ఏకవీరాఖ్యానవర్ణనమ్ జనమేజయ ఉవాచ సంశయోఽయం మహానత్ర జాతమాత్రః శిశుస్తథా । ముక్తః కేన గృహీతోఽసావేకాకీ విజనే వనే
ఏకవీరుని కథ
కా గతిస్తస్య బాలస్య జాతా సత్యవతీసుత । వ్యాఘ్రసింహాదిభిర్హింస్రైర్గృహీతో నాతిబాలకః
జనమేజయుడు ఇలా అడిగాడు: ఇక్కడ నాకు ఒక పెద్ద సందేహం కలుగుతోంది. ఆ పుట్టిన వెంటనే వనంలో ఒంటరిగా వదిలిన చిన్నారిని ఎవరు తీసుకెళ్లారు?
వ్యాస ఉవాచ లక్ష్మీనారాయణౌ తస్మాత్స్థానాచ్చ చలితౌ యదా । తదైవ తత్ర చమ్పాఖ్యః ప్రాప్తో విద్యాధరః కిల
సత్యవతీ కుమారుడా, ఆ బాలుడి పరిస్థితి ఏమయ్యింది? వయస్సు తక్కువగా ఉండగా, వ్యాఘ్రాలు, సింహాలు లాంటి మృగాలు అతన్ని పట్టుకోలేదా?
విమానవరమారూఢః కామిన్యా సహితో నృప । మదనాలసయా కామం క్రీడమానో యదృచ్ఛయా
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: లక్ష్మీ, నారాయణులు అక్కడినుంచి వెళ్లిన వెంటనే, చంపక అనే విద్యాధరుడు అక్కడికి వచ్చాడు.
విలోక్య తం శిశుం భూమావేకాకినమనుత్తమమ్ । దేవపుత్రప్రతీకాశం రమమాణం యథాసుఖమ్
ఆ రాజు తన ప్రియతో కలిసి మణిమయ విమానంలో ఉండగా, కామంతో ఆటలాడుతూ యాదృచ్ఛికంగా అక్కడికి వచ్చాడు.
విమానాత్తరసోత్తీర్య చమ్పకస్తం శిశు జవాత్ । జగ్రాహ చ ముదం ప్రాప నిధిం ప్రాప్య యథాధనః
ఆ చిన్నారిని నేలపై ఒంటరిగా, దేవపుత్రుల్లా అందంగా, సంతోషంగా ఆడుకుంటున్నట్టు చూసి, చంపకుడు ధనాన్ని కనుగొన్నవాడిలా ఆనందంతో వెంటనే పట్టుకున్నాడు.
గృహీత్వా చమ్పకః ప్రాదాద్దేవ్యై తం మదనోపమమ్ । మదనాలసాయై తం బాలం జాతమాత్రం మనోహరమ్
చంపకుడు ఆ మదనుని పోలిన అందమైన శిశువును తీసుకొని, కోరికతో అలసిపోయిన దేవికి ఇచ్చాడు. ఆ బాబు పుట్టిన వెంటనే ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉన్నాడు.
సా గృహీత్వా శిశుం ప్రేమ్ణా సరోమాఞ్చా సవిస్మయా । ముఖం చుచుమ్బ బాలస్య కృత్వా తు హృదయే భృశమ్
ఆమె ప్రేమతో ఆ బిడ్డను తీసుకుని, ఆశ్చర్యంతో, ఆనందంతో ఒళ్ళు వణికిపోయింది. ఆ బాలుని ముఖాన్ని ముద్దాడి, హృదయానికి బలంగా హత్తుకుంది.
ఆలిఙ్గితశ్చుమ్బితశ్చ తయాసౌ ప్రీతిపూర్వకమ్ । ఉత్సఙ్గే చ కృతస్తన్వ్యా పుత్రభావేన భారత
ఆ సన్నని దేహం గల దేవి, ప్రేమతో ఆ బాలుని ఆలింగనం చేసి ముద్దాడింది. తన కొడుకులా భావించి, తన ఒడిలో పెట్టుకుంది, ఓ భారతా!
కృత్వాఙ్కే తౌ సమారూఢౌ విమానం దమ్పతీ ముదా । పతిం పప్రచ్ఛ చార్వఙ్గీ ప్రహస్య మదనాలసా
ఆ ఇద్దరినీ తన ఒడిలో కూర్చోబెట్టి, ఆనందంతో ఆ dampatulu vimānam లోకి ఎక్కారు. అందమైన అవయవాలు గల, ప్రేమతో మత్తుగా ఉన్న ఆ దేవి నవ్వుతూ భర్తను అడిగింది.
కస్యాయం బాలకః కాన్త త్యక్తః కేన చ కాననే । పుత్రోఽయం మమ దేవేన దత్తస్త్ర్యమ్బకపాణినా
ప్రియుడా, ఈ బాబు ఎవరిది? ఎవరు వనంలో వదిలారు? ఈ కుమారుడిని త్రయంబకుడు తన చేతులతో నాకు ఇచ్చాడా?
చమ్పక ఉవాచ ప్రియే గత్వాద్య పృచ్ఛేయం శక్రం సర్వజ్ఞమాశు వై । దేవో వా దానవో వాపి గన్ధర్వో వా శిశుః కిల
చంపకుడు ఇలా అన్నాడు: ప్రియమైనవాడా, నేను ఈ రోజు వెంటనే శక్రుని దగ్గరకు వెళ్లి అడుగుతాను. ఈ బాబు దేవుడా, దానవుడా, గంధర్వుడా అని తెలుసుకుంటాను.
తేనాజ్ఞప్తః కరిష్యామి పుత్రం ప్రాప్తం వనాదముమ్ । అపృష్ట్వా నైవ కర్తవ్యం కార్యం కిఞ్చిన్మయా ధ్రువమ్
అతను ఏమి చెప్పాడో తెలుసుకుని, అప్పుడు ఈ అడవిలో దొరికిన బిడ్డ గురించి నేను చర్య తీసుకుంటాను. అడగకుండా ఏ పని చేయకూడదు, ఇది నిశ్చయం.
ఇత్యుక్త్వా తాం గృహీత్వా తం విమానేనాథ చమ్పకః । యయౌ శక్రపురం తూర్ణం హర్షేణోత్ఫుల్లలోచనః
ఇలా చెప్పి, చంపకుడు ఆమెను, ఆ బిడ్డను విమానంలో తీసుకుని, ఆనందంతో కళ్లు వెలిగిస్తూ, త్వరగా శక్రుని నగరానికి వెళ్లాడు.
ప్రణమ్య పాదయోః ప్రీత్యా చమ్పకస్తు శచీపతిమ్ । నివేద్య బాలకం ప్రాహ కృతాఞ్జలిపుటః స్థితః
చంపకుడు శచీపతి పాదాలకు భక్తితో నమస్కరించి, చేతులు జోడించి నిలబడి, ఆ బాలుణ్ణి చూపించి ఇలా అన్నాడు.
దేవదేవ మయా లబ్ధస్తీర్థే పరమపావనే । కాలిన్దీతమసాసఙ్గే బాలకోఽయం స్మరప్రభః
దేవదేవా, నేను ఈ ప్రకాశవంతమైన బాలుణ్ణి అత్యంత పవిత్రమైన కాలిందీ, తమసా నదుల సంగమంలో కనుగొన్నాను.
కస్యాయం బాలకః కాన్తః కథం త్యక్తః శచీపతే । ఆజ్ఞా చేత్తవ దేవేశ కుర్వేఽహం బాలకం సుతమ్
శచీపతీ, ఈ అందమైన బాబు ఎవరిది? ఎవరు వదిలారు? దేవదేవా, మీరు అనుమతిస్తే, ఈ బిడ్డను నా కుమారుడిగా చేసుకోవాలనుకుంటున్నాను.
అతీవ సున్దరో బాలః ప్రియాయా వల్లభః సుతః । కృత్రిమస్తు సుతః ప్రోక్తో ధర్మశాస్త్రేషు సర్వథా
ఈ బాబు ఎంతో అందంగా, నా భార్యకు ఎంతో ఇష్టమైన కుమారుడు. అయినా, ఇలా దక్కిన బిడ్డను ధర్మశాస్త్రాల్లో ఎప్పుడూ దత్తపుత్రుడిగా అంటారు.
ఇన్ద్ర ఉవాచ పుత్రోఽయం వాసుదేవస్య వాజిరూపధరస్య హ । హైహయోఽయం మహాభాగ లక్ష్మ్యాం జాతః పరన్తపః
ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: ఈవాడు వాసుదేవుని కుమారుడు, అతడు గుర్రం రూపం ధరించాడు. ఈ మహాభాగుడు హైహయుడు, లక్ష్మీదేవిలో జన్మించాడు, ఓ శత్రువులను జయించువాడా!
ఉత్పాదితో భగవతా కార్యార్థం కిల బాలకః । దాతుం నృపతయే నూనం యయాతితనయాయ చ
ఈ బాలుణ్ణి భగవంతుడు ఒక ముఖ్యమైన కార్యార్థం కోసం సృష్టించాడు. ఈ బిడ్డను ఓ రాజుకు, యయాతి కుమారునికి ఇవ్వాలని ఉద్దేశం.
హరిణా ప్రేరితః సోఽద్య రాజా పరమధార్మికః । ఆగమిష్యతి పుత్రార్థం తీర్థే తస్మిన్మనోరమే
హరిదేవుని ప్రేరణతో, ఆ పరమధార్మికుడు అయిన రాజు ఈ రోజు, ఆ మధురమైన తీర్థానికి తనకు కుమారుడు కావాలని వస్తాడు.
తావత్త్వం గచ్ఛ తత్రైవ గృహీత్వా బాలకం శుభమ్ । యావన్న యాతి నృపతిర్గ్రహీతుం హరిణేరితః
కాబట్టి, నీవు వెంటనే అక్కడికి వెళ్లి, ఈ శుభమైన బిడ్డను తీసుకెళ్లి ఉంచు. హరిదేవుని ప్రేరణతో రాజు వచ్చేముందే అక్కడ ఉండాలి.
గత్వా తత్ర విముఞ్చైనం విలమ్బం మా కృథా వర । అదృష్ట్వా బాలకం రాజా దుఃఖితశ్చ భవిష్యతి
వెళ్లి అక్కడ ఆ బాలుణ్ణి వదిలేయి, ఆలస్యం చేయవద్దు, ఓ ఉత్తముడా. రాజు ఆ బిడ్డను చూడకపోతే, అతడు బాధపడతాడు.
తస్మాచ్చమ్పక ముఞ్చైనం రాజా ప్రాప్నోతు పుత్రకమ్ । ఏకవీరేతి నామ్నాయం ఖ్యాతః స్యాత్ పృథివీతలే
కాబట్టి, చంపకా, ఆ బాలుణ్ణి వదిలేయి, రాజు ఆ కుమారుణ్ణి పొందాలి. అతడు భూమిపై 'ఏకవీరుడు' అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి పొందుతాడు.
వ్యాస ఉవాచ ఇతి తస్య వచః శ్రుత్వా చమ్పకస్త్వరయాన్వితః । జగామ పుత్రమాదాయ స్థలే తస్మిన్మహీపతే
వ్యాసుడు ఇలా చెప్పాడు: ఆ మాటలు విని, చంపకుడు తడబడకుండా తన కుమారుడిని తీసుకొని, రాజా, ఆ స్థలానికి వెళ్లాడు.
ముమోచ బాలకం తత్ర యత్ర పూర్వం స్థితో హ్యభూత్ । ఆరుహ్య స్వవిమానం తు యయౌ స్వాశ్రమమణ్డలమ్
అక్కడ, ముందుగా ఉన్న చోటే ఆ బాలుడిని వదిలి, తన విమానంలోకెక్కి, తన ఆశ్రమానికి తిరిగి వెళ్లాడు.
తదైవ కమలాకాన్తో లక్ష్మ్యా సహ జగద్గురుః । విమానవరమారూఢో జగామ నృపతిం ప్రతి
అదే సమయానికి, కమలాకాంతుడు లక్ష్మితో కలిసి, లోకగురువు, అద్భుతమైన విమానంలో ఎక్కి, రాజును దర్శించేందుకు బయలుదేరాడు.
దృష్టస్తదా తేన నృపేణ విష్ణుః సముత్తరంస్తత్ర విమానముఖ్యాత్ । జహర్ష రాజా హరిదర్శనేన పపాత భూమౌ ఖలు దణ్డవచ్చ
ఆ సమయంలో, రాజు ఆకాశంలో అగ్రవిమానంలో విష్ణువును చూశాడు. హరిని చూసి రాజు ఆనందంతో నిండిపోయి, భూమిపై పూర్తిగా దండవత్ప్రణామం చేశాడు.
ఉత్తిష్ఠ వత్సేతి హరిః పతన్త- మాశ్వాసయద్భూమిగతం స్వభక్తమ్ । సోఽప్యుత్సుకో వాసుదేవం పురఃస్థం తుష్టావ భక్త్యా ముఖరీకృతోఽథ
హరి, భూమిపై పడి ఉన్న తన భక్తుడిని, 'ఎదురు, బిడ్డా!' అని ఆదరించి లేపాడు. రాజు ఉత్సాహంతో, భక్తితో వాసుదేవుడి ముందు నిలబడి, హృదయపూర్వకంగా స్తుతించసాగాడు.
దేవాధిదేవాఖిలలోకనాథ కృపానిధే లోకగురో రమేశ । మన్దస్య మే తే కిల దర్శనం య- త్సుదుర్లభం యోగిజనైరలభ్యమ్
దేవతలకందరికీ అధిపతి, లోకాలకన్నా పెద్దవాడు, కరుణాసముద్రా, లోకగురువా, లక్ష్మీపతీ! నేను ఎంత అర్హత లేనివాడినైనా, నీ దయవల్ల నిన్ను దర్శించగలిగాను. ఇది యోగులకు కూడా చాలా అరుదైన భాగ్యం.