దత్తాత్రేయాద్దైవయోగాత్ప్రాప్తాజ్జ్ఞానివరాచ్ఛుభాత్ । యోగేశ్వరీమహామన్త్రం త్రిలోకీతిలకాభిధమ్
దైవ యోగంతో, దత్తాత్రేయుని ద్వారా, అతడు యోగేశ్వరీ మహామంత్రాన్ని, మూడు లోకాలకు అలంకారమైన జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించే మంత్రాన్ని పొందాడు.
తేన సర్వజ్ఞతా జాతా సర్వాన్తశ్చారితా తథా । తయా సహ జగామాశు పురం తస్య సుదుర్గమమ్
ఆ మంత్రంతో సమస్త జ్ఞానం కలిగి, అంతరంగిక శక్తులు ఉట్టిపడాయి. ఆమెతో కలిసి అతడు ఆ అత్యంత దుర్గమమైన ఊరికి త్వరగా వెళ్లాడు.
రక్షితం రాక్షసైఘోరైః పాతాలమివ పన్నగైః । యశోవత్యా చ సైన్యేన మహతా సంయుతో నృపః
ఆ ఊరు భయంకరమైన రాక్షసులు కాపాడుతున్నట్లు, పాతాళాన్ని పాములు కాపాడినట్లు ఉంది. రాజు యశోవతీతో పాటు గొప్ప సైన్యాన్ని తీసుకుని వెళ్లాడు.
తమాయాన్తం సమాలోక్య దూతాస్తస్య భయాతురాః । క్రోశన్తోఽభియయుః పార్శ్వం కాలకేతోస్తరస్వినః
అతడిని వస్తున్నట్టు చూసి, దూతలు భయంతో అరుస్తూ, వేగంగా కాలకేతువు దగ్గరకు పరుగెత్తారు.
తమూచుః సహసా మత్వా రాక్షసం కామమోహితమ్ । ఏకావలీసమీపస్థం కుర్వన్తం వినయాన్బహూన్
ఆ రాక్షసుడు కామమోహంలో మునిగిపోయి, ఏకావళి దగ్గర నిలబడి, వినయంగా ఎన్నో సంకేతాలు చూపిస్తున్నాడని గుర్తించి, వారు ఒక్కసారిగా మాట్లాడారు.
దూతా ఊచుః రాజన్ యశోవతీ నారీ కామిన్యాః సహచారిణీ । ఆయాతి సహ సైన్యేన రాజపుత్రేణ సంయుతా
దూతలు చెప్పారు — రాజా, పేరుగాంచిన ఆ మహిళ, కామపరాయణురాలికి స్నేహితురాలు, రాజకుమారుని సైన్యంతో కలిసి వస్తోంది.
జయన్తో వా మహారాజ కార్తికేయోఽథవా ను కిమ్ । ఆగచ్ఛతి బలోన్మత్తో వాహినీసహితః కిల
జయంతుడా, మహారాజా? లేక కార్తికేయుడా? మరెవరోనా? ఎవరో బలంతో మత్తులో, సైన్యంతో కలిసి వస్తున్నారు.
సంయత్తో భవ రాజేన్ద్ర సంగ్రామః సముపస్థితః । దేవపుత్రేణ యుధ్యస్వ త్యజ వా కమలేక్షణామ్
రాజేంద్రా, సిద్ధంగా ఉండు, యుద్ధ సమయం వచ్చింది. ఆ దేవకుమారునితో పోరాడి, లేక కమలనయనురాలిని వదిలేయి.
ఇతో దూరేఽస్తి సైన్యం తద్యోజనత్రయమాత్రతః । సజ్జో భవ మహీపాల దున్దుభిం ఘోషయాశు వై
ఇక్కడి నుండి మూడు యోజనాల దూరంలో సైన్యం ఉంది. భూమిపాలకా, సిద్ధంగా ఉండు, వెంటనే యుద్ధ డొంక మోగించు.
వ్యాస ఉవాచ తేషాం తద్వచనం శ్రుత్వా రాక్షసః క్రోధమూర్చ్ఛితః । రాక్షసాన్ప్రేరయామాస సాయుధాన్సబలాన్వహూన్
వ్యాసుడు చెప్పాడు — వారి మాటలు విని, ఆ రాక్షసుడు కోపంతో ఉక్కిరిబిక్కిరి అయి, ఆయుధాలతో కూడిన అనేక రాక్షసులను పంపించాడు.
గచ్ఛధ్వం రాక్షసాః సర్వే సమ్ముఖాః శస్త్రపాణయః । తానాజ్ఞాప్య కాలకేతుః పప్రచ్ఛ ప్రణయాన్వితః
రాక్షసులారా, అందరూ ఆయుధాలు పట్టుకుని ఎదురు వెళ్లండి అని ఆజ్ఞాపించి, కాలకేతు ప్రేమతో అడిగాడు:
ఏకావలీం సమీపస్థాం వివశాం భృశదుఃఖితామ్ । కోఽయమాయాతి తన్వఙ్గి పితా తే వాపరః పుమాన్
ఏకావళి దగ్గర, బలహీనంగా, చాలా బాధతో ఉన్న ఈ సన్నని రూపురాలిని చూస్తూ — ఎవరు వస్తున్నారు? నీ తండ్రా, లేక ఇంకెవరైనా పురుషుడా?
త్వదర్థే సైన్యసంయుక్తో బ్రూహి సత్యం కృశోదరి । పితా తే యది సమ్ప్రాప్తో నేతుం త్వాం విరహాతురః
కృశోదరీ, నిజం చెప్పు — ఈ సైన్యం నీ కోసం వచ్చిందా? నీ తండ్రి, వేరుపాటు బాధతో, నిన్ను తీసుకెళ్లడానికి వచ్చాడా?
జ్ఞాత్వా తే పితరం సమ్యక్ సంగ్రామం న కరోమ్యహమ్ । ఆనయిత్వా గృహే పూజాం రత్నైర్వస్త్రైర్హయైః శుభైః
అతడు నీ తండ్రి అని నాకు తెలుసైతే, నేను యుద్ధం చేయను. అతడిని నా ఇంటికి తీసుకొచ్చి, రత్నాలు, వస్త్రాలు, మంచి కుదిరిన కాళ్లు ఇచ్చి సత్కరిస్తాను.
కరోమి తస్య చాతిథ్యం గృహే ప్రాప్తస్య సర్వథా । అన్యశ్చేద్యది సమ్ప్రాప్తస్తం హన్మి నిశితైః శరైః
అతడు నా ఇంటికి వచ్చినప్పుడు అన్ని విధాల అతిథిగా ఆదరిస్తాను. అయితే ఇంకెవరో వస్తే, వారిని పదునైన బాణాలతో సంహరిస్తాను.
ఆనీతః కిల కాలేన మరణాయ మహాత్మనా । తస్మాద్వద విశాలాక్షి కోఽయమాయాతి మన్దధీః
కాలం చేత మరణానికి ఇక్కడికి తీసుకొచ్చినవాడే. విశాలాక్షి, ఎవరు వస్తున్నారో చెప్పు — ఆ మూర్ఖుడు ఎవరో?
అజ్ఞాత్వా మాం దురాధర్షం కాలరూపం మహాబలమ్ । ఏకావల్యువాచ న జానేఽహం మహాభాగ కోఽయమాయాతి సత్వరః
నన్ను, జయించలేని, కాలరూపుడైన, మహాబలుడిని, తెలియకుండానే వస్తున్నాడు. (ఏకావళి చెప్పింది:) మహాభాగా, ఎవరు త్వరగా వస్తున్నారో నాకు తెలియదు.
నమేఽస్తి విదితః కోఽపి స్థితాయాస్తవ బన్ధనే । నాయం పితా మే న భ్రాతా కోఽప్యన్యోఽస్తి మహాబలః
నీ బంధనంలో ఉన్నప్పుడు నాకు ఎవరూ తెలియరు. అతడు నా తండ్రి కాదు, అన్న కూడా కాదు. ఇంకెవరో మహాబలుడు వస్తున్నాడు.
కిమర్థమిహ చాయాతి నాహం వేద వినిశ్చయమ్ । దైత్య ఉవాచ ఏవం వదన్త్యమీ దూతా వయస్యా తే యశోవతీ
ఇక్కడికి ఎందుకు వస్తున్నాడో నాకు ఖచ్చితంగా తెలియదు. (దైత్యుడు అన్నాడు:) నీ స్నేహితురాలు యశోవతీ, దూతలు ఇలా అంటున్నారు.
సమానీయ చ తం వీరమాగతేతి కృతోద్యమా । క్వ గతా సా సఖీ కాన్తే విదగ్ధా కార్యనిశ్చయే
ఆ వీరుణ్ని తీసుకొచ్చి, వచ్చాడని సిద్ధంగా ఉంది. కాని, పనిలో నిపుణురాలైన ఆ స్నేహితురాలు ఎక్కడికి వెళ్లిపోయిందో?
నాన్యః కోఽపి మమారాతిర్యో మే ప్రతిబలో భవేత్ । వ్యాస ఉవాచ ఏతస్మిన్నన్తరే దూతాస్తత్రాన్యే వై సమాగతాః
నాకు సమానమైన శత్రువు, బలంలో సమానుడు ఇంకెవ్వరూ లేరు. (వ్యాసుడు చెప్పాడు:) అంతలో అక్కడికి ఇంకొంత మంది దూతలు వచ్చారు.
తే హోచుస్త్వరితా భీతాః కాలకేతుం గృహే స్థితమ్ । కిం స్వస్థోఽసి మహారాజ సమీపే సైన్యమాగతమ్
వారు తొందరగా, భయంతో, ఇంట్లో ఉన్న కాలకేతువును ఇలా అడిగారు — మహారాజా, నీవు ప్రశాంతంగా ఎందుకు ఉన్నావు? సైన్యం దగ్గరికి వచ్చేసింది.
నిర్గచ్ఛ నగరాత్తూర్ణం సైన్యేన మహతాఽఽవృతః । ఇతి తేషాం వచః శ్రుత్వా కాలకేతుర్మహాబలః
పెద్ద సేనతో చుట్టుముట్టబడి, వెంటనే పట్టణం విడిచి వెళ్ళిపో అని వారు చెప్పిన మాటలు విని, మహాబలుడు కాలకేతు,
రథమారుహ్య త్వరితో నిర్యయౌ స్వపురాద్బహిః । ఏకవీరోఽపి సహసా హయారూఢః ప్రతాపవాన్
తన రథంపై వేగంగా ఎక్కి, తన ఊరిని విడిచి బయటకు వెళ్లాడు. ఒక్కడే అయినా, గుర్రంపై కూర్చుని ధైర్యంగా బయలుదేరాడు.
ఆగతస్తత్ర కామిన్యా విరహేణ సమాకులః । యుద్ధం తయోరభూత్తత్ర వృత్రవాసవయోరివ
అక్కడ కామినితో విడిపోవడం వల్ల కలిగిన బాధతో కలవరపడి అక్కడికి వచ్చాడు. ఇద్దరి మధ్య వృత్రాసురుడు, ఇంద్రుడు యుద్ధం చేసినట్లు ఘోరమైన పోరు జరిగింది.
శస్త్రాస్త్రైర్బహుధా ముక్తైరాదీపితదిగన్తరమ్ । వర్తమానే తదా యుద్ధే కాతరాణాం భయావహే
అనేక ఆయుధాలు, అస్త్రాలు ప్రయోగించడంతో, దిక్కులు అంతా అగ్నిలా మండిపోయాయి. ఆ యుద్ధం జరుగుతున్నప్పుడు భయపడినవారికి అది భయంకరంగా అనిపించింది.
గదయా తాడయామాస దైత్యం సిన్ధుసుతాసుతః । స గతాసుః పపాతోర్వ్యాం వజ్రాహత ఇవాచలః
సింధు కుమార్తె కుమారుడు, దైత్యుడిని గదతో బలంగా కొట్టాడు. అతడు ప్రాణాలు విడిచిపెట్టి, వజ్రంతో కొట్టిన కొండలా నేలపై పడిపోయాడు.
పలాయిత్వా గతాః సర్వే రాక్షసా భయపీడితాః । యశోవతీ తతో గత్వా వేగాదేకావలీం తదా
అందరూ రాక్షసులు భయంతో పారిపోయారు. వెంటనే యశోవతి వేగంగా వెళ్లి ఏకావళిని కలిసింది.
ఉవాచ మధురాం వాణీం విస్మితా ముదితా భృశమ్ । ఏహ్యాలి నృపపుత్రేణ దానవోఽసౌ నిపాతితః
ఆమె ఆశ్చర్యంతో, ఎంతో ఆనందంతో మధురంగా ఇలా చెప్పింది: 'సఖీ! రాజకుమారుడు ఆ దానవుని సంహరించాడు.'
ఏకవీరేణ ధీరేణ యుద్ధం కృత్వా సుదారుణమ్ । స్కన్ధావారేఽప్యసౌ రాజా తిష్ఠత్యద్య శ్రమాతురః
ఒక్కడే ధైర్యంగా ఘోరమైన యుద్ధం చేసి, ఇప్పుడు ఆ రాజు శిబిరంలో అలసిపోయి విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నాడు.