తాను.
కరోమి తస్య చాతిథ్యం గృహే ప్రాప్తస్య సర్వథా । అన్యశ్చేద్యది సమ్ప్రాప్తస్తం హన్మి నిశితైః శరైః
అతడు నా ఇంటికి వచ్చినప్పుడు అన్ని విధాల అతిథిగా ఆదరిస్తాను. అయితే ఇంకెవరో వస్తే, వారిని పదునైన బాణాలతో సంహరిస్తాను.
ఆనీతః కిల కాలేన మరణాయ మహాత్మనా । తస్మాద్వద విశాలాక్షి కోఽయమాయాతి మన్దధీః
కాలం చేత మరణానికి ఇక్కడికి తీసుకొచ్చినవాడే. విశాలాక్షి, ఎవరు వస్తున్నారో చెప్పు — ఆ మూర్ఖుడు ఎవరో?
అజ్ఞాత్వా మాం దురాధర్షం కాలరూపం మహాబలమ్ । ఏకావల్యువాచ న జానేఽహం మహాభాగ కోఽయమాయాతి సత్వరః
నన్ను, జయించలేని, కాలరూపుడైన, మహాబలుడిని, తెలియకుండానే వస్తున్నాడు. (ఏకావళి చెప్పింది:) మహాభాగా, ఎవరు త్వరగా వస్తున్నారో నాకు తెలియదు.
నమేఽస్తి విదితః కోఽపి స్థితాయాస్తవ బన్ధనే । నాయం పితా మే న భ్రాతా కోఽప్యన్యోఽస్తి మహాబలః
నీ బంధనంలో ఉన్నప్పుడు నాకు ఎవరూ తెలియరు. అతడు నా తండ్రి కాదు, అన్న కూడా కాదు. ఇంకెవరో మహాబలుడు వస్తున్నాడు.
కిమర్థమిహ చాయాతి నాహం వేద వినిశ్చయమ్ । దైత్య ఉవాచ ఏవం వదన్త్యమీ దూతా వయస్యా తే యశోవతీ
ఇక్కడికి ఎందుకు వస్తున్నాడో నాకు ఖచ్చితంగా తెలియదు. (దైత్యుడు అన్నాడు:) నీ స్నేహితురాలు యశోవతీ, దూతలు ఇలా అంటున్నారు.
సమానీయ చ తం వీరమాగతేతి కృతోద్యమా । క్వ గతా సా సఖీ కాన్తే విదగ్ధా కార్యనిశ్చయే
ఆ వీరుణ్ని తీసుకొచ్చి, వచ్చాడని సిద్ధంగా ఉంది. కాని, పనిలో నిపుణురాలైన ఆ స్నేహితురాలు ఎక్కడికి వెళ్లిపోయిందో?
నాన్యః కోఽపి మమారాతిర్యో మే ప్రతిబలో భవేత్ । వ్యాస ఉవాచ ఏతస్మిన్నన్తరే దూతాస్తత్రాన్యే వై సమాగతాః
నాకు సమానమైన శత్రువు, బలంలో సమానుడు ఇంకెవ్వరూ లేరు. (వ్యాసుడు చెప్పాడు:) అంతలో అక్కడికి ఇంకొంత మంది దూతలు వచ్చారు.
తే హోచుస్త్వరితా భీతాః కాలకేతుం గృహే స్థితమ్ । కిం స్వస్థోఽసి మహారాజ సమీపే సైన్యమాగతమ్
వారు తొందరగా, భయంతో, ఇంట్లో ఉన్న కాలకేతువును ఇలా అడిగారు — మహారాజా, నీవు ప్రశాంతంగా ఎందుకు ఉన్నావు? సైన్యం దగ్గరికి వచ్చేసింది.
నిర్గచ్ఛ నగరాత్తూర్ణం సైన్యేన మహతాఽఽవృతః । ఇతి తేషాం వచః శ్రుత్వా కాలకేతుర్మహాబలః
పెద్ద సేనతో చుట్టుముట్టబడి, వెంటనే పట్టణం విడిచి వెళ్ళిపో అని వారు చెప్పిన మాటలు విని, మహాబలుడు కాలకేతు,
రథమారుహ్య త్వరితో నిర్యయౌ స్వపురాద్బహిః । ఏకవీరోఽపి సహసా హయారూఢః ప్రతాపవాన్
తన రథంపై వేగంగా ఎక్కి, తన ఊరిని విడిచి బయటకు వెళ్లాడు. ఒక్కడే అయినా, గుర్రంపై కూర్చుని ధైర్యంగా బయలుదేరాడు.
ఆగతస్తత్ర కామిన్యా విరహేణ సమాకులః । యుద్ధం తయోరభూత్తత్ర వృత్రవాసవయోరివ
అక్కడ కామినితో విడిపోవడం వల్ల కలిగిన బాధతో కలవరపడి అక్కడికి వచ్చాడు. ఇద్దరి మధ్య వృత్రాసురుడు, ఇంద్రుడు యుద్ధం చేసినట్లు ఘోరమైన పోరు జరిగింది.
శస్త్రాస్త్రైర్బహుధా ముక్తైరాదీపితదిగన్తరమ్ । వర్తమానే తదా యుద్ధే కాతరాణాం భయావహే
అనేక ఆయుధాలు, అస్త్రాలు ప్రయోగించడంతో, దిక్కులు అంతా అగ్నిలా మండిపోయాయి. ఆ యుద్ధం జరుగుతున్నప్పుడు భయపడినవారికి అది భయంకరంగా అనిపించింది.
గదయా తాడయామాస దైత్యం సిన్ధుసుతాసుతః । స గతాసుః పపాతోర్వ్యాం వజ్రాహత ఇవాచలః
సింధు కుమార్తె కుమారుడు, దైత్యుడిని గదతో బలంగా కొట్టాడు. అతడు ప్రాణాలు విడిచిపెట్టి, వజ్రంతో కొట్టిన కొండలా నేలపై పడిపోయాడు.
పలాయిత్వా గతాః సర్వే రాక్షసా భయపీడితాః । యశోవతీ తతో గత్వా వేగాదేకావలీం తదా
అందరూ రాక్షసులు భయంతో పారిపోయారు. వెంటనే యశోవతి వేగంగా వెళ్లి ఏకావళిని కలిసింది.
ఉవాచ మధురాం వాణీం విస్మితా ముదితా భృశమ్ । ఏహ్యాలి నృపపుత్రేణ దానవోఽసౌ నిపాతితః
ఆమె ఆశ్చర్యంతో, ఎంతో ఆనందంతో మధురంగా ఇలా చెప్పింది: 'సఖీ! రాజకుమారుడు ఆ దానవుని సంహరించాడు.'
ఏకవీరేణ ధీరేణ యుద్ధం కృత్వా సుదారుణమ్ । స్కన్ధావారేఽప్యసౌ రాజా తిష్ఠత్యద్య శ్రమాతురః
ఒక్కడే ధైర్యంగా ఘోరమైన యుద్ధం చేసి, ఇప్పుడు ఆ రాజు శిబిరంలో అలసిపోయి విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నాడు.
దర్శనం కాఙ్క్షమాణస్తే శ్రుతరూపగుణస్తవ । పశ్య తం కుటిలాపాఙ్గి మనోభవసమం నృపమ్
నీ అందం, గుణాలు విని, నిన్ను చూడాలని ఆత్రంగా ఎదురుచూస్తున్నాడు. వక్రదృష్టి కలిగినవాడా, మన్మథునితో సమానమైన ఆ రాజును చూడు.
కథితా త్వం మయా పూర్వం తస్యాగ్రే జాహ్నవీతటే । పూర్ణానురాగః సఞ్జాతస్తేనాసౌ విరహాతురః
జాహ్నవీ తీరంలోనే ముందే నేను నీ గురించి అతనికి చెప్పాను. అప్పటి నుంచి అతడు నిన్ను ఎంతో ప్రేమతో కోరుతూ, ఇప్పుడు విడిపోవడం వల్ల బాధపడుతున్నాడు.
వాఞ్ఛతి త్వాం చారురూపాం ద్రష్టుం నృపతినన్దనః । సా తస్యా వచనం శ్రుత్వా గమనాయ మనో దధే
రాజకుమారుడు, అందమైనవాడా, నిన్ను చూడాలని కోరుకుంటున్నాడు. ఆమె మాటలు విని, ఆ అమ్మాయి మనసులో వెళ్లాలని నిర్ణయించుకుంది.
లజ్జమానా భృశం భీత్యా కౌమారం ప్రాప్తయా తయా । కథం తస్య ముఖం ద్రక్ష్యే కుమారీ హ్యవశా భృశమ్
భయంతో, చాలా సిగ్గుతో, బాల్యాన్ని దాటి యవ్వనంలోకి వచ్చిన ఆ అమ్మాయి, 'నేను ఎలా అతని ముఖాన్ని చూస్తాను? నేను చిన్నదానిని, బలహీనురాలిని' అని ఆలోచించింది.
స మాం గృహ్ణాతి కామార్త ఇతి చిన్తాకులా సతీ । యశోవత్యా యుతా తత్ర నరయానస్థితా యయౌ
'అతడు కామంతో నన్ను పట్టుకుంటాడేమో' అని ఆందోళనతో, యశోవతితో కలిసి శిబిరానికి వెళ్లి అక్కడ నిలిచింది.
స్కన్ధావారేఽతిమలినా మలినామ్బరధారిణీ । తామాగతాం విశాలాక్షీం దృష్ట్వా రాజసుతోఽబ్రవీత్
శిబిరంలో మురికిగా, మలిన వస్త్రాలు ధరించి, అలసిన రూపంలో వచ్చిన విశాలాక్షిని రాజకుమారుడు చూసి ఇలా అన్నాడు.
దర్శనం దేహి తన్వఙ్గి తృషితే నయనే మమ । కామాతురం చ తం వీక్ష్య తాం చ లజ్జాభరావృతామ్
'సన్నగా ఉన్నవాడా, నా కళ్లకు నీ దర్శనం ఇవ్వు. నా కళ్ళు నీ కోసం తపించిపోతున్నాయి.' అతడు ప్రేమతో తపించిపోతూ ఉండగా, ఆమె సిగ్గుతో తలదించుకుంది.
నీతిజ్ఞా శిష్టమార్గజ్ఞా తమువాచ యశోవతీ । రాజపుత్ర పితాప్యస్యాస్త్వామేనాం దాతుమిచ్ఛతి
సద్గుణాలు తెలిసిన, నడవడిలో తెలివైన యశోవతి అతనితో ఇలా చెప్పింది: 'రాజకుమారా, ఆమె తండ్రికీ నిన్ను ఆమెకు ఇవ్వాలనే కోరిక ఉంది.'
ఏషాపి త్వద్వశా నూనం భవితా సఙ్గమస్తవ । కాలం ప్రతీక్ష్య రాజేన్ద్ర నయైనాం పితురన్తికమ్
'ఈమె కూడా తప్పకుండా నీదవుతుంది. మీ కలయిక జరిగిపోతుంది. సరైన సమయం కోసం వేచి ఉండి, రాజా, ఆమెను తండ్రి దగ్గరకు తీసుకెళ్ళు.'
స వివాహవిధిం కృత్వా దాస్యతీతి వినిశ్చయః । స తస్యా వచనం తథ్యం మత్వా సైన్యసమన్వితః
'వివాహ విధిని పాటించి, అతడు ఆమెను నీకు ఇస్తాడు — ఇది నిశ్చయం.' ఆమె మాటలు నిజమేనని భావించి, తన సేనతో కలిసి