పశ్చాత్స్వర్గసుఖావాప్తిం కో వా వాఞ్ఛతి మన్దధీః । సఖ్యం భవతు తే వృత్ర శక్రేణ సహ నిత్యదా
ఇంత బాధ అనుభవించిన తర్వాత స్వర్గసుఖం కోరేది ఎవరు? వృత్రా, శక్రుడితో నీకు ఎప్పుడూ స్నేహం ఉండాలి.
అవాప్స్యసి సుఖం త్వం చ శక్రశ్చాపి నిరన్తరమ్ । వయం చ తాపసాః సర్వే గన్ధర్వాశ్చ నిజాశ్రమే
నీవు కూడా, శక్రుడూ ఎప్పుడూ సుఖంగా ఉండగలరు. మేము తపస్వులు, గంధర్వులు కూడా మన మన ఆశ్రమాల్లో సుఖంగా ఉంటాము.
సుఖవాసం గమిష్యామః శాన్తే వైరేఽధునైవ వామ్ । సంగ్రామే యువయోర్ధీర వర్తమానే దివానిశమ్
ఇప్పుడే మీ ఇద్దరి మధ్య ఉన్న వైరం శాంతించిందని భావించి, మనం సుఖంగా ఉండే స్థలానికి వెళ్ళుదాం. ఎందుకంటే మీరు ఇద్దరూ యుద్ధం చేస్తూ, పగతో రాత్రింబవళ్ళు అలసిపోతున్నారు.
పీడ్యన్తే మునయః సర్వే గన్ధర్వాః కిన్నరా నరాః । సర్వేషాం శాన్తికామానాం సఖ్యమిచ్ఛామహే వయమ్
ఈ యుద్ధం వల్ల మునులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, మనుష్యులు అందరూ బాధపడుతున్నారు. అందరికీ శాంతి కావాలని మనం స్నేహాన్ని కోరుకుంటున్నాం.
మునయస్త్వం చ శక్రశ్చ ప్రాప్నువన్తు సుఖం కిల । మధ్యస్థాశ్చ వయం వృత్ర యువయోః సఖ్యకారణే
మునులు, నీవు, ఇంద్రుడు — అందరూ నిజంగా సుఖంగా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాం. వృత్రా, మేము మధ్యవర్తులుగా ఉండి, మీ ఇద్దరి మధ్య స్నేహం ఏర్పడాలని ఆశిస్తున్నాం.
శపథం కారయిత్వాత్ర యోజయామో మిథః ప్రియమ్ । శక్రస్తు శపథాన్కృత్వా యథోక్తాంశ్చ తవాగ్రతః
ఇక్కడ మీరు ఇద్దరూ ప్రమాణం చేసి, స్నేహంగా కలిసిపోవాలని మనం కోరుకుంటున్నాం. నీ ముందే ఇంద్రుడు చెప్పినట్లుగా ప్రమాణాలు చేయాలి.
చిత్తం తే ప్రీతిసంయుక్తం కరిష్యతి తు సామ్ప్రతమ్ । సత్యాధారా ధరా నూనం సత్యేన చ దివాకరః
అప్పుడు నీ మనసు ప్రేమతో నిండిపోతుంది, అలాగే నీవు కూడా ఆ ప్రకారం ప్రవర్తిస్తావు. నిజంగా ఈ భూమి సత్యంపై నిలబడింది, సూర్యుడు కూడా సత్యంతోనే ప్రకాశిస్తాడు.
తపత్యయం యథాకాలం వాయుః సత్యేన వాత్యథ । ఉదన్వానపి మర్యాదాం సత్యేనైవ న ముఞ్చతి
ఈ సూర్యుడు సమయానికి తగినట్లుగా సత్యంతోనే వేడిగా తాపాన్ని ఇస్తాడు. గాలి కూడా సత్యంతోనే వీస్తుంది. సముద్రం కూడా తన హద్దు దాటి పోదీదు, అది సత్యంతోనే నిలబడింది.
తస్మాత్సత్యేన సఖ్యం వా భవత్వద్య యథాసుఖమ్ । ఏకత్ర శయనం క్రీడా జలకేలిం సుఖాసనమ్
కాబట్టి, ఈ రోజు మీరు ఇష్టపడినట్లు సత్యంతో స్నేహం ఏర్పడాలి. ఒకే మంచంలో నిద్రపోవడం, ఆటలు ఆడడం, నీటిలో వినోదం, సుఖంగా కూర్చోవడం — ఇవన్నీ కలిసి చేయాలి.
యువాభ్యాం సర్వథా కార్యం కర్తవ్యం సఖ్యమేత్య చ । వ్యాస ఉవాచ మహర్షివచనం శ్రుత్వా తానువాచ మహామతిః
మీ ఇద్దరూ ఎప్పుడూ ఇలా స్నేహంగా ఉండాలి, స్నేహాన్ని పాటించాలి. వ్యాసుడు పలికాడు: మహర్షుల మాటలు విని, ఆ జ్ఞానవంతుడు వారికి ఇలా సమాధానం ఇచ్చాడు.
అవశ్యం భగవన్తో మే మాననీయాస్తపస్వినః । భవన్తో మునయః క్వాపి న మిథ్యావాదినో భృశమ్
నిశ్చయంగా, భగవంతులైన మీరు తపస్సు చేసేవారు, నేను మిమ్మల్ని గౌరవించాలి. మీరు మునులు ఎప్పుడూ ఎక్కడా అసత్యం చెప్పరు.
సదాచారాః సుశాన్తాశ్చ న విదుశ్ఛలకారణమ్ । కృతవైరే శఠే స్తబ్ధే కాముకే చ గతత్విషి
మీరు మంచి ఆచారాన్ని పాటించే వారు, శాంతంగా ఉండే వారు, మోసం చేయడం మీకు తెలియదు. కానీ శత్రుత్వం ఉన్నవాడు, మోసగాడు, అహంకారంతో, కామంతో, తేజస్సు కోల్పోయినవాడితో మాత్రం...
నిర్లజ్జే నైవ కర్తవ్యం సఖ్యం మతిమతా సదా । నిర్లజ్జోఽయం దురాచారో బ్రహ్మహా లమ్పటః శఠః
నిర్లజ్జుడితో జ్ఞానులు ఎప్పుడూ స్నేహం చేయరాదు. ఇతడు నిర్లజ్జుడు, చెడ్డ ప్రవర్తన కలవాడు, బ్రాహ్మణ హంతకుడు, కాముకుడు, మోసగాడు.
న విశ్వాసస్తు కర్తవ్యః సర్వథైవేదృశే జనే । భవన్తో నిపుణాః సర్వే న ద్రోహమతయః సదా
ఇలాంటి మనిషిపై ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ నమ్మకం పెట్టుకోరాదు. మీరు అందరూ తెలివైనవారు, ఎప్పుడూ ద్రోహం చేయని వారు.
అనభిజ్ఞాస్తు శాన్తత్వాచ్చిత్తానామతివాదినామ్ । మునయ ఊచుః జన్తుః కృతస్య భోక్తా వై శుభస్య త్వశుభస్య చ
కానీ మీరు శాంత స్వభావం వల్ల, ఎక్కువగా మాట్లాడే వారి మనసు ఎలా ఉంటుందో తెలియదు. మునులు పలికారు: ప్రాణి చేసిన మంచి, చెడు ఫలితాన్ని అనుభవిస్తాడు.
ద్రోహం కృత్వా కుతః శాన్తిమాప్నుయాన్నష్టచేతనః । విశ్వాసఘాతకర్తారో నరకం యాన్తి నిశ్చయమ్
ద్రోహం చేసినవాడు ఎప్పుడూ శాంతిని పొందలేడు, అతని మనస్సు నశించిపోతుంది. నమ్మకాన్ని ద్రోహించినవారు తప్పక నరకంలో పడతారు.
దుఃఖం చ సమవాప్నోతి నూనం విశ్వాసఘాతకః । నిష్కృతిర్బ్రహ్మహన్తౄణాం సురాపానాం చ నిష్కృతిః
నిజంగా, నమ్మకాన్ని ద్రోహించినవాడు బాధను అనుభవిస్తాడు. బ్రాహ్మణ హంతకులకు, మద్యం తాగినవారికి ప్రాయశ్చిత్తం ఉంది.
విశ్వాసఘాతినాం నైవ మిత్రద్రోహకృతామపి । సమయం బ్రూహి సర్వజ్ఞ యథా తే చేతసి ధ్రువమ్
కానీ నమ్మకాన్ని ద్రోహించినవారికి, స్నేహాన్ని ద్రోహించినవారికి ప్రాయశ్చిత్తం లేదు. సర్వజ్ఞుడా, నీ మనసులో ఉన్న ఒప్పందాన్ని చెప్పు.
తేనైవ సమయేనాద్య సన్ధిః స్యాదుభయోః కిల । వృత్ర ఉవాచ న శుష్కేణ న చార్ద్రేణ నాశ్మనా న చ దారుణా
అదే ఒప్పందంతో ఈ రోజు మీ ఇద్దరి మధ్య స్నేహం ఏర్పడాలి. వృత్రుడు పలికాడు: ఎండినదానితో కాదు, తడిసినదానితో కాదు, రాయితో కాదు, కలపతో కాదు,
న వజ్రేణ మహాభాగ న దివా నిశి నైవ చ । వధ్యో భవేయం విప్రేన్ద్రాః శక్రస్య సహ దైవతైః
వజ్రాయుధంతో కాదు, దినంలో కాదు, రాత్రిలో కాదు, నేను ఇంద్రుడు మరియు దేవతల చేత చంపబడకూడదు.
ఏవం మే రోచతే సన్ధిః శక్రేణ సహ నాన్యథా । వ్యాస ఉవాచ ఋషయస్తం తదా ప్రాహుర్బాఢమిత్యేవ చాదృతాః
ఇలా శక్రుడితో కలిసిపోవడమే నాకు ఇష్టం, వేరే విధంగా కాదు. వ్యాసుడు చెప్పాడు — అప్పుడా ఋషులు గౌరవంగా, 'అలాగే కావాలి' అని సమాధానం ఇచ్చారు.
సమయం శ్రావయామాసుస్తత్రానీయ సురేశ్వరమ్ । ఇన్ద్రోఽపి శపథాంస్తత్ర చకార విగతజ్వరః
వారు దేవేంద్రుడిని అక్కడికి పిలిపించి, ఆ ఒప్పందాన్ని వినిపించారు. ఇంద్రుడు కూడా ఆందోళన లేకుండా అక్కడే ప్రమాణాలు చేశాడు.
సాక్షిణం పావకం కృత్వా మునీనాం సన్నిధౌ కిల । వృత్రస్తు వచనైస్తస్య విశ్వాసమగమత్తదా
అక్కడ మునుల సమక్షంలో అగ్నిని సాక్షిగా పెట్టి, వృత్రుడు అతని మాటలపై నమ్మకం కలిగి విశ్వాసం పొందాడు.
బభూవ మిత్రవచ్ఛక్రే సహచర్యాపరాయణః । కదాచిన్నన్దనే చోభౌ కదాచిద్గన్ధమాదనే
వృత్రుడు శక్రుడితో స్నేహంగా, సదా తోడుగా ఉండేవాడయ్యాడు. ఇద్దరూ కొన్నిసార్లు నందనవనంలో, మరికొన్నిసార్లు గంధమాదనంలో సంచరించేవారు.
కదాచిదుదధేస్తీరే మోదమానౌ విచేరతుః । ఏవం కృతే చ సన్ధానే వృత్రః ప్రముదితోఽభవత్
కొన్నిసార్లు సముద్రతీరంలో ఆనందంగా తిరిగేవారు. ఇలా ఒప్పందం జరిగిన తరువాత వృత్రుడు ఎంతో సంతోషంగా మారాడు.
శక్రోఽపి వధకామస్తు తదుపాయానచిన్తయత్ । రన్ధ్రాన్వేషీ సముద్విగ్నస్తదాసీన్మఘవా భృశమ్
కానీ శక్రుడు వధించాలనే కోరికతో దానికి మార్గాలు ఆలోచించసాగాడు. మఘవంతుడు లోపం వెతుకుతూ, చాలా కలవరపడ్డాడు.
ఏవం చిన్తయతస్తస్య కాలః సమభివర్తత । విశ్వాసం పరమం ప్రాప వృత్రః శక్రేఽతిదారుణే
అతడు ఇలా ఆలోచిస్తూ ఉండగా కాలం గడిచిపోయింది. వృత్రుడు అత్యంత క్రూరుడైన శక్రుడిపై పూర్తిగా విశ్వాసం పెట్టాడు.
ఏవం కతిచిదబ్దాని గతాని సమయే కృతే । వృత్రస్య మరణోపాయాన్మనసీన్ద్రోఽప్యచిన్తయత్
ఇలా ఒప్పందం జరిగిన తరువాత కొన్ని సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి. ఇంద్రుడు కూడా వృత్రుని చంపడానికి మార్గాలు మనసులో ఆలోచించేవాడు.
త్వష్టైకదా సుతం ప్రాహ విశ్వస్తం పాకశాసనే । పుత్ర వృత్ర మహాభాగ శృణు మే వచనం హితమ్
ఒకసారి త్వష్టృ, దేవేంద్రుడిపై నమ్మకంతో ఉన్న తన కుమారుడిని ఇలా పలికాడు — 'వృత్ర కుమారా, మహాభాగుడా, నా మంచిమాట విను.'
న విశ్వాసస్తు కర్తవ్యః కృతవైరే కథఞ్చన । మఘవా కృతవైరస్తే సదాసూయాపరః పరైః
'శత్రువుతో ఎప్పుడూ, ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ నమ్మకం పెట్టుకోకూడదు. మఘవంతుడు శత్రుత్వంతో ఎప్పుడూ ఇతరులపై అసూయగలవాడు.'