గతే దూతేఽథ భగవాన్వైకుణ్ఠాత్కామసంయుతః । జగామ ధృత్వా తత్రాశు వాజిరూపం మనోహరమ్
దూత వెళ్లిన తర్వాత, భగవంతుడు కామంతో నిండినవాడై, వైకుంఠాన్ని విడిచి, వెంటనే ఆకర్షణీయమైన గుర్రం రూపాన్ని ధరించాడు.
యత్ర సా వడవారూపం కృత్వా తపతి సిన్ధుజా । విష్ణుస్తం దేశమాసాద్య తామపశ్యద్ధయీం స్థితామ్
అక్కడ, సముద్ర కుమార్తె వడవా రూపంలో తపస్సు చేస్తుండగా, విష్ణువు ఆ స్థలానికి వచ్చి, గుర్రం రూపంలో నిలబడి ఉన్న ఆమెను చూశాడు.
సాపి తం వీక్ష్య గోవిన్దం హయరూపధరం పతిమ్ । జ్ఞాత్వా వీక్ష్య స్థితా సాధ్వీ విస్మితా సాశ్రులోచనా
ఆమె, తన భర్త గోవిందుని గుర్రం రూపంలో చూసి, అతడిని గుర్తించి, ఆశ్చర్యంతో కన్నీళ్లతో నిలబడి, ధర్మపరాయణురాలిగా నిలిచింది.
తయోస్తు సఙ్గమస్తత్ర ప్రవృత్తో మన్మథార్తయోః । కాలిన్దీతమసాసఙ్గే పావనే లోకవిశ్రుతే
ఆ ఇద్దరికీ, ప్రేమతో బాధపడుతూ, యమునా నదిలోని పవిత్రమైన చీకటిలో కలయిక జరిగింది.
సగర్భా సా తదా జాతా వడవా హరివల్లభా । సుషువే సున్దరం బాలం తత్రైవ సుగుణోత్తరమ్
ఆ సమయంలో, హరివల్లభ అయిన వడవా గర్భవతిగా మారి, అక్కడే సుందరమైన, ఉత్తమ గుణాలున్న కుమారుణ్ణి ప్రసవించింది.
తామాహ భగవాన్వాక్యం ప్రహస్య సమయాశ్రితమ్ । త్యజాద్య వాడవం దేహం పూర్వదేహా భవాధునా
భగవంతుడు నవ్వుతూ, ఒప్పందాన్ని గుర్తుచేసి ఆమెతో ఇలా అన్నాడు: 'ఇప్పుడు వడవా రూపాన్ని విడిచిపెట్టు. మునుపటి రూపంలోకి మళ్లీ వచ్చు.'
గమిష్యావః స్వవైకుణ్ఠమావాం కృత్వా నిజం వపుః । తిష్ఠత్వత్ర కుమారోఽయం త్వయా జాతః సులోచనే
మనిద్దరం నిజమైన రూపంతో మన వైకుంఠానికి వెళ్ళిపోదాం. నీవు కనిన ఈ కుమారుడు ఇక్కడే ఉండాలి, సుందర కన్నులవాడా.
లక్ష్మీరువాచ స్వదేహసమ్భవం పుత్రం కథం హిత్వా వ్రజామ్యహమ్ । స్నేహః సుదుస్త్యజః కామం స్వాత్మజస్య సురర్షభ
లక్ష్మీ ఇలా చెప్పింది: 'నా శరీరంలో పుట్టిన కుమారుణ్ణి వదిలి నేను ఎలా వెళ్ళగలను? తన సొంత బిడ్డపై ప్రేమను వదిలిపెట్టడం చాలా కష్టం, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా.'
కా గతిః స్యాదమేయాత్మన్ బాలస్యాస్య నదీతటే । అనాథస్యాసమర్థస్య విజనేఽల్పతనోరిహ
ఓ అప్రమెయాత్మా, ఈ చిన్నారి నదికట్టపై ఒంటరిగా, దిక్కులేని, బలహీనంగా, ఎవరూ చూడని ఈ వెలితిలో పడివుంటే, దానికి ఎలాంటి దశ ఎదురవుతుందో తెలియదు.
అనాశ్రయం సుతం త్యక్త్వా కథం గన్తుం మనో మమ । సమర్థం సదయం స్వామిన్ భవేదమ్బుజలోచన
దిక్కులేని నా కుమారుణ్ని ఇక్కడ వదిలేసి వెళ్లాలని నా మనసు ఒప్పుకోదు. కమలనేత్రుడా, దయతో, శక్తివంతుడవైన నీవు ఈ చిన్నారిని కాపాడాలి.
దివ్యదేహౌ తతో జాతౌ లక్ష్మీనారాయణావుభౌ । విమానవరసంవిష్టౌ స్తూయమానౌ సురైర్దివి
ఆ సమయంలో, దివ్యరూపాలతో లక్ష్మీదేవి, నారాయణుడు ఇద్దరూ, ఆకాశంలో మణిమయ విమానంలో దేవతలు స్తుతిస్తూ ప్రత్యక్షమయ్యారు.
గన్తుకామం పతిం ప్రాహ కమలా కమలాపతిమ్ । గృహాణేమం సుతం నాథ నాహం శక్తాస్మి హాపితుమ్
పోయే ఉద్దేశంతో కమలాదేవి తన భర్త అయిన కమలాపతిని ఇలా అడిగింది: 'ప్రభూ, ఈ చిన్నారిని తీసుకోండి. నేను వదిలిపెట్టలేను.'
ప్రాణప్రియోఽస్తి మే పుత్రః కాన్త్యా త్వత్సదృశః ప్రభో । గృహీత్వైనం గమిష్యావో వైకుణ్ఠం మధుసూదన
ప్రభూ, నా కుమారుడు నాకు ప్రాణాలకన్నా ప్రియమైనవాడు. అతని రూపం నీలా అందంగా ఉంది. మధుసూదనా, మనం ఈ చిన్నారిని తీసుకుని వైకుంఠానికి వెళ్ళుదాం.
హరిరువాచ మా విషాదం ప్రియే కర్తుం త్వమర్హసి వరాననే । తిష్ఠత్వయం సుఖేనాత్ర రక్షా మే విహితా త్విహ
హరి ఇలా అన్నాడు: 'ప్రియమైనవాళ్లా, అందమైనవాడా, నీవు బాధపడకూడదు. ఈ చిన్నారి ఇక్కడ సుఖంగా ఉండాలి. నేను ఇక్కడే అతని రక్షణను ఏర్పాటు చేశాను.'
కార్యం కిమపి వామోరు వర్తతే మహదద్భుతమ్ । నిబోధ కథయామ్యద్య సుతస్యాత్ర విమోచనే
సన్నని నడుము కలదానివి, ఇక్కడ ఒక గొప్ప, ఆశ్చర్యమైన పని జరుగబోతోంది. ఈ చిన్నారి విమోచనం గురించి నేను ఇప్పుడు చెబుతాను, విను.
తుర్వసుర్నామ విఖ్యాతో యయాతితనుజో భువి । హరివర్మేతి పిత్రాస్య కృతం నామ సువిశ్రుతమ్
భూమిపై యయాతి కుమారుడైన తుర్వసు అనే రాజు ప్రసిద్ధి చెందాడు. అతని తండ్రి అతనికి హరివర్మ అనే పేరు పెట్టాడు.
స రాజా పుత్రకామోఽద్య తపస్తపతి పావనే । తీర్థే వర్షశతం జాతం తస్య వై కుర్వతస్తపః
ఆ రాజు కుమారుని కోరికతో పవిత్రతీర్థంలో వంద సంవత్సరాలుగా తపస్సు చేస్తూ ఉన్నాడు.
తస్యార్థే నిర్మితః పుత్రో మయాయం కమలాలయే । తత్ర గత్వా నృపం సుభ్రు ప్రేరయిష్యామి సామ్ప్రతమ్
కమలాలయ, ఆ రాజు కోసమే నేను ఈ కుమారుణ్ని సృష్టించాను. ఇప్పుడు నేను అక్కడికి వెళ్లి ఆ రాజును ఇక్కడికి రమ్మని ప్రేరేపిస్తాను.
తస్మై దాస్యామ్యహం పుత్రం పుత్రకామాయ కామిని । గృహీత్వా స్వగృహం రాజా ప్రాపయిష్యతి బాలకమ్
కాంతివంతురాలా, కుమారుని కోరికతో ఉన్న ఆ రాజుకు నేను ఈ చిన్నారిని ఇస్తాను. రాజు ఈ బాలుడిని తీసుకుని తన ఇంటికి తీసుకెళ్తాడు.
వ్యాస ఉవాచ ఇత్యాశ్వాస్య ప్రియాం పద్మాం కృత్వా రక్షాం చ బాలకే । విమానవరమారుహ్య ప్రయయౌ ప్రియయా సహ
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: ఈ విధంగా తన ప్రియమైన పద్మను ఓదార్చి, బాలుడి రక్షణను ఏర్పాటు చేసి, ఆ మణిమయ విమానంలో ప్రియతో కలిసి బయలుదేరాడు.
ఏకవీరాఖ్యానవర్ణనమ్ జనమేజయ ఉవాచ సంశయోఽయం మహానత్ర జాతమాత్రః శిశుస్తథా । ముక్తః కేన గృహీతోఽసావేకాకీ విజనే వనే
ఏకవీరుని కథ
కా గతిస్తస్య బాలస్య జాతా సత్యవతీసుత । వ్యాఘ్రసింహాదిభిర్హింస్రైర్గృహీతో నాతిబాలకః
జనమేజయుడు ఇలా అడిగాడు: ఇక్కడ నాకు ఒక పెద్ద సందేహం కలుగుతోంది. ఆ పుట్టిన వెంటనే వనంలో ఒంటరిగా వదిలిన చిన్నారిని ఎవరు తీసుకెళ్లారు?
వ్యాస ఉవాచ లక్ష్మీనారాయణౌ తస్మాత్స్థానాచ్చ చలితౌ యదా । తదైవ తత్ర చమ్పాఖ్యః ప్రాప్తో విద్యాధరః కిల
సత్యవతీ కుమారుడా, ఆ బాలుడి పరిస్థితి ఏమయ్యింది? వయస్సు తక్కువగా ఉండగా, వ్యాఘ్రాలు, సింహాలు లాంటి మృగాలు అతన్ని పట్టుకోలేదా?
విమానవరమారూఢః కామిన్యా సహితో నృప । మదనాలసయా కామం క్రీడమానో యదృచ్ఛయా
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: లక్ష్మీ, నారాయణులు అక్కడినుంచి వెళ్లిన వెంటనే, చంపక అనే విద్యాధరుడు అక్కడికి వచ్చాడు.
విలోక్య తం శిశుం భూమావేకాకినమనుత్తమమ్ । దేవపుత్రప్రతీకాశం రమమాణం యథాసుఖమ్
ఆ రాజు తన ప్రియతో కలిసి మణిమయ విమానంలో ఉండగా, కామంతో ఆటలాడుతూ యాదృచ్ఛికంగా అక్కడికి వచ్చాడు.
విమానాత్తరసోత్తీర్య చమ్పకస్తం శిశు జవాత్ । జగ్రాహ చ ముదం ప్రాప నిధిం ప్రాప్య యథాధనః
ఆ చిన్నారిని నేలపై ఒంటరిగా, దేవపుత్రుల్లా అందంగా, సంతోషంగా ఆడుకుంటున్నట్టు చూసి, చంపకుడు ధనాన్ని కనుగొన్నవాడిలా ఆనందంతో వెంటనే పట్టుకున్నాడు.
గృహీత్వా చమ్పకః ప్రాదాద్దేవ్యై తం మదనోపమమ్ । మదనాలసాయై తం బాలం జాతమాత్రం మనోహరమ్
చంపకుడు ఆ మదనుని పోలిన అందమైన శిశువును తీసుకొని, కోరికతో అలసిపోయిన దేవికి ఇచ్చాడు. ఆ బాబు పుట్టిన వెంటనే ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉన్నాడు.
సా గృహీత్వా శిశుం ప్రేమ్ణా సరోమాఞ్చా సవిస్మయా । ముఖం చుచుమ్బ బాలస్య కృత్వా తు హృదయే భృశమ్
ఆమె ప్రేమతో ఆ బిడ్డను తీసుకుని, ఆశ్చర్యంతో, ఆనందంతో ఒళ్ళు వణికిపోయింది. ఆ బాలుని ముఖాన్ని ముద్దాడి, హృదయానికి బలంగా హత్తుకుంది.
ఆలిఙ్గితశ్చుమ్బితశ్చ తయాసౌ ప్రీతిపూర్వకమ్ । ఉత్సఙ్గే చ కృతస్తన్వ్యా పుత్రభావేన భారత
ఆ సన్నని దేహం గల దేవి, ప్రేమతో ఆ బాలుని ఆలింగనం చేసి ముద్దాడింది. తన కొడుకులా భావించి, తన ఒడిలో పెట్టుకుంది, ఓ భారతా!
కృత్వాఙ్కే తౌ సమారూఢౌ విమానం దమ్పతీ ముదా । పతిం పప్రచ్ఛ చార్వఙ్గీ ప్రహస్య మదనాలసా
ఆ ఇద్దరినీ తన ఒడిలో కూర్చోబెట్టి, ఆనందంతో ఆ dampatulu vimānam లోకి ఎక్కారు. అందమైన అవయవాలు గల, ప్రేమతో మత్తుగా ఉన్న ఆ దేవి నవ్వుతూ భర్తను అడిగింది.