; ఏకవీరైకావల్యోర్వివాహవర్ణనమ్ వ్యాస ఉవాచ తస్యాస్తు వచనం శ్రుత్వా రమాపుత్రః ప్రతాపవాన్ । ప్రఫుల్లవదనామ్భోజస్తామువాచ విశామ్పతే
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: ఆమె మాటలు విని, లక్ష్మీపుత్రుడు ప్రతాపవంతుడైన అతడు, తన ముఖం పద్మంలా వికసిస్తూ, ఆమెతో ఇలా అన్నాడు, ఓ రాజాధిరాజా.
రాజోవాచ రమ్భోరు యస్త్వయా పృష్టో వృత్తాన్తో విశదాక్షరః । హేహయోఽహం చైకవీరనామ్నా సిన్ధుసుతాసుతః
రాజు ఇలా అన్నాడు: నీవు అడిగినట్టు స్పష్టంగా చెబుతాను, నన్ను హైహయ వంశానికి చెందిన ఎకవీరుడిని, సింధు కుమార్తె కుమారుడిని.
మనో మే యత్త్వయా నూనం పరతన్త్రం కృతం కిల । కిం కరోమి క్వ గచ్ఛామి విరహేణాతిపీడితః
నువ్వు నా మనసును పూర్తిగా నీ ఆధీనంలోకి తెచ్చావు. నేను ఏమి చేయాలి? ఎక్కడికి పోవాలి? ఈ వియోగ బాధను ఎలా భరించాలి?
ప్రథమం రూపమాఖ్యాతం సర్వలోకాతిగం త్వయా । తేన మే విహ్వలం జాతం కామబాణహతం మనః
మొదట నువ్వు ఆమె రూపాన్ని అన్ని లోకాలను మించిందని వివరించావు. అందువల్ల నా మనసు కామబాణాలతో తాకి కలవరపడింది.
తతస్తస్యా గుణాః ప్రోక్తాస్తైస్తు చిత్తం హృతం పునః । యత్త్వయోక్తం పునర్వాక్యం తేన మే విస్మయోఽభవత్
తర్వాత ఆమె గుణాలను చెప్పినప్పుడు, వాటివల్ల నా హృదయం మళ్ళీ ఆకర్షితమైంది. నీవు మరింతగా చెప్పిన మాటలతో నాకు ఆశ్చర్యం కలిగింది.
ఏకావల్యా వచః ప్రోక్తం దానవాగ్రే మయా వృతః । హైహయస్తం వినా నాన్యం వృణోమీతి వినిశ్చయః
ఎకావళి మాటలు ఇలా ఉన్నాయి: 'దానవులలో ముందుగా హైహయుడిని నేను ఎంచుకున్నాను. అతడిని తప్ప మరొకరిని నేను ఎంచుకోను'—ఇది నా దృఢనిశ్చయం.
తేన వాక్యేన తన్వఙ్గి భృత్యోఽహమధునా కృతః । త్వయా తస్యాః సుకేశాన్తే బ్రూహి కిం కరవాణి వామ్
నీ మాటలతో, సన్నని నడుము కలవాడా, నన్ను నీ సేవకుడిగా చేసావు. సుకేశాంతే చివరలో, మీ ఇద్దరికీ నేను ఏమి చేయాలో చెప్పు.
స్థానం తస్య న జానామి రాక్షసస్య దురాత్మనః । గతిర్మే నాస్తి గమనే పురే తస్మిన్సులోచనే
ఆ దుష్ట రాక్షసుని స్థలం నాకు తెలియదు, అందమైన కన్నులవాడా. అతని ఊరికి వెళ్లేందుకు నాకు మార్గం లేదు.
వద మాం త్వం విశాలాక్షి తత్ర ప్రాపయితుం క్షమా । ప్రాపయాశు సఖీ తే సా యత్ర తిష్ఠతి సున్దరీ
విపులమైన కళ్లవాడా, నన్ను అక్కడికి తీసుకెళ్లగలవా అని చెప్పు. నీ స్నేహితురాలిని అక్కడ ఉన్న అందమైన ఆడపిల్ల దగ్గరకు త్వరగా తీసుకెళ్లు.
హత్వా తం రాక్షసం క్రూరం మోచయిష్యామి సామ్ప్రతమ్ । వివశాం శోకసన్తప్తాం రాజపుత్రీం తవ ప్రియామ్
ఆ క్రూర రాక్షసుని నేను చంపి, నీ ప్రియమైన రాజకుమారిని, బాధతో ఉన్న ఆమెను వెంటనే విముక్తి చేస్తాను.
విముక్తదుఃఖాం కృత్వాఽఽశు ప్రాపయిష్యామి తే పురమ్ । పిత్రే చాస్యాః ప్రదాస్యామి కన్యామేకావలీమహమ్
ఆమెను బాధల నుంచి త్వరగా విడిపించి, నీ ఊరికి తీసుకొచ్చి, ఏకావళిని ఆమె తండ్రికి అప్పగిస్తాను.
పశ్చాద్వివాహం కర్తాసౌ రాజా పుత్ర్యాః పరన్తపః । ఏవం తే మనసః కామో మమ చాపి ప్రియంవదే
తర్వాత, శత్రువులను నాశనం చేసే రాజు తన కుమార్తెకు పెళ్లి జరిపిస్తాడు. ఇలా, మధురంగా మాట్లాడువాడా, నీ మనసులోని కోరిక కూడా, నాది కూడా నెరవేరుతుంది.
భవిష్యతి స సమ్పూర్ణః సాధనేన తవాధునా । దర్శయాశు పురం తస్య పశ్య మే త్వం పరాక్రమమ్
ఇప్పుడు నీ ప్రయత్నంతో ఆ కోరిక పూర్తిగా నెరవేరుతుంది. అతని ఊరిని నాకు త్వరగా చూపించు, నా పరాక్రమాన్ని నీవు చూడగలవు.
యథా హన్మి దురాచారం పరదారాపహారకమ్ । తథా కురు ప్రియం కర్తుం శక్తాసి వరవర్ణిని
ఎలా నేను పరస్త్రీని అపహరించిన ఆ దుష్టుడిని సంహరిస్తానో చూడు. అలాగే, అందమైనవాడా, నీవు నాకు ఇష్టమైనది చేయగలవు.
మార్గం దర్శయ తస్యాద్య పురస్య దుర్గమస్య చ । వ్యాస ఉవాచ తన్నిశమ్య ప్రియం వాక్యం ముదితా చ యశోవతీ
ఈ రోజు ఆ దుర్గమమైన ఊరికి దారి చూపించు.
తమువాచ రమాపుత్రం గమనోపాయమాదరాత్ । మన్త్రం గృహాణ రాజేన్ద్ర భగవత్యాస్తు సిద్ధిదమ్
వ్యాసుడు చెప్పాడు: ఆ మధురమైన మాటలు విని, యశోవతీ ఆనందంతో లక్ష్మీపుత్రుడికి ఆగమన మార్గాన్ని గౌరవంగా వివరించింది.
దర్శయిష్యామి తస్యాద్య పురం రాక్షసపాలితమ్ । సజ్జో భవ మహాభాగ గమనాయ మయా సహ
రాజా, విజయాన్ని ప్రసాదించే దేవీ మంత్రాన్ని స్వీకరించు. ఈ రోజు రాక్షసుడు పాలించే ఊరిని నేను నీకు చూపిస్తాను. మహాభాగుడా, నాతో కలిసి వెళ్లేందుకు సిద్ధంగా ఉండు.
సైన్యేన మహతా యుక్తస్తత్ర యుద్ధం భవిష్యతి । కాలకేతుర్మహావీరో రాక్షసైర్బలిభిర్వృతః
పెద్ద సైన్యంతో అక్కడ గొప్ప యుద్ధం జరుగుతుంది. కాలకేతు అనే మహావీరుడు, బలమైన రాక్షసులతో చుట్టుముట్టబడ్డాడు.
తస్మాన్మన్త్రం గృహీత్వా త్వం వ్రజ తత్ర మయా సహ । దర్శయిష్యామి తే మార్గం పురస్యాస్య దురాత్మనః
కాబట్టి, ఆ మంత్రాన్ని స్వీకరించి, నాతో కలిసి అక్కడికి రా. ఆ దుష్టుని ఊరికి దారి నేను నీకు చూపిస్తాను.
హత్వా తం పాపకర్మాణం మోచయాశు చ మే సఖీమ్ । శ్రుత్వా తద్వచనం వీరో మన్త్రం జగ్రాహ సత్వరః
ఆ పాపకర్మ చేసినవాడిని సంహరించి, నా స్నేహితురాలిని త్వరగా విముక్తి చేయు. ఆ మాటలు విని, వీరుడు వెంటనే మంత్రాన్ని స్వీకరించాడు.
దత్తాత్రేయాద్దైవయోగాత్ప్రాప్తాజ్జ్ఞానివరాచ్ఛుభాత్ । యోగేశ్వరీమహామన్త్రం త్రిలోకీతిలకాభిధమ్
దైవ యోగంతో, దత్తాత్రేయుని ద్వారా, అతడు యోగేశ్వరీ మహామంత్రాన్ని, మూడు లోకాలకు అలంకారమైన జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించే మంత్రాన్ని పొందాడు.
తేన సర్వజ్ఞతా జాతా సర్వాన్తశ్చారితా తథా । తయా సహ జగామాశు పురం తస్య సుదుర్గమమ్
ఆ మంత్రంతో సమస్త జ్ఞానం కలిగి, అంతరంగిక శక్తులు ఉట్టిపడాయి. ఆమెతో కలిసి అతడు ఆ అత్యంత దుర్గమమైన ఊరికి త్వరగా వెళ్లాడు.
రక్షితం రాక్షసైఘోరైః పాతాలమివ పన్నగైః । యశోవత్యా చ సైన్యేన మహతా సంయుతో నృపః
ఆ ఊరు భయంకరమైన రాక్షసులు కాపాడుతున్నట్లు, పాతాళాన్ని పాములు కాపాడినట్లు ఉంది. రాజు యశోవతీతో పాటు గొప్ప సైన్యాన్ని తీసుకుని వెళ్లాడు.
తమాయాన్తం సమాలోక్య దూతాస్తస్య భయాతురాః । క్రోశన్తోఽభియయుః పార్శ్వం కాలకేతోస్తరస్వినః
అతడిని వస్తున్నట్టు చూసి, దూతలు భయంతో అరుస్తూ, వేగంగా కాలకేతువు దగ్గరకు పరుగెత్తారు.
తమూచుః సహసా మత్వా రాక్షసం కామమోహితమ్ । ఏకావలీసమీపస్థం కుర్వన్తం వినయాన్బహూన్
ఆ రాక్షసుడు కామమోహంలో మునిగిపోయి, ఏకావళి దగ్గర నిలబడి, వినయంగా ఎన్నో సంకేతాలు చూపిస్తున్నాడని గుర్తించి, వారు ఒక్కసారిగా మాట్లాడారు.
దూతా ఊచుః రాజన్ యశోవతీ నారీ కామిన్యాః సహచారిణీ । ఆయాతి సహ సైన్యేన రాజపుత్రేణ సంయుతా
దూతలు చెప్పారు — రాజా, పేరుగాంచిన ఆ మహిళ, కామపరాయణురాలికి స్నేహితురాలు, రాజకుమారుని సైన్యంతో కలిసి వస్తోంది.
జయన్తో వా మహారాజ కార్తికేయోఽథవా ను కిమ్ । ఆగచ్ఛతి బలోన్మత్తో వాహినీసహితః కిల
జయంతుడా, మహారాజా? లేక కార్తికేయుడా? మరెవరోనా? ఎవరో బలంతో మత్తులో, సైన్యంతో కలిసి వస్తున్నారు.
సంయత్తో భవ రాజేన్ద్ర సంగ్రామః సముపస్థితః । దేవపుత్రేణ యుధ్యస్వ త్యజ వా కమలేక్షణామ్
రాజేంద్రా, సిద్ధంగా ఉండు, యుద్ధ సమయం వచ్చింది. ఆ దేవకుమారునితో పోరాడి, లేక కమలనయనురాలిని వదిలేయి.
ఇతో దూరేఽస్తి సైన్యం తద్యోజనత్రయమాత్రతః । సజ్జో భవ మహీపాల దున్దుభిం ఘోషయాశు వై
ఇక్కడి నుండి మూడు యోజనాల దూరంలో సైన్యం ఉంది. భూమిపాలకా, సిద్ధంగా ఉండు, వెంటనే యుద్ధ డొంక మోగించు.
వ్యాస ఉవాచ తేషాం తద్వచనం శ్రుత్వా రాక్షసః క్రోధమూర్చ్ఛితః । రాక్షసాన్ప్రేరయామాస సాయుధాన్సబలాన్వహూన్
వ్యాసుడు చెప్పాడు — వారి మాటలు విని, ఆ రాక్షసుడు కోపంతో ఉక్కిరిబిక్కిరి అయి, ఆయుధాలతో కూడిన అనేక రాక్షసులను పంపించాడు.