కిం కృతం కిల శీతాంశో కర్మ ధర్మవిగర్హితమ్ । రక్షితా మమ భార్యేయం సున్దరీ కేన హేతునా
ఓ చంద్రుడా! నీ చేత చేసిన ఈ పాపకార్యం ఏమిటి? నేను కాపాడుతున్న నా భార్యను ఏ కారణంతో తీసుకున్నావు?
తవ దేవ గురుశ్చాహం యజమానోఽసి సర్వథా । గురుభార్యా కథం మూఢ భుక్తా కిం రక్షితాథవా
ఓ దేవా! నేను నీ గురువుని, నువ్వు యజమానివి. ఓ మూర్ఖా! గురుపత్నిని ఎలా అనుభవించావు? లేక ఆమెను నువ్వే కాపాడినవాడివా?
బ్రహ్మహా హేమహారీ చ సురాపో గురుతల్పగః । మహాపాతకినో హ్యేతే తత్సంసర్గీ చ పఞ్చమః
బ్రాహ్మణ హంతకుడు, బంగారం దొంగిలించేవాడు, మద్యం తాగేవాడు, గురుపత్నిని అనుభవించేవాడు — వీళ్లంతా మహాపాతకులు. వీళ్లతో కలిసినవాడు ఐదవవాడు.
మహాపాతకయుక్తస్త్వం దురాచారోఽతిగర్హితః । న దేవసదనార్హోఽసి యది భుక్తేయమఙ్గనా
నీవు మహాపాతకంలో మునిగిపోయి, దురాచారిగా, అందరూ నిందించేలా ఉన్నావు. ఈ స్త్రీని అనుభవించినట్లయితే, దేవతల లోకానికి నువ్వు అర్హుడవు కావు.
ముఞ్చేమామసితాపాఙ్గీం నయామి సదనం మమ । నోచేద్వక్ష్యామి దుష్టాత్మన్ గురుదారాపహారిణమ్
ఈ నల్ల కళ్ల స్త్రీని విడిచిపెట్టు, నేను ఆమెను నా ఇంటికి తీసుకెళ్తాను. లేకపోతే, ఓ దుష్టాత్మా! నిన్ను గురుపత్నిని అపహరించినవాడిగా అందరికీ చెబుతాను.
ఇత్యేవం భాషమాణం తమువాచ రోహిణీపతిః । గురుం క్రోధసమాయుక్తం కాన్తావిరహదుఃఖితమ్
ఇలా మాట్లాడుతున్న బృహస్పతిని, రోహిణీ పతి చంద్రుడు, కోపంతో, ప్రియ స్త్రీ వियोग దుఃఖంతో ఉన్న గురువును ఉద్దేశించి సమాధానం చెప్పాడు.
ఇన్దురువాచ క్రోధాత్తే తు దురారాధ్యా బ్రాహ్మణాః క్రోధవర్జితాః । పూజార్హా ధర్మశాస్త్రజ్ఞా వర్జనీయాస్తతోఽన్యథా
చంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: "నీ కోపం వల్ల బ్రాహ్మణులను సులభంగా ప్రసన్నం చేయడం కష్టం. వారు పూజకు అర్హులు, ధర్మశాస్త్రాన్ని బాగా తెలుసు. వేరే విధంగా ఉంటే వారిని దూరంగా ఉంచాలి."
ఆగమిష్యతి సా కామం గృహం తే వరవర్ణినీ । అత్రైవ సంస్థితా బాలా కా తే హానిరిహానఘ
"ఆ అందమైన తార నీకు కావాలంటే నీ ఇంటికి వస్తుంది. ఇక్కడ తాను చిన్నదిగా ఉండి, కొంతకాలం నిలిచింది. నీకు ఇక్కడ ఏమి నష్టం లేదు, ఓ పాపరహితుడా!"
ఇచ్ఛయా సంస్థితా చాత్ర సుఖకామార్థినీ హి సా । దినాని కతిచిత్స్థిత్వా స్వేచ్ఛయా చాగమిష్యతి
"ఆమె సొంతంగా ఇక్కడ ఉండి, సుఖాన్ని కోరుతోంది. కొన్ని రోజులు గడిపి, తన ఇష్టానుసారం తిరిగి వస్తుంది."
త్వయైవోదాహృతం పూర్వం ధర్మశాస్త్రమతం తథా । న స్త్రీ దుష్యతి చారేణ న విప్రో వేదకర్మణా
"నీవే ముందుగా చెప్పిన విధంగా, ధర్మశాస్త్రంలో ఇలా ఉంది: స్త్రీ బయట తిరిగినంత మాత్రాన పాపం కలగదు; బ్రాహ్మణుడు వేదకర్మ చేసినంత మాత్రాన పాపం కలగదు."
ఇత్యుక్తః శశినా తత్ర గురురత్యన్తదుఃఖితః । జగామ స్వగృహం తూర్ణం చిన్తావిష్టః స్మరాతురః
చంద్రుడు ఇలా చెప్పిన తర్వాత, గురువు బాగా దుఃఖంతో, మనసులో ఆందోళనతో, ప్రేమ బాధతో, త్వరగా తన ఇంటికి వెళ్లిపోయాడు.
దినాని కతిచిత్తత్ర స్థిత్వా చిన్తాతురో గురుః । యయావథ గృహం తస్య త్వరితశ్చౌషధీపతేః
కొన్ని రోజులు అక్కడ గడిపి, ఆందోళనతో ఉన్న గురువు, ఔషధాధిపతి ఇంటికి త్వరగా వెళ్లాడు.
స్థితః క్షత్రా నిషిద్ధోఽసౌ ద్వారదేశే రుషాన్వితః । నాజగామ శశీ తత్ర చుకోపాతి బృహస్పతిః
అక్కడ క్షత్రియులు అడ్డుకున్నందున, ద్వారంలో కోపంతో నిలబడి ఉన్నాడు. చంద్రుడు బయటకు రాలేదు. బృహస్పతి ఇంకా ఎక్కువగా కోపపడ్డాడు.
అయం మే శిష్యతాం యాతో గురుపత్నీం తు మాతరమ్ । జగ్రాహ బలతోఽధర్మీ శిక్షణీయో మయాధునా
"ఇతడు నా శిష్యుడిగా ఉండి, గురుపత్నిని, నా తల్లిని బలవంతంగా తీసుకున్నాడు. ఇప్పుడు ఈ అధర్మిని నేనే శిక్షించాలి."
ఉవాచ వాచం కోపాత్తు ద్వారదేశస్థితో బహిః । కిం శేషే భవనే మన్ద పాపాచార సురాధమ
ద్వారంలో బయట నిలబడి, కోపంతో ఇలా అన్నాడు: "ఏమిటి, నీవు ఇంతకీ ఇంట్లోనే ఉన్నావు? ఓ మూర్ఖుడా, పాపపు పనులు చేసే దేవతలలో నీచుడా!"
దేహి మే కామినీం శీఘ్రం నోచేచ్ఛాపం దదామ్యహమ్ । కరోమి భస్మసాన్నూనం న దదాసి ప్రియాం మమ
"వెంటనే నా ప్రియమైన భార్యను నాకు ఇవ్వు. లేదంటే నిన్ను శపిస్తాను. నా ప్రియమైనవారిని ఇవ్వకపోతే, నిన్ను బూడిదగా మార్చేస్తాను."
సూత ఉవాచ క్రూరాణి చైవమాదీని భాషణాని బృహస్పతేః । శ్రుత్వా ద్విజపతిః శీఘ్రం నిర్గతః సదనాద్బహిః
సూతుడు చెప్పాడు: బృహస్పతి చెప్పిన ఈ క్రూరమైన మాటలు విని, ఆ ద్విజపతి వెంటనే ఇంటి నుంచి బయటకు వచ్చాడు.
తమువాచ హసన్సోమః కిమిదం బహు భాషసే । న తే యోగ్యాసితాపాఙ్గీ సర్వలక్షణసంయుతా
చంద్రుడు నవ్వుతూ ఇలా అన్నాడు: "ఏందుకు ఇంతగా మాట్లాడుతున్నావు? ఆ కృష్ణకాంతి కన్నులవాలైన, అన్ని లక్షణాలతో కూడిన ఆ స్త్రీ నీకు సరిపోదు."
కురూపాం చ స్వసదృశీం గృహాణాన్యాం స్త్రియం ద్విజ । భిక్షుకస్య గృహే యోగ్యా నేదృశీ వరవర్ణినీ
ఓ ద్విజుడా! నీకు తగినట్టు, నీలా రూపురహితమైన మరొక స్త్రీని తీసుకో. ఇలాంటి అందమైన స్త్రీ భిక్షాటన చేసే మనిషి ఇంటికి తగదు.
రతిః స్వసదృశే కాన్తే నార్యాః కిల నిగద్యతే । త్వం న జానాసి మన్దాత్మన్ కామశాస్త్రవినిర్ణయమ్
ప్రియమైనవారితో, తానూ తానే సమానంగా ఉన్నవారితోనే ఆనందం ఉంటుందని అంటారు. ఓ మూర్ఖుడా! నీవు కామశాస్త్రంలో చెప్పిన విషయాన్ని తెలియదు.
యథేష్టం గచ్ఛ దుర్బుద్ధే నాహం దాస్యామి కామినీమ్ । యచ్ఛక్యం కురు తత్కామం న దేయా వరవర్ణినీ
ఏదైనా నీవు కావాలనుకున్న చోటికి వెళ్ళు, మూర్ఖుడా! నేను నీకు ఆ స్త్రీని ఇవ్వను. నీకు చేతనైనదాన్ని చేసుకో, కానీ ఈ అందమైన స్త్రీని ఇవ్వను.
కామార్తస్య చ తే శాపో న మాం బాధితుమర్హతి । నాహం దదే గురో కాన్తాం యథేచ్ఛసి తథా కురు
నీ కోరికతో వచ్చిన శాపం నాకు ఏమాత్రం హాని చేయదు. గురువుగారూ! నేను నా భార్యను ఇవ్వను. నీవు కావాలనుకున్నట్టు చేసుకో.
సూత ఉవాచ ఇత్యుక్తః శశినా చేజ్యశ్చిన్తామాప రుషాన్వితః । జగామ తరసా సద్మ క్రోధయుక్తః శచీపతేః
సూతుడు చెప్పాడు: చంద్రుడు ఇలా చెప్పిన తరువాత, బృహస్పతి కోపంతో, మనసులో బాధతో, వెంటనే శచీపతి ఇంద్రుని ఇంటికి వెళ్లాడు.
దృష్ట్వా శతక్రతుస్తత్ర గురుం దుఃఖాతురం స్థితమ్ । పాద్యార్ఘ్యాచమనీయాద్యైః పూజయిత్వా సుసంస్థితః
అక్కడ శతక్రతువు తన గురువు బాధతో కూర్చున్నాడని చూసి, పాద్యార్ఘ్యాదులతో, మంచి ఆతిథ్యంతో గౌరవించాడు.
పప్రచ్ఛ పరమోదారస్తం తథావస్థితం గురుమ్ । కా చిన్తా తే మహాభాగ శోకార్తోఽసి మహామునే
ఆ ఉదారుడైన ఇంద్రుడు, అలా ఉన్న తన గురువును అడిగాడు: "ఎందుకు మీరు బాధపడుతున్నారు, మహాభాగా? ఎందుకు మీరు ఇంత శోకంతో ఉన్నారు, మహామునివరా?"
కేనాపమానితోఽసి త్వం మమ రాజ్యే గురుశ్చ మే । త్వదధీనమిదం సర్వం సైన్యం లోకాధిపైః సహ
"ఎవరైనా నా రాజ్యంలో, నా గురువైన మిమ్మల్ని అవమానించారా? ఈ సైన్యం అంతా, లోకపతులతో కలసి, మీ ఆధీనంలో ఉంది."
బహ్మా విష్ణుస్తథా శమ్భుర్యే చాన్యే దేవసత్తమాః । కరిష్యన్తి చ సాహాయ్యం కా చిన్తా వద సామ్ప్రతమ్
"బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుడు, ఇంకా ఇతర ఉత్తమ దేవతలు కూడా మీకు సహాయం చేస్తారు. ఇప్పుడు మీకు ఏం బాధ ఉందో చెప్పండి."
గురురువాచ శశినాపహృతా భార్యా తారా మమ సులోచనా । న దదాతి స దుష్టాత్మా ప్రార్థితోఽపి పునః పునః
గురువు ఇలా అన్నాడు: "చంద్రుడు నా భార్య తారను, సుందరనేత్రవతిని తీసుకుపోయాడు. నేను ఎన్నిసార్లు అడిగినా, ఆ దుష్టుడు ఆమెను తిరిగి ఇవ్వడం లేదు."
కిం కరోమి సురేశాన త్వమేవ శరణం మమ । సాహాయ్యం కురు దేవేశ దుఃఖితోఽస్మి శతక్రతో
"సురేశ్వరా! నేను ఏం చేయాలి? నీవే నాకు ఆశ్రయం. దేవతాధిపతీ! నాకు సహాయం చేయు. నేను చాలా బాధపడుతున్నాను, శతక్రతూ!"
ఇన్ద్ర ఉవాచ మా శోకం కురు ధర్మజ్ఞ దాసోఽస్మి తవ సువ్రత । ఆనయిష్యామ్యహం నూనం భార్యాం తవ మహామతే
ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: "ధర్మజ్ఞుడా! మీరు శోకించవద్దు. నేను మీ సేవకుడిని, సదాచారుడా! తప్పకుండా మీ భార్యను తిరిగి తీసుకొస్తాను, మహామతిగలవాడా!"