ఆదిదేవం జగన్నాథం శరణాగతవత్సలమ్ । ఊచుశ్చైనం సముద్విగ్నా వాక్యం వాక్యవిశారదాః
ప్రపంచానికి ఆదిదేవుడైన జగన్నాధుడిని, శరణాగతులను కాపాడే వాడిని, వారు మనసులో బాధతో, మంచి మాటలతో ఉద్దేశించి ఇలా అన్నారు.
దేవదేవ సురపతిర్బ్రహ్మహత్యాప్రపీడితః । అదృశ్యః సర్వభూతానాం క్వాపి తిష్ఠతి వాసవః
దేవదేవా! దేవతల అధిపతి బ్రహ్మహత్య పాపంతో బాధపడుతున్నాడు. వాసవుడు అందరికీ కనిపించకుండా ఎక్కడో దాగి ఉన్నాడు.
త్వద్ధియా నిహతే విప్రే బ్రహ్మహత్యా కుతః ప్రభో । త్వం గతిస్తస్య భగవన్నస్మాకం చ తథైవ హి
ప్రభూ! నీ సంకల్పంతో బ్రాహ్మణుడు చనిపోతే బ్రహ్మహత్య పాపం ఎలా వస్తుంది? భగవంతుడా! నీవే అతనికీ, మాకూ ఆశ్రయం.
త్రాహి నః పరమాపన్నాన్మోక్షం తస్య వినిర్దిశ । దేవానాం వచనం శ్రుత్వా కాతరం విష్ణురబ్రవీత్
మా పెద్ద కష్టాన్ని తొలగించు, అతనికి మోక్ష మార్గాన్ని చూపించు. దేవతల ఆ ఆందోళనతో కూడిన మాటలు వినగానే విష్ణువు పలికాడు.
యజతామశ్వమేధేన శక్రపాపనివృత్తయే । పుణ్యేన హయమేధేన పావితః పాకశాసనః
ఇంద్రుని పాపం పోవడానికి అశ్వమేధ యాగం చేయండి. ఆ యాగ ఫలితంతో ఇంద్రుడు పవిత్రుడవుతాడు.
పునరేష్యతి దేవానామిన్ద్రత్వమకుతోభయః । హయమేధేన సన్తుష్టా దేవీ శ్రీజగదమ్బికా
అతడు మళ్లీ దేవతల రాజ్యాన్ని భయమేమీ లేకుండా పొందుతాడు. అశ్వమేధ యాగం వల్ల జగదంబికా దేవి సంతోషిస్తుంది.
బ్రహ్మహత్యాదిపాపాని నాశయిష్యత్యసంశయమ్ । యస్యాః స్మరణమాత్రేణ పాపజాలం వినశ్యతి
ఆమె బ్రహ్మహత్య వంటి పెద్ద పాపాలన్నీ తప్పక నాశనం చేస్తుంది. ఆమెను ఒక్కసారి స్మరించడమే పాపాలన్నింటినీ పోగొడుతుంది.
కిం పునర్వాజిమేధేన తత్ప్రీత్యర్థం కృతేన చ । ఇన్ద్రాణీ కురుతాన్నిత్యం భగవత్యాః ప్రపూజనమ్
అయితే, ఆమెకు నచ్చేలా అశ్వమేధం చేస్తే ఎంత గొప్ప ఫలం వస్తుందో! ఇంద్రాణి, నీవు ఎప్పుడూ భగవతిని భక్తితో పూజించు.
ఆరాధనం శివాయాస్తు సుఖకారి భవిష్యతి । నహుషోఽపి జగన్మాతుర్మాయయా మోహితః కిల
శివుని ఆరాధన ఆనందాన్ని ఇస్తుంది. జగన్మాత మహిమతో నహుషుడూ మాయలో పడిపోయాడు.
వినాశం స్వకృతేనాశు గమిష్యత్యేనసా సురాః । పావితశ్చాశ్వమేధేన తురాషాడపి వైభవమ్
తన తప్పు వల్ల నహుషుడు త్వరగా నాశనం అవుతాడు, దేవతలారా! తురాషాడ్ కూడా అశ్వమేధం వల్ల పవిత్రుడై మహిమను పొందుతాడు.
ప్రాప్స్యత్యచిరకాలేన స్వమాసనమనుత్తమమ్ । తే తు శ్రుత్వా శుభాం వాణీం విష్ణోరమితతేజసః
అతడు త్వరలో తన గొప్ప స్థానం మళ్లీ పొందుతాడు. విష్ణువు అమిత తేజస్సుతో పలికిన మంగళకరమైన మాటలు దేవతలు విన్నారు.
జగ్ముస్తం దేశమనిశం యత్రాస్తే పాకశాసనః । తమాశ్వాస్య సురాః శక్రం బృహస్పతిపురోగమాః
వారు రాత్రింబవళ్లు ఇంద్రుడు ఉన్న చోటికి వెళ్లారు. బృహస్పతి ముందుండగా దేవతలు ఇంద్రుణ్ని ఆదరంగా ధైర్యం చెప్పారు.
కారయామాసురఖిలం హయమేధం మహాక్రతుమ్ । విభజ్య బ్రహ్మహత్యాం తు వృక్షేషు చ నదీషు చ
వారు అశ్వమేధ మహాయాగాన్ని పూర్తిగా నిర్వహించారు. బ్రహ్మహత్య పాపాన్ని చెట్లు, నదులు మధ్య పంచిపెట్టారు.
పర్వతేషు పృథివ్యాం చ స్త్రీషు చైవాక్షిపద్విభుః । తాం విసృజ్య చ భూతేషు విపాపః పాకశాసనః
ఆ పాపాన్ని కొండలు, భూమి, స్త్రీలలో కూడా వేసారు. ఆ పాపాన్ని భూతాలలో విడిచిపెట్టిన తర్వాత ఇంద్రుడు పాపరహితుడయ్యాడు.
విజ్వరః సమభూద్భూయః కాలాకాఙ్క్షీ స్థితో జలే । అదృశ్యః సర్వభూతానాం పద్మనాలే వ్యతిష్ఠత
ఆయనకు జ్వరం పోయింది. అయినా, నీటిలోనే ఉండి, నిర్ణీత కాలాన్ని ఎదురుచూస్తూ, అందరికీ కనబడకుండా పద్మనాళంలో తలదాచుకున్నాడు.
దేవాస్తు నిర్గతాః స్థానే కృత్వా కార్యం తదద్భుతమ్ । పౌలోమీ తు గురుం ప్రాహ దుఃఖితా విరహాకులా
దేవతలు ఆ అద్భుతమైన కార్యాన్ని పూర్తి చేసి తమ స్థానాలకు వెళ్లిపోయారు. కానీ, పౌలోమీ మాత్రం వियोग బాధతో కలవరపడుతూ తన గురువుతో మాట్లాడింది.
కృతయజ్ఞోఽపి మే భర్తా కిమదృశ్యః పురన్దరః । కథం ద్రక్ష్యే ప్రియం స్వామింస్తముపాయం వదస్వ మే
"నా భర్త పురందరుడు యజ్ఞాలు చేసినా, ఎందుకు కనబడడంలేదు? ప్రభూ! నా ప్రియమైన భర్తను చూడటానికి ఏ మార్గం ఉందో చెప్పండి."
బృహస్పతిరువాచ త్వమారాధయ పౌలోమి దేవీం భగవతీం శివామ్ । దర్శయిష్యతి తే నాథం దేవీ విగతకల్మషమ్
బృహస్పతి ఇలా అన్నాడు: "పౌలోమీ! నువ్వు భగవతీ శివాదేవిని భక్తిగా పూజించు. ఆమె నీ పాపాలు తొలగించి నీ భర్తను నీకు చూపిస్తుంది."
ఆరాధితా జగద్ధాత్రీ నహుషం వారయిష్యతి । మోహయిత్వా నృపం స్థానాత్పాతయిష్యతి చామ్బికా
"జగత్తును పోషించే తల్లి పూజించబడితే, నహుషుని ఆపుతుంది. అంబికా రాజును మోహింపజేసి, అతడిని తన స్థానంనుంచి పడగొడుతుంది."
ఇత్యుక్తా సా తదా తేన పులోమతనయా నృప । జగ్రాహ మన్త్రం విధివద్గురోర్దేవ్యాః ససాధనమ్
అలా గురువు చెప్పిన తర్వాత, పౌలోమునందన ఆమె, దేవిని పూజించేందుకు కావలసిన మంత్రాన్ని, విధిగా గురువునుంచి స్వీకరించింది.
విద్యాం ప్రాప్య గురోర్దేవీ దేవీం శ్రీభువనేశ్వరీమ్ । సమ్యగారాధయామాస బలిపుష్పార్చనైః శుభై
గురువు దగ్గర నుంచి విద్యను పొంది, ఆమె శ్రీభువనేశ్వరీ దేవిని శ్రద్ధతో, శుభ్రమైన పుష్పాలు, బలులు సమర్పిస్తూ పూజించింది.
త్యక్తాన్యభోగసమ్భారా తాపసీవేషధారిణీ । చకార పూజనం దేవ్యాః ప్రియదర్శనలాలసా
ఇతర సుఖాలను వదిలేసి, తపస్విని వేషం ధరించి, ప్రియుడిని దర్శించాలనే కోరికతో దేవిని పూజించింది.
కాలేన కియతా తుష్టా ప్రత్యక్షం దర్శనం దదౌ । సౌమ్యరూపధరా దేవీ వరదా హంసవాహినీ
కొంతకాలం తరువాత, తృప్తిచెందిన దేవి, హంసపై కూర్చున్న, మృదువైన రూపంలో ప్రత్యక్షమై, ఆమెకు దర్శనం ఇచ్చింది.
సూర్యకోటిప్రతీకాశా చన్ద్రకోటిసుశీతలా । విద్యుత్కోటిసమానాభా చతుర్వేదసమన్వితా
ఆమె రూపం పది కోట్ల సూర్యుల కాంతిలా ప్రకాశించింది, పది కోట్ల చంద్రుల్లా చల్లగా, పది కోట్ల మెరుపుల్లా వెలిగింది, నలుగురు వేదాల జ్ఞానంతో నిండింది.
పాశాంకుశాభయవరాన్దధతీ నిజబాహుభిః । ఆపాదలమ్బినీం స్వచ్ఛాం ముక్తామాలాం చ బిభ్రతీ
తన చేతులతో పాశం, అంకుశం, అభయముద్ర, వరముద్రలను ధరించి, కాళ్ల వరకు వేలాడే స్వచ్ఛమైన ముత్యాల హారాన్ని వేసుకుంది.
ప్రసన్తస్మేరవదనా లోచనత్రయభూషితా । ఆబ్రహ్మకీటజననీ కరుణామృతసాగరా
ఆమె ముఖం ప్రశాంతంగా, చిరునవ్వుతో మెరిసింది. మూడు కళ్ళతో అలంకరించబడి, బ్రహ్మ నుండి చిన్న పురుగువరకు అందరికీ తల్లిగా, అమృతసమానమైన కరుణాసముద్రంగా ఉంది.
అనన్తకోటిబ్రహ్మాణ్డనాయికా పరమేశ్వరీ । సౌమ్యానన్తరసైర్యుక్తస్తనద్వయవిరాజితా
అనంత కోటి బ్రహ్మాండాలకు అధిపతిగా, పరమేశ్వరిగా, అనంతమైన మృదువైన లక్షణాలతో, రెండు వక్షోజాలు కాంతివంతంగా వెలిగిపోతున్నవి.
సర్వేశ్వరీ చ సర్వజ్ఞా కూటస్థాక్షరరూపిణీ । తామువాచ ప్రసన్నా సా శక్రపత్నీం కృతోద్యమామ్
అన్నిటికీ అధిపతిగా, అన్నీ తెలిసినవాడిగా, మారని, నిత్యమైన రూపంగా ఉన్న ఆమె, శక్రుని భార్య చేసిన ప్రయత్నాన్ని చూసి, సంతోషంతో ఆమెతో మాట్లాడింది.
మేఘగమ్భీరశబ్దేన ముదమాదదతీ భృశమ్ । దేవ్యువాచ వరం వరయ సుశ్రోణి వాఞ్ఛితం శక్రవల్లభే
మేఘగంభీరమైన స్వరంతో, అపారమైన ఆనందాన్ని కలిగిస్తూ, దేవి ఇలా అన్నది: "శోభనమైన నడుముతో ఉన్నవాడివి, శక్రుని ప్రియమైనవాడివి, నీవు కోరిన వరాన్ని అడుగు."
దదామ్యద్య ప్రసన్నాస్మి పూజితా సుభృశం త్వయా । వరదాహం సమాయాతా దర్శనం సహజం న మే
"నీవు నన్ను ఎంతో భక్తితో పూజించావు. నేడు నేను సంతోషంగా ఉన్నాను. వరాలిచ్చే దేవినై, నీకు ప్రత్యక్షమయ్యాను. నా దర్శనం సాధారణంగా అందరికీ దొరకదు."