ఉచ్చప్రాసాదసంయుక్తం పతాకాభిరలంకృతమ్ । నృత్యగీతకలాపూర్ణం మన్దారద్రుమసంయుతమ్
ఎత్తైన ప్రాసాదాలు, పతాకాలతో అలంకరించబడి, నృత్యం, గానం, కళలతో నిండిన, మందారవృక్షాలతో కూడిన వైకుంఠం ఉంది.
బకులాశోకతిలకచమ్పకాలివిమణ్డితమ్ । కూజితైర్విహగానాం తు కర్ణాహ్లాదకరైర్యుతమ్
బకుల, అశోక, తిలక, చంపక, ఆలివి వృక్షాలతో అలంకరించబడి, పక్షుల మధురమైన కూళ్ళతో చెవులకు ఆనందాన్ని ఇచ్చే వైకుంఠం ఉంది.
సంవీక్ష్య భవనం విష్ణోర్ద్వాస్థౌ ప్రాహ ప్రణమ్య చ । జయవిజయనామానౌ వేత్రపాణీ స్థితావుభౌ
విష్ణువు నివాసాన్ని చూసి, చేతులు జోడించి నమస్కరించి, ద్వారంలో నిలబడి ఉన్న జయ, విజయ అనే ఇద్దరు ద్వారపాలకులను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
చిత్రరూప ఉవాచ భో నివేదయత శీఘ్రం హరయే పరమాత్మనే । దూతం ప్రాప్యం హరస్యాత్ర ప్రేరితం శూలపాణినా
చిత్రరూపుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఓయ్, త్వరగా హరికి, పరమాత్ముడైన ఆయనకు, శూలపాణి అయిన హరుడు పంపిన దూత ఇక్కడ వచ్చాడని తెలియజేయండి.'
తచ్ఛ్రుత్వా వచనం తస్య జయః పరమబుద్ధిమాన్ । గత్వా హరిం ప్రణమ్యాహ కృతాఞ్జలిపుటః పురః
ఆ మాటలు విని, అత్యంత తెలివిగల జయుడు హరివైపు వెళ్లి, చేతులు జోడించి నమస్కరించి, ఆయన ఎదుట వినయంగా ఇలా అన్నాడు.
దేవదేవ రమాకాన్త కరుణాకర కేశవ । ద్వారి తిష్ఠతి దూతోఽత్ర శఙ్కరస్య సమాగతః
దేవదేవా, రమాకాంతా, కరుణామయుడా, కేశవా! శంకరుడు పంపిన ఒక దూత ఇక్కడ ద్వారంలో వచ్చి నిలబడ్డాడు.
ఆజ్ఞాపయ ప్రవేష్టవ్యో న వేతి గరుడధ్వజ । చిత్రరూపధరోఽప్యస్తి న జానే కార్యగౌరవమ్
గరుత్మంతుడిని ధ్వజంగా ధరించినవాడా, ఆయనను లోపలికి అనుమతించాలా వద్దా అని ఆజ్ఞాపించండి. అతడు చిత్రరూపాన్ని ధరించి ఉన్నాడు. కానీ అతని పనికి ఎంత ప్రాముఖ్యత ఉందో నాకు తెలియదు.
ఇత్యాకర్ణ్య హరిః ప్రాహ జయం ప్రజ్ఞాతకారణః । ప్రవేశయాత్ర రుద్రస్య భృత్యం సమయసంస్థితమ్
అది విని, కారణాన్ని తెలుసుకున్న హరి జయునితో ఇలా అన్నాడు: 'రుద్రుని సేవకుడైన అతడిని, ఒప్పందాన్ని పాటిస్తూ ఉన్నవాడిని లోపలికి తీసుకురా.'
ఇత్యాకర్ణ్య జయస్తూర్ణం గత్వా తం పరమాద్భుతమ్ । ఏహీత్యాకారయామాస జయః శఙ్కరసేవకమ్
అది విని, జయుడు వెంటనే ఆ అద్భుతమైన వ్యక్తివద్దకు వెళ్లి, 'రా' అని పిలిచి, శంకరుని సేవకుడిని లోపలికి తీసుకెళ్లాడు.
ప్రవేశితో జయేనాథ చిత్రరూపస్తథాకృతిః । ప్రణమ్య దణ్డవద్విష్ణుం కృతాఞ్జలిపుటః స్థితః
జయుడు అనుమతించడంతో, చిత్రరూపుడు లోపలికి వెళ్లి, విష్ణువుకు దండవత్ప్రణామం చేసి, చేతులు జోడించి నిలబడ్డాడు.
దృష్ట్వా తం విస్మయం ప్రాప భగవాన్ గరుడధ్వజః । చిత్రరూపధరం శమ్భోః సేవకం వినయాన్వితమ్
ఆయనను చూసి, గరుత్మంతుడిని ధ్వజంగా ధరించిన భగవంతుడు ఆశ్చర్యపోయాడు. శంభువుకు సేవకుడైన, వినయంతో నిండిన చిత్రరూపుడిని చూసి ఆశ్చర్యమొచ్చింది.
పప్రచ్ఛ తం స్మితం కృత్వా చిత్రరూపం రమాపతిః । కుశలం దేవదేవస్య సకుటుమ్బస్య చానఘ
రమాపతి చిరునవ్వుతో చిత్రరూపుడిని అడిగాడు: 'దేవదేవుడు, ఆయన కుటుంబం క్షేమంగా ఉన్నారా, పాపరహితుడా?'
కస్మాత్త్వం ప్రేషితోఽస్యత్ర బ్రూహికార్యం హరస్య కిమ్ । అథవా దేవతానాం చ కిఞ్చిత్కార్యం సముత్థితమ్
నిన్ను ఇక్కడికి ఎందుకు పంపించారో చెప్పు. హరుడికి ఏ పని ఉందో, లేక దేవతలకు ఏదైనా పని వచ్చిందో చెప్పు.
దూత ఉవాచ కిమజ్ఞాతం తవాస్తీహ సంసారే గరుడధ్వజ । వర్తమానం త్రికాలజ్ఞ యదహం ప్రబ్రవీమి వై
దూత ఇలా అన్నాడు: 'గరుత్మంతుడా, ఈ లోకంలో నీకు తెలియని విషయం ఏదైనా ఉందా? నువ్వు గత, వర్తమాన, భవిష్యత్తు అన్నీ తెలిసినవాడివి. అయినా నేను చెప్పాల్సినదాన్ని చెబుతాను.'
ప్రేషితోఽస్మి భవేనాత్ర విజ్ఞస్తు త్వాం జనార్దన । హరస్య వచనాద్వాక్యం ప్రబ్రవీమి త్వయి ప్రభో
ప్రభూ, నా యజమాని నన్ను ఇక్కడికి పంపాడు. జనార్దనా, హరుని ఆజ్ఞతో నేను ఆయన సందేశాన్ని నీకు చెబుతాను.
తేనోక్తమేతద్దేవేశ భార్యా తే కమలాలయా । తపస్తపతి కాలిన్దీతమసాసఙ్గమే విభో
దేవదేవా, నీ భార్య అయిన కమలాలోకిని, యమునా, తమసా నదుల సంగమంలో తపస్సు చేస్తోంది అని ఆయన చెప్పారు.
హయీరూపధరా దేవీ సర్వార్థసిద్ధిదాయినీ । ధ్యాతుం యోగ్యామరగణైర్మానవైర్యక్షకిన్నరైః
ఆ దేవీ, గుర్రం రూపంలో, అన్ని కోరికలను తీర్చే శక్తి కలదీ. ఆమెను దేవతలు, మనుషులు, యక్షులు, కిన్నరులు ధ్యానించడానికి యోగ్యురాలిగా భావిస్తారు.
వినా తయా నరః కోఽపిసుఖభాగీ భవేన్న హి । తాం త్యక్త్వా పుణ్డరీకాక్ష ప్రాప్నోషి కిం సుఖం హరే
ఆమె లేకుండా ఎవరికీ సుఖం దక్కదు. నీలొచనుడా, ఆమెను విడిచిపెట్టి నువ్వు ఎలాంటి సుఖాన్ని పొందగలవు?
దుర్బలోఽపి స్త్రియం పాతి నిర్ధనోఽపి జగత్పతే । వినాపరాధం చ విభో కిం త్యక్తా జగదీశ్వరీ
లోకపతీ, బలహీనుడైనా తన భార్యను కాపాడతాడు, దరిద్రుడైనా అలాగే చేస్తాడు. ప్రభూ, అపరాధం లేకుండా జగదీశ్వరీని ఎందుకు విడిచిపెట్టావు?
దుఃఖం ప్రాప్నోతి సంసారే యస్య భార్యా జగద్గురో । ధిక్తస్య జీవితం లోకే నిన్దితం త్వరిమణ్డలే
జగద్గురూ, ఎవరి భార్య జగదీశ్వరీ అయితే, అతడు ఈ లోకంలో దుఃఖాన్ని పొందతాడు. ఇలాంటి వాడి జీవితం ఈ భూమండలంలో నిందించబడుతుంది, అవమానమైంది.
సకామా రిపవస్తేఽద్య దృష్ట్వా తాం దుఃఖితా భృశమ్ । త్వాం వియుక్తం చ రమయా హసిష్యన్తి దివానిశమ్
నీ శత్రువులు తమ కోరికతో, ఈ రోజు రమా ఎంతగా బాధపడుతోందో, నిన్ను ఆమె నుండి వేరుచేసినదాన్ని చూసి, పగటి, రాత్రి ఎప్పుడూ నిన్ను ఎగతాళి చేస్తారు.
రమాం రమయ దేవేశ త్వదుత్సఙ్గగతాం కురు । సర్వలక్షణసమ్పన్నాం సుశీలాం చ సురూపిణీమ్
దేవతల అధిపతీ, రమాను సంతోషపరచు. ఆమెను నీ ఒడిలో కూర్చోబెట్టు. ఆమె అన్ని లక్షణాలతో, మంచి స్వభావంతో, అందమైన రూపంతో ఉన్నది.
సుఖితో భవ తాం ప్రాప్య వల్లభాం చారుహాసినీమ్ । కాన్తావిరహజం దుఃఖం స్మరామ్యహమనాతురః
ఆ అందమైన నవ్వుతో ఉన్న ప్రియమైనవాళ్లను పొందిన తర్వాత నీవు సంతోషంగా ఉండు. నేను నా ప్రియమైనవారి వేరుపాటు వల్ల కలిగిన దుఃఖాన్ని బాధ లేకుండా గుర్తు చేసుకుంటున్నాను.
మమ భార్యా మృతా విష్ణో దక్షయజ్ఞే సతీ యదా । తదాహం దుఃసహం దుఃఖం భుక్తవానమ్బుజేక్షణ
విష్ణూ, నా భార్య సతీ, దక్షయజ్ఞంలో మరణించినప్పుడు, అప్పుడు నేను భరించలేని దుఃఖాన్ని అనుభవించాను, కమలనేత్రుడా.
సంసారేఽస్మిన్నరః కోఽపి మాభూన్మత్సదృశోఽపరః । మనసాకరవం శోకం తస్యా విరహపీడితః
ఈ లోకంలో నాతో సమానంగా ఎవరూ లేరు. ఆమె వేరుపాటు వల్ల కలిగిన బాధను నా మనసులో భరించాను.
కాలేన మహతా ప్రాప్తా మయా గిరిసుతా పునః । తపస్తప్త్వాతిదుఃసాధ్యం యా దగ్ధా తు రుషాధ్వరే
చాలా కాలం తర్వాత, నేను మళ్లీ పర్వత కుమార్తెను పొందాను. ఆమెను కోల్పోయిన తర్వాత చాలా కఠినమైన తపస్సు చేసి, మళ్లీ ఆమెను పొందాను.
హరే కిం సుఖమాపన్నం త్వయా సన్త్యజ్య కామినీమ్ । ఏకాకీ తిష్ఠతా కాలం సహస్రవత్సరాత్మకమ్
హరి, నీవు నీ ప్రియమైనవారిని వదిలిపెట్టి, వెయ్యేళ్ళు ఒంటరిగా ఉండి, ఏ ఆనందం పొందావు?
గత్వాశ్వాస్య మహాభాగాం సమానయ నిజాలయమ్ । మాభూత్కోఽపీహ సంసారే విముక్తో రమయా తయా
పోయి, ఆ మహాభాగ్యవంతురాలిని ఓదార్చి, నీ ఇంటికి తీసుకురా. ఈ లోకంలో ఎవరికీ నీలా రమతో వేరుపాటు కలగకూడదు.
కృత్వా తురగరూపం త్వం భజ తాం కమలాలయామ్ । ఉత్పాద్య పుత్రమాయుష్మంస్తామానయ శుచిస్మితామ్
నీవు గుర్రం రూపం ధరించి, కమలాలయంలో ఉన్న ఆమెను చేరి, దీర్ఘాయువుతో కూడిన కుమారుడిని కనిపించి, ఆ పవిత్రమైన నవ్వుతో ఉన్న ఆమెను తీసుకురా.
వ్యాస ఉవాచ హరిరాకర్ణ్య తద్వాక్యం చిత్రరూపస్య భారత । తథేత్యుక్త్వా తు తం దూతం ప్రేషయామాస శఙ్కరమ్
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: ఆ అద్భుత రూపధారియైనవాడి మాటలు వినిన హరి, 'అలా జరుగుతుంది' అని చెప్పి, ఆ దూతను శంకరుని వద్దకు పంపించాడు.