శక్రపత్నీ సదా సాధ్వీ జీవమానే పతౌ పునః । కథమన్యే పతిం కుర్యాత్సుభగాతిపతివ్రతా
శక్రుని భార్య ఎప్పుడూ పతివ్రత. తన భర్త బ్రతికుండగా, అంత అదృష్టవంతురాలు, పతివ్రత అయిన ఆమె ఇంకొకరిని భర్తగా ఎలా చేసుకుంటుంది?
త్రిలోకీశస్త్వమధునా శాస్తా ధర్మస్య వై విభో । త్వాదృశోఽధర్మమాతిష్ఠేత్తదా నశ్యేత్ప్రజా ధ్రువమ్
ప్రభూ, ఇప్పుడు నువ్వే మూడు లోకాలకు అధిపతి, ధర్మానికి పాలకుడవు. నువ్వు తప్పుదారి పట్టితే ప్రజలు నశించిపోతారు.
సర్వథా ప్రభుణా కార్యం శిష్టాచారస్య రక్షణమ్ । వారముఖ్యాశ్చ శతశో వర్తన్తేఽత్ర శచీసమాః
ప్రభువు ఎల్లప్పుడూ మంచి ఆచారాన్ని కాపాడాలి. ఇక్కడ శచీతో సమానమైన వందలాది గొప్ప స్త్రీలు ఉన్నారు.
రతిస్తు కారణం ప్రోక్తం శృఙ్గారస్య మహాత్మభిః । రసహానిర్బలాత్కారే కృతే సతి తు జాయతే
మహాత్ములు చెప్పిన ప్రకారం, ఆనందమే శృంగారానికి కారణం. బలవంతంగా ఆనందాన్ని పొందితే, దాని రుచి పోతుంది.
ఉభయోః సదృశం ప్రేమ యది పార్థివసత్తమ । తదా వై సుఖసమ్పత్తిరుభయోరుపజాయతే
రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, ఇద్దరికి ప్రేమ సమానంగా ఉంటే, ఇద్దరికీ సుఖసంపదలు కలుగుతాయి.
తస్మాద్భావమిమం ముఞ్చ పరదారాభిమర్శనే । సద్భావం కురు దేవేన్ద్ర పదం ప్రాప్తోఽస్యనుత్తమమ్
కాబట్టి పరస్త్రీపై ఈ ఆలోచనను వదిలిపెట్టు. దేవేంద్రా, మంచి మనసుతో ఉండు; నువ్వు ఈ అత్యున్నత స్థానం పొందావు.
ఋద్ధిక్షయస్తు పాపేన పుణ్యేనాతివివర్ధనమ్ । తస్మాత్పాపం పరిత్యజ్య సన్మతిం కురు పార్థివ
పాపం వల్ల ఐశ్వర్యం తగ్గిపోతుంది, పుణ్యం వల్ల ఎంతో పెరుగుతుంది. అందుకే పాపాన్ని వదిలి, మంచి ఆలోచనను పెంచుకో రాజా.
నహుష ఉవాచ గౌతమస్య యదా భుక్తా దారాః శక్రేణ దేవతాః । వాచస్పతేస్తు సోమేన క్వ యూయం సంస్థితాస్తదా
నహుషుడు ఇలా అన్నాడు: గౌతముని భార్యను శక్రుడు అనుభవించినప్పుడు, వాచస్పతికి సొముడు భార్యను పొందినప్పుడు, మీరు ఎక్కడ ఉన్నారు?
పరోపదేశే కుశలా ప్రభవన్తి నరాః కిల । కర్తా చైవోపదేష్టా చ దుర్లభః పురుషో భవేత్
ఇతరులకు బోధించడంలో చాలామంది నిపుణులు ఉంటారు. కానీ, తానే చేయడమూ, ఇతరులకు బోధించడమూ చేసే వ్యక్తి చాలా అరుదుగా ఉంటాడు.
మామాగచ్ఛతు సా దేవీ హితం స్యాదద్భుతం హి వః । ఏతస్యాః పరమం దేవాః సుఖమేవ భవిష్యతి
ఆ దేవిని నా వద్దకు తీసుకురావాలి. అది మీకో మంచి, నిజంగా అద్భుతమైనది. ఆ అమ్మవారికి, దేవతలారా, అత్యున్నతమైన ఆనందమే కలుగుతుంది.
అన్యథా న హి తుష్యేఽహం సత్యమేతద్బ్రవీమి వః । వినయాద్వా బలాద్వాపి తామాశు ప్రాపయన్త్విహ
లేకపోతే నేను సంతృప్తి చెందను — ఇది నేను మీకు నిజంగా చెబుతున్నాను. వినయంగా అయినా, బలవంతంగా అయినా, వెంటనే ఆమెను ఇక్కడికి తీసుకురావాలి.
ఇతి తస్య వచః శ్రుత్వా దేవాశ్చ మునయస్తథా । తమూచుశ్చాతిసన్త్రస్తా నహుషం మదనాతురమ్
అతని మాటలు విని, దేవతలు, ఋషులు కూడా ఎంతో భయంతో, కామంతో బాధపడుతున్న నహుషుని ఇలా అడిగారు.
ఇన్ద్రాణీమానయిష్యామః సామపూర్వం తవాన్తికమ్ । ఇత్యుక్త్వా తే తదా జగ్ముర్బృహస్పతినికేతనమ్
మేము ముందుగా మృదువుగా మాట్లాడి, ఇంద్రాణిని నీ వద్దకు తీసుకువస్తాము అని చెప్పి, వారు బృహస్పతి ఇంటికి వెళ్లారు.
వ్యాస ఉవాచ తే గత్వాఙ్గిరసః పుత్రం ప్రోచుః ప్రాఞ్జలయః సురాః । జానీమః శరణం ప్రాప్తామిన్ద్రాణీం తవ వేశ్మని
వ్యాసుడు చెప్పాడు: వారు అక్కడికి వెళ్లి, అంజలితో ఆ అంగిరసుని కుమారునితో ఇలా అన్నారు — 'ఇంద్రాణి మీ ఇంట్లో ఆశ్రయం పొందిందని మాకు తెలుసు.'
సా దేయా నహుషాయాద్య వాసవోఽసౌ కృతో యతః । వృణోత్వియం వరారోహా పతిత్వే వరవర్ణినీ
నహుషుని ఈరోజే ఇంద్రాణిని ఇవ్వాలి, ఎందుకంటే అతడు ఇప్పుడు దేవతల అధిపతి అయ్యాడు. ఈ అందమైన వనిత అతడిని భర్తగా ఎంచుకోవాలి.
బృహస్పతిః సురానాహ తచ్ఛ్రుత్వా దారుణం వచః । నాహం త్యక్ష్యే తు పౌలోమీం సతీం చ శరణాగతామ్
ఆ కఠినమైన మాటలు విని, బృహస్పతి దేవతలకు ఇలా అన్నాడు: 'పౌలోమిని, ఆమె సతీ అయినదీ, నా ఆశ్రయం తీసుకున్నదీ, నేను వదిలిపెట్టను.'
దేవా ఊచుః ఉపాయోఽన్యః ప్రకర్తవ్యో యేన సోఽద్య ప్రసీదతి । అన్యథా కోపసంయుక్తో దురారాధ్యో భవిష్యతి
దేవతలు చెప్పారు: 'ఇవాళ అతడు సంతోషపడేలా ఇంకొక మార్గం కనుక్కోవాలి. లేకపోతే, అతడు కోపంతో ఉంటే, శాంతిపరచడం చాలా కష్టం.'
గురురువాచ తత్ర గత్వా శచీ భూపం ప్రలోభ్య వచసా భృశమ్ । కరోతు సమయం బాలా పతిం జ్ఞాత్వా మృతం భజే
గురు ఇలా అన్నాడు: 'శచీ అక్కడికి వెళ్లి, మధురంగా మాటలతో రాజును మోసం చేయాలి. తన భర్త బ్రతికే ఉన్నాడని తెలుసుకుని, ఒక నిబంధన పెట్టి అంగీకరించాలి.'
ఇన్ద్రే జీవతి మే కాన్తే కథమన్యం కరోమ్యహమ్ । అన్వేషణార్థం గన్తవ్యం మయా తస్య మహాత్మనః
ఇంద్రుడు బ్రతికే ఉన్నప్పుడు, నేను ఇంకొకరిని ఎలా స్వీకరిస్తాను? ఆ మహాత్ముడిని వెతకడానికి నేను వెళ్లాలి.
ఇతి సా సమయం కృత్వా వఞ్చయిత్వా చ భూపతిమ్ । భర్తురానయనే యత్నం కరోతు మమ వాక్యతః
ఇలా నిబంధన పెట్టి, రాజును మోసం చేసి, భర్తను తీసుకురావడంలో నా మాట ప్రకారం ప్రయత్నించాలి.
ఇతి సఞ్చిన్త్య మే సర్వే బృహస్పతిపురోగమాః । నహుషం సహితా జగ్మురిన్ద్రపత్న్యా దివౌకసః
ఇలా నిర్ణయించుకుని, బృహస్పతి ముందుండగా అందరు దేవతలు, ఇంద్రపత్నితో కలిసి నహుషుని వద్దకు వెళ్లారు.
తానాగతాన్మమీక్ష్యాహ తదా కృత్రిమవాసవః । జహర్ష చ ముదాయుక్తస్తాం వీక్ష్య ముదితోఽబ్రవీత్
వారు వచ్చినదాన్ని చూసి, ఆ నకిలీ ఇంద్రుడు ఎంతో ఆనందపడి, ఆమెను చూసి సంతోషంగా ఇలా అన్నాడు.
అద్యాస్మి వాసవః కాన్తే భజ మాం చారులోచనే । పతిత్వే సర్వలోకస్య పూజ్యోఽహం విహితః సురైః
'ఈ రోజు నేను ఇంద్రుడిని, అందమైన కళ్లవాడా! నన్ను స్వీకరించు. దేవతలు నన్ను అన్ని లోకాల అధిపతిగా, పూజించదగ్గవాడిగా నియమించారు.'
ఇత్యుక్తా సా నృపం ప్రాహ వేపమానా త్రపాయుతా । వరమిచ్ఛామ్యహం రాజంస్త్వత్తః ప్రాప్తం సురేశ్వర
అలా అన్నప్పుడు, ఆమె వణికుతూ, సిగ్గుతో రాజును చూసి, 'దేవతల అధిపతీ! మీరు ఇచ్చే వరాన్ని నేను కోరుకుంటున్నాను' అని చెప్పింది.
కిఞ్చిత్కాలం ప్రతీక్షస్వ యావత్కుర్వే వినిర్ణయమ్ । ఇన్ద్రోఽస్తీతి న వాస్తీతి సన్దేహో మే హృది స్థితః
'కొంతసేపు ఆగండి. నేను నిర్ణయం తీసుకునే వరకు వేచి ఉండండి. ఇంద్రుడు బ్రతికున్నాడో లేదో నా హృదయంలో సందేహం ఉంది.'
తతస్త్వాం సముపస్థాస్యే కృత్వా నిశ్చయమాత్మని । తావత్క్షమస్వ రాజేన్ద్ర సత్యమేతద్బ్రవీమి తే
'నేను నా మనసులో నిర్ణయం తీసుకున్న తర్వాత మీ వద్దకు వస్తాను. అంతవరకు, రాజాధిరాజా! మీరు ఓర్పుగా ఉండండి — ఇది నేను నిజంగా చెబుతున్నాను.'
న హి విజ్ఞాయతే శక్రో నష్టః కిం వా క్వ వా గతః । ఏవముక్తః స చేన్ద్రాణ్యా నహుషః ప్రీతిమానభూత్
ఇంద్రుడు ఎక్కడికి పోయాడో, ఏం జరిగిందో ఎవరికీ తెలియదు. ఇంద్రాణి మాటలు విని నహుషుడు ఎంతో సంతోషపడ్డాడు.
వ్యసర్జయత్స తాం దేవీం తథేత్యుక్త్వా ముదాన్వితః । సా విసృష్టా నృపేణాశు గత్వా ప్రాహ సురాన్సతీ
ఆ దేవిని 'అలా జరుగుతుంది' అని ఆనందంగా చెప్పి నహుషుడు పంపించాడు. రాజు విడిచిపెట్టిన వెంటనే ఆమె వేగంగా వెళ్లి దేవతలను ఉద్దేశించి మాట్లాడింది.
ఇన్ద్రస్యాగమనే యత్నం కురుతాద్య కృతోద్యమాః । శ్రుత్వా తద్వచనం దేవా ఇన్ద్రాణ్యా రసవచ్ఛుచి
ఇంద్రుడు తిరిగి రావడానికి మీరు ఇప్పుడే ప్రయత్నం చేయండి, దృఢంగా కృషి చేయండి. ఇంద్రాణి మాటలు వినగానే దేవతలు శ్రద్ధగా, పవిత్రంగా వినిపించారు.
మన్త్రయామాసురేకాగ్రాః శక్రార్థం నృపసత్తమ । తే గత్వా వైష్ణవం ధామ తుష్టువుః పరమేశ్వరమ్
ఇంద్రుని కోసం ఏకాగ్రతతో ఆలోచించి, వారు విష్ణువు నివాసానికి వెళ్లి పరమేశ్వరుణ్ణి స్తుతించారు.