అన్యథా న హి తుష్యేఽహం సత్యమేతద్బ్రవీమి వః । వినయాద్వా బలాద్వాపి తామాశు ప్రాపయన్త్విహ
లేకపోతే నేను సంతృప్తి చెందను — ఇది నేను మీకు నిజంగా చెబుతున్నాను. వినయంగా అయినా, బలవంతంగా అయినా, వెంటనే ఆమెను ఇక్కడికి తీసుకురావాలి.
ఇతి తస్య వచః శ్రుత్వా దేవాశ్చ మునయస్తథా । తమూచుశ్చాతిసన్త్రస్తా నహుషం మదనాతురమ్
అతని మాటలు విని, దేవతలు, ఋషులు కూడా ఎంతో భయంతో, కామంతో బాధపడుతున్న నహుషుని ఇలా అడిగారు.
ఇన్ద్రాణీమానయిష్యామః సామపూర్వం తవాన్తికమ్ । ఇత్యుక్త్వా తే తదా జగ్ముర్బృహస్పతినికేతనమ్
మేము ముందుగా మృదువుగా మాట్లాడి, ఇంద్రాణిని నీ వద్దకు తీసుకువస్తాము అని చెప్పి, వారు బృహస్పతి ఇంటికి వెళ్లారు.
వ్యాస ఉవాచ తే గత్వాఙ్గిరసః పుత్రం ప్రోచుః ప్రాఞ్జలయః సురాః । జానీమః శరణం ప్రాప్తామిన్ద్రాణీం తవ వేశ్మని
వ్యాసుడు చెప్పాడు: వారు అక్కడికి వెళ్లి, అంజలితో ఆ అంగిరసుని కుమారునితో ఇలా అన్నారు — 'ఇంద్రాణి మీ ఇంట్లో ఆశ్రయం పొందిందని మాకు తెలుసు.'
సా దేయా నహుషాయాద్య వాసవోఽసౌ కృతో యతః । వృణోత్వియం వరారోహా పతిత్వే వరవర్ణినీ
నహుషుని ఈరోజే ఇంద్రాణిని ఇవ్వాలి, ఎందుకంటే అతడు ఇప్పుడు దేవతల అధిపతి అయ్యాడు. ఈ అందమైన వనిత అతడిని భర్తగా ఎంచుకోవాలి.
బృహస్పతిః సురానాహ తచ్ఛ్రుత్వా దారుణం వచః । నాహం త్యక్ష్యే తు పౌలోమీం సతీం చ శరణాగతామ్
ఆ కఠినమైన మాటలు విని, బృహస్పతి దేవతలకు ఇలా అన్నాడు: 'పౌలోమిని, ఆమె సతీ అయినదీ, నా ఆశ్రయం తీసుకున్నదీ, నేను వదిలిపెట్టను.'
దేవా ఊచుః ఉపాయోఽన్యః ప్రకర్తవ్యో యేన సోఽద్య ప్రసీదతి । అన్యథా కోపసంయుక్తో దురారాధ్యో భవిష్యతి
దేవతలు చెప్పారు: 'ఇవాళ అతడు సంతోషపడేలా ఇంకొక మార్గం కనుక్కోవాలి. లేకపోతే, అతడు కోపంతో ఉంటే, శాంతిపరచడం చాలా కష్టం.'
గురురువాచ తత్ర గత్వా శచీ భూపం ప్రలోభ్య వచసా భృశమ్ । కరోతు సమయం బాలా పతిం జ్ఞాత్వా మృతం భజే
గురు ఇలా అన్నాడు: 'శచీ అక్కడికి వెళ్లి, మధురంగా మాటలతో రాజును మోసం చేయాలి. తన భర్త బ్రతికే ఉన్నాడని తెలుసుకుని, ఒక నిబంధన పెట్టి అంగీకరించాలి.'
ఇన్ద్రే జీవతి మే కాన్తే కథమన్యం కరోమ్యహమ్ । అన్వేషణార్థం గన్తవ్యం మయా తస్య మహాత్మనః
ఇంద్రుడు బ్రతికే ఉన్నప్పుడు, నేను ఇంకొకరిని ఎలా స్వీకరిస్తాను? ఆ మహాత్ముడిని వెతకడానికి నేను వెళ్లాలి.
ఇతి సా సమయం కృత్వా వఞ్చయిత్వా చ భూపతిమ్ । భర్తురానయనే యత్నం కరోతు మమ వాక్యతః
ఇలా నిబంధన పెట్టి, రాజును మోసం చేసి, భర్తను తీసుకురావడంలో నా మాట ప్రకారం ప్రయత్నించాలి.
ఇతి సఞ్చిన్త్య మే సర్వే బృహస్పతిపురోగమాః । నహుషం సహితా జగ్మురిన్ద్రపత్న్యా దివౌకసః
ఇలా నిర్ణయించుకుని, బృహస్పతి ముందుండగా అందరు దేవతలు, ఇంద్రపత్నితో కలిసి నహుషుని వద్దకు వెళ్లారు.
తానాగతాన్మమీక్ష్యాహ తదా కృత్రిమవాసవః । జహర్ష చ ముదాయుక్తస్తాం వీక్ష్య ముదితోఽబ్రవీత్
వారు వచ్చినదాన్ని చూసి, ఆ నకిలీ ఇంద్రుడు ఎంతో ఆనందపడి, ఆమెను చూసి సంతోషంగా ఇలా అన్నాడు.
అద్యాస్మి వాసవః కాన్తే భజ మాం చారులోచనే । పతిత్వే సర్వలోకస్య పూజ్యోఽహం విహితః సురైః
'ఈ రోజు నేను ఇంద్రుడిని, అందమైన కళ్లవాడా! నన్ను స్వీకరించు. దేవతలు నన్ను అన్ని లోకాల అధిపతిగా, పూజించదగ్గవాడిగా నియమించారు.'
ఇత్యుక్తా సా నృపం ప్రాహ వేపమానా త్రపాయుతా । వరమిచ్ఛామ్యహం రాజంస్త్వత్తః ప్రాప్తం సురేశ్వర
అలా అన్నప్పుడు, ఆమె వణికుతూ, సిగ్గుతో రాజును చూసి, 'దేవతల అధిపతీ! మీరు ఇచ్చే వరాన్ని నేను కోరుకుంటున్నాను' అని చెప్పింది.
కిఞ్చిత్కాలం ప్రతీక్షస్వ యావత్కుర్వే వినిర్ణయమ్ । ఇన్ద్రోఽస్తీతి న వాస్తీతి సన్దేహో మే హృది స్థితః
'కొంతసేపు ఆగండి. నేను నిర్ణయం తీసుకునే వరకు వేచి ఉండండి. ఇంద్రుడు బ్రతికున్నాడో లేదో నా హృదయంలో సందేహం ఉంది.'
తతస్త్వాం సముపస్థాస్యే కృత్వా నిశ్చయమాత్మని । తావత్క్షమస్వ రాజేన్ద్ర సత్యమేతద్బ్రవీమి తే
'నేను నా మనసులో నిర్ణయం తీసుకున్న తర్వాత మీ వద్దకు వస్తాను. అంతవరకు, రాజాధిరాజా! మీరు ఓర్పుగా ఉండండి — ఇది నేను నిజంగా చెబుతున్నాను.'
న హి విజ్ఞాయతే శక్రో నష్టః కిం వా క్వ వా గతః । ఏవముక్తః స చేన్ద్రాణ్యా నహుషః ప్రీతిమానభూత్
ఇంద్రుడు ఎక్కడికి పోయాడో, ఏం జరిగిందో ఎవరికీ తెలియదు. ఇంద్రాణి మాటలు విని నహుషుడు ఎంతో సంతోషపడ్డాడు.
వ్యసర్జయత్స తాం దేవీం తథేత్యుక్త్వా ముదాన్వితః । సా విసృష్టా నృపేణాశు గత్వా ప్రాహ సురాన్సతీ
ఆ దేవిని 'అలా జరుగుతుంది' అని ఆనందంగా చెప్పి నహుషుడు పంపించాడు. రాజు విడిచిపెట్టిన వెంటనే ఆమె వేగంగా వెళ్లి దేవతలను ఉద్దేశించి మాట్లాడింది.
ఇన్ద్రస్యాగమనే యత్నం కురుతాద్య కృతోద్యమాః । శ్రుత్వా తద్వచనం దేవా ఇన్ద్రాణ్యా రసవచ్ఛుచి
ఇంద్రుడు తిరిగి రావడానికి మీరు ఇప్పుడే ప్రయత్నం చేయండి, దృఢంగా కృషి చేయండి. ఇంద్రాణి మాటలు వినగానే దేవతలు శ్రద్ధగా, పవిత్రంగా వినిపించారు.
మన్త్రయామాసురేకాగ్రాః శక్రార్థం నృపసత్తమ । తే గత్వా వైష్ణవం ధామ తుష్టువుః పరమేశ్వరమ్
ఇంద్రుని కోసం ఏకాగ్రతతో ఆలోచించి, వారు విష్ణువు నివాసానికి వెళ్లి పరమేశ్వరుణ్ణి స్తుతించారు.
ఆదిదేవం జగన్నాథం శరణాగతవత్సలమ్ । ఊచుశ్చైనం సముద్విగ్నా వాక్యం వాక్యవిశారదాః
ప్రపంచానికి ఆదిదేవుడైన జగన్నాధుడిని, శరణాగతులను కాపాడే వాడిని, వారు మనసులో బాధతో, మంచి మాటలతో ఉద్దేశించి ఇలా అన్నారు.
దేవదేవ సురపతిర్బ్రహ్మహత్యాప్రపీడితః । అదృశ్యః సర్వభూతానాం క్వాపి తిష్ఠతి వాసవః
దేవదేవా! దేవతల అధిపతి బ్రహ్మహత్య పాపంతో బాధపడుతున్నాడు. వాసవుడు అందరికీ కనిపించకుండా ఎక్కడో దాగి ఉన్నాడు.
త్వద్ధియా నిహతే విప్రే బ్రహ్మహత్యా కుతః ప్రభో । త్వం గతిస్తస్య భగవన్నస్మాకం చ తథైవ హి
ప్రభూ! నీ సంకల్పంతో బ్రాహ్మణుడు చనిపోతే బ్రహ్మహత్య పాపం ఎలా వస్తుంది? భగవంతుడా! నీవే అతనికీ, మాకూ ఆశ్రయం.
త్రాహి నః పరమాపన్నాన్మోక్షం తస్య వినిర్దిశ । దేవానాం వచనం శ్రుత్వా కాతరం విష్ణురబ్రవీత్
మా పెద్ద కష్టాన్ని తొలగించు, అతనికి మోక్ష మార్గాన్ని చూపించు. దేవతల ఆ ఆందోళనతో కూడిన మాటలు వినగానే విష్ణువు పలికాడు.
యజతామశ్వమేధేన శక్రపాపనివృత్తయే । పుణ్యేన హయమేధేన పావితః పాకశాసనః
ఇంద్రుని పాపం పోవడానికి అశ్వమేధ యాగం చేయండి. ఆ యాగ ఫలితంతో ఇంద్రుడు పవిత్రుడవుతాడు.
పునరేష్యతి దేవానామిన్ద్రత్వమకుతోభయః । హయమేధేన సన్తుష్టా దేవీ శ్రీజగదమ్బికా
అతడు మళ్లీ దేవతల రాజ్యాన్ని భయమేమీ లేకుండా పొందుతాడు. అశ్వమేధ యాగం వల్ల జగదంబికా దేవి సంతోషిస్తుంది.
బ్రహ్మహత్యాదిపాపాని నాశయిష్యత్యసంశయమ్ । యస్యాః స్మరణమాత్రేణ పాపజాలం వినశ్యతి
ఆమె బ్రహ్మహత్య వంటి పెద్ద పాపాలన్నీ తప్పక నాశనం చేస్తుంది. ఆమెను ఒక్కసారి స్మరించడమే పాపాలన్నింటినీ పోగొడుతుంది.
కిం పునర్వాజిమేధేన తత్ప్రీత్యర్థం కృతేన చ । ఇన్ద్రాణీ కురుతాన్నిత్యం భగవత్యాః ప్రపూజనమ్
అయితే, ఆమెకు నచ్చేలా అశ్వమేధం చేస్తే ఎంత గొప్ప ఫలం వస్తుందో! ఇంద్రాణి, నీవు ఎప్పుడూ భగవతిని భక్తితో పూజించు.
ఆరాధనం శివాయాస్తు సుఖకారి భవిష్యతి । నహుషోఽపి జగన్మాతుర్మాయయా మోహితః కిల
శివుని ఆరాధన ఆనందాన్ని ఇస్తుంది. జగన్మాత మహిమతో నహుషుడూ మాయలో పడిపోయాడు.
వినాశం స్వకృతేనాశు గమిష్యత్యేనసా సురాః । పావితశ్చాశ్వమేధేన తురాషాడపి వైభవమ్
తన తప్పు వల్ల నహుషుడు త్వరగా నాశనం అవుతాడు, దేవతలారా! తురాషాడ్ కూడా అశ్వమేధం వల్ల పవిత్రుడై మహిమను పొందుతాడు.