నహుష ఉవాచ అహమిన్ద్రోఽద్య భో విప్రాః సర్వశక్తిసమన్వితః । కార్యమత్ర ప్రకుర్వన్తు భవన్తో విగతస్మయాః
నహుషుడు ఇలా అన్నాడు — బ్రాహ్మణులారా! ఈ రోజు నేను ఇంద్రుడిని, అన్ని శక్తులు నాలో ఉన్నాయి. మీరు అహంకారం లేకుండా ఈ కార్యాన్ని నెరవేర్చండి.
ఇన్ద్రాసనం మయా ప్రాప్తం నేన్ద్రాణీ మాముపైతి చ । ఆకారితా చ మాం సూతే ప్రేమపూర్వమిదం వచః
ఇంద్రాసనం నేను పొందాను, ఇంద్రాణి కూడా నా వద్దకు వస్తోంది. ఆమె ప్రేమతో ఈ మాటలు చెప్పి నన్ను పిలిపించింది.
మునియానేన దేవేన్ద్ర మాముపైహి సురాధిప । దేవదేవ మహారాజ మత్ప్రియం కురు మానద
దేవతల రాజా! దేవదేవా! మహర్షుల వాహనంలో నన్ను చేరుకో. మహారాజా! నాకు ఇష్టమైనది చేయి, గౌరవాన్ని ఇచ్చేవాడా!
ఏతత్కార్యం మునిశ్రేష్ఠా మమాత్యన్తం దురాసదమ్ । భవద్భిస్తు ప్రకర్తవ్యం సర్వథైవ దయాలుభిః
మహర్షులలో శ్రేష్ఠులారా! ఈ పని నాకు చాలా కష్టమైనది. అయినా మీరు అందరూ దయతో, అన్ని విధాలా ఈ కార్యాన్ని చేయాలి.
మనో దహతి మే కామః శక్రపత్న్యాం ప్రవర్తితమ్ । భవన్తః శరణం మేఽద్య కురుధ్వం కార్యమద్భుతమ్
శచీ పట్ల ఉన్న కోరికతో నా మనసు మండిపోతోంది. ఈ రోజు మీరు నా ఆశ్రయం. ఈ అద్భుతమైన పనిని మీరు చేయండి.
అగస్తిప్రముఖాస్తస్య శ్రుత్వా వాక్యమసత్కరమ్ । అఙ్గీచక్రుశ్చ భావిత్వాత్కృపయా పరమర్షయః
అగస్త్యుడు మొదలైన మహర్షులు, అతని అనుచితమైన మాటలు విని, దయతో, ఆలోచించి ఆ కార్యానికి అంగీకరించారు.
అఙ్గీకృతేఽథ తద్వాక్యే మునిభిస్తత్త్వదర్శిభిః । ముదం ప్రాప నృపః కామం పౌలోమీకృతమానసః
తత్త్వాన్ని గ్రహించిన మునులు ఆ మాటను అంగీకరించగా, పాలోమి మీద మనసు మరిగిన రాజు తన కోరిక తీరిన ఆనందాన్ని పొందాడు.
ఆరుహ్య శిబికాం రమ్యాం సంస్థితస్త్వరయాన్వితః । వాహాన్కృత్వా మునీన్దివ్యాన్సర్ప సర్పేతి చాబ్రవీత్
అతడు అందమైన పల్లకిలోకి ఎక్కి, త్వరగా అక్కడ కూర్చొని, మహర్షులను వాహకులుగా చేసుకొని, 'వేగంగా పోయండి, పోయండి!' అని ఆదేశించాడు.
కామార్తః సోఽస్పృశన్మూఢః పాదేన మునిమస్తకమ్ । అగస్తిం తాపసశ్రేష్ఠం లోపాముద్రాపతిం తదా
కామంతో మత్తులో ఉన్న ఆ రాజు, లోపాముద్రా భర్త అయిన అగస్త్య మహర్షి తలని తన కాలితో తాకాడు.
వాతాపిభక్షకర్తారం సముద్రస్యాపి శోషకమ్ । కశయా తాడయామాస పఞ్చబాణశరాహతః
వాతాపిని మింగినవాడిని, సముద్రాన్ని ఎండబెట్టినవాడిని, మన్మథుని బాణాలతో బాధపడుతూ, రాజు చెయ్యిలోని చంపాతో కొట్టాడు.
ఇన్ద్రాణీహృతచిత్తోఽసౌ సర్పేతి ప్రబ్రువన్మునిమ్ । తం శశాప మునిః క్రుద్ధః కశాఘాతమనుస్మరన్
ఇంద్రాణి వల్ల మనసు మరిగిపోయిన రాజు, మునిని 'వేగంగా పో' అని పదే పదే తొందరపెట్టగా, ముని ఆ చంపా దెబ్బను గుర్తు చేసుకుని కోపంతో శాపమిచ్చాడు.
సర్పో భవ దురాచార వనే ఘోరవపుర్మహాన్ । బహువర్షసహస్రాణి యత్ర క్లేశో మహాన్భవేత్
దురాచారుడా! నీవు అరణ్యంలో భయంకరమైన, పెద్ద ఆకారంలో ఉన్న పాము అవ్వాలి. అక్కడ ఎన్నో వేల సంవత్సరాలు గొప్ప బాధ అనుభవించాలి.
విచరిష్యసి వీర్యేణ పునః స్వర్గమవాప్స్యసి । దృష్ట్వా యుధిష్ఠిరం నామ తవ మోక్షో భవిష్యతి
నీ శక్తితో అక్కడ తిరుగుతావు. తరువాత మళ్లీ స్వర్గాన్ని పొందుతావు. యుధిష్ఠిరుడిని చూసినప్పుడు నీకు విముక్తి కలుగుతుంది.
ప్రశ్నానాముత్తరం శ్రుత్వా ధర్మపుత్రముఖాత్తతః । వ్యాస ఉవాచ ఏవం శప్తః స రాజర్షిః స్తుత్వా తం మునిసత్తమమ్
ధర్మపుత్రుడి నోటినుండి ప్రశ్నలకు సమాధానం విని, వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: అలా శపించబడిన ఆ రాజర్షి, ఆ మహామునిని స్తుతించాడు.
స్వర్గాత్పపాత సహసా సర్పరూపధరోఽభవత్ । బృహస్పతిస్తతో గత్వా తరసా మానసం ప్రతి
అతడు ఒక్కసారిగా స్వర్గం నుంచి పడిపోయి, పామురూపం ధరించాడు. ఆ తర్వాత బృహస్పతి వేగంగా మానస సరస్సు వైపు వెళ్లాడు.
ఇన్ద్రాయ సర్వవృత్తాన్తం కథయామాస విస్తరాత్ । తచ్ఛ్రుత్వా మఘవా రాజ్ఞః స్వర్గాత్ప్రచ్యవనాదికమ్
అక్కడ జరిగిన సంగతులన్నింటినీ బృహస్పతి ఇంద్రునికి విపులంగా వివరించాడు. రాజు స్వర్గం నుంచి పడిపోవడం మొదలైన విషయాలన్నీ విని,
ముదితోఽభూన్మహారాజ స్థితస్తత్రైవ వాసవః । దేవాశ్చ మునయో దృష్ట్వా నహుషం పతితం భువి
మహారాజు వాసవుడు ఆనందంతో అక్కడే నిలిచిపోయాడు. దేవతలు, మునులు అందరూ నహుషుడు భూమికి పడిపోవడాన్ని చూశారు.
జగ్ముః సర్వేఽపి తత్రైవ యత్రేన్ద్రః సరసి స్థితః । తమాశ్వాస్య సురాః సర్వే మునిభిః సహితాస్తదా
అందరూ అక్కడే, ఇంద్రుడు సరస్సు వద్ద ఉన్న చోటికి వెళ్లారు. అప్పుడు మునులతో కలిసి దేవతలందరూ ఇంద్రునికి ధైర్యం చెప్పారు.
స్వర్గే సమానయామాసుర్మానపూర్వం శచీపతిమ్ । సమాగతం తతః శక్రం సర్వే తే మునయః సురాః
గౌరవంతో శచీపతిని మళ్లీ స్వర్గానికి తీసుకెళ్లారు. తరువాత మునులు, దేవతలు అందరూ శక్రుని చుట్టూ చేరారు.
స్థాపయిత్వాఽఽసనే పశ్చాదభిషేకం దధుః శివమ్ । ఇన్ద్రోఽపి స్వాసనం ప్రాప్య శచ్యా సహ సురాలయే
ఆయనను సింహాసనంపై కూర్చోబెట్టి, అభిషేకాన్ని శుభంగా నిర్వహించారు. ఇంద్రుడు తన స్థానాన్ని తిరిగి పొందిన తర్వాత, శచితో కలిసి దేవలోకంలో నివసించాడు.
చిక్రీడ నన్దనే రమ్యే కాననే ప్రేమయుక్తయా । వ్యాస ఉవాచ ఏవమిన్ద్రేణ సమ్ప్రాప్తం దుఃఖం పరమదారుణమ్
ఆయన అందమైన నందనవనంలో ప్రియతో కలిసి ఆనందంగా విహరించాడు. వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: ఇంద్రుడు అతి దారుణమైన బాధను అనుభవించాడు.
హత్వాసురం కామరూపం విశ్వరూపం మహామునిమ్ । పునర్దేవ్యాః ప్రసాదేన స్వస్థానం ప్రాప్తవాన్నృప
కామరూపుడైన అసురుడిని, విశ్వరూప మహర్షిని సంహరించి, దేవీ కృపతో తన స్థానాన్ని మళ్లీ పొందాడు, ఓ రాజా!
ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం వృత్రాసురవధాశ్రయమ్ । యత్పృష్టోఽహం త్వయా రాజన్ కథానకమనుత్తమమ్
వృత్రాసురుని సంహారాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని, నీవు అడిగిన ఉత్తమమైన కథను నేను నీకు పూర్తిగా వివరించాను.
యాదృశం కురుతే కర్మ తాదృశం ఫలమాప్నుయాత్ । అవశ్యమేవ భోక్తవ్యం కృతం కర్మ శుభాశుభమ్
ఎలాంటి పని చేస్తే, అలాంటి ఫలితమే లభిస్తుంది. చేసిన పనికి, అది మంచి అయినా చెడు అయినా తప్పక అనుభవించాల్సిందే.
కర్మణాం గహనగతివర్ణనమ్ జనమేజయ ఉవాచ కథితం చరితం బ్రహ్మఞ్ఛక్రస్యాద్భుతకర్మణః । స్థానభ్రంశస్తథా దుఃఖప్రాప్తిరుక్తా విశేషతః
జనమేజయుడు ఇలా అడిగాడు — బ్రహ్మణా! మీరు ఇంద్రుని అద్భుతమైన కార్యాలను, అతని పదవిలోంచి పడిపోవడాన్ని, అనుభవించిన బాధలను స్పష్టంగా వివరించారు.
యత్ర దేవాధిదేవ్యాశ్చ మహిమాతీవ వర్ణితః । సన్దేహోఽత్ర మమాప్యస్తి యచ్ఛక్రోఽపి మహాతపాః
అక్కడ దేవతలూ, దేవీ మహిమను మీరు విశేషంగా చెప్పారు. అయినా నాకు ఒక సందేహం ఉంది — ఇంద్రుడు ఎంతటి మహాతపస్వి అయినా,
దేవాధిపత్యమాసాద్య దుఃసహం దుఃఖమన్వభూత్ । మఖానాం తు శతం కృత్వా ప్రాప్తం స్థానమనుత్తమమ్
దేవతల అధిపతిగా ఉన్నప్పటికీ, అతడు ఎలా భరించలేని బాధను అనుభవించాడు? వంద యజ్ఞాలు చేసి, మళ్లీ తన గొప్ప స్థానం పొందాడు.
దేవేశత్వం చ సమ్ప్రాప్య భ్రష్టః స్థానాదసౌ కథమ్ । ఏతత్సర్వం సమాచక్ష్వ కారణం కరుణానిధే
దేవతల రాజుగా ఉన్న ఇంద్రుడు, ఆ స్థానం నుండి ఎలా పడిపోయాడు? దయాసాగరా! దీనికి కారణం పూర్తిగా చెప్పండి.
సర్వజ్ఞోఽసి మునిశ్రేష్ఠ పురాణానాం ప్రవర్తకః । నావాచ్యం మహతాం కిఞ్చిచ్ఛిష్యే చ శ్రద్ధయాన్వితే
మహర్షీ! మీరు అన్నీ తెలిసినవారు, పురాణాల మూలకర్త. భక్తితో ఉన్న శిష్యుడికి గొప్పవారు చెప్పకూడదనేది ఏదీ లేదు.
తస్మాత్కురు మహాభాగ మత్సన్దేహాపనోదనమ్ । సూత ఉవాచ ఇతి పృష్టః స రాజ్ఞా వై తదా సత్యవతీసుతః
కాబట్టి, మహాభాగా! నా సందేహాలను తొలగించండి. సూతుడు చెప్పాడు — రాజు ఇలా అడిగినప్పుడు, సత్యవతీ కుమారుడు