స శక్తశ్చ ఛలజ్ఞశ్చ బలవాన్బుద్ధిమత్తరః । శరణ్యశ్చ దయాబ్ధిశ్చ వాసుదేవో జనార్దనః
వాసుదేవుడు, జనార్దనుడు, శక్తిశాలి, మాయలో నిపుణుడు, బలవంతుడు, తెలివైనవాడు, శరణు కోరేవారికి ఆశ్రయం, కరుణాసముద్రుడు.
వినా తం దేవదేవేశం నార్థసిద్ధిర్భవిష్యతి । తస్మాత్తత్ర చ గన్తవ్యం సర్వకార్యార్థసిద్ధయే
ఆ దేవదేవుడి సహాయం లేకుండా మన కార్యసిద్ధి జరగదు. అందుకే, మన లక్ష్యాల సాధన కోసం అక్కడికి వెళ్లాలి.
వ్యాస ఉవాచ ఇతి సఞ్చిన్త్య తే సర్వే బ్రహ్మా శక్రః సశఙ్కరః । జగ్ముర్విష్ణోః క్షయం దేవాః శరణ్యం భక్తవత్సలమ్
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: ఇలా నిర్ణయించుకుని, బ్రహ్మ, ఇంద్రుడు, శంకరుడు మరియు దేవతలు అందరూ భక్తులకు శరణ్యుడైన విష్ణువుని వాసానికి వెళ్లారు.
గత్వా విష్ణుపదం దేవాస్తుష్టువుః పరమేశ్వరమ్ । హరిం పురుషసూక్తేన వేదోక్తేన జగద్గురుమ్
విష్ణువుని వాసానికి చేరిన దేవతలు, వేదాలలో చెప్పిన పురుషసూక్తంతో జగద్గురువైన హరిని మహిమచెప్పి స్తుతించారు.
ప్రత్యక్షోఽభూజ్జగన్నాథస్తేషాం స కమలాపతిః । సమ్మాన్య చ సురాన్సర్వానిత్యువాచ పురఃస్థితః
కమలాపతియైన జగన్నాథుడు ప్రత్యక్షమై, అక్కడ ఉన్న దేవతలందరినీ సత్కరించి, వారి ముందే మాట్లాడాడు.
కిమాగతాః స్మ లోకేశా హరబ్రహ్మసమన్వితాః । కారణం కథయధ్వం వః సర్వేషాం సురసత్తమాః
హర, బ్రహ్మతో కలిసి వచ్చిన లోకాధిపతులారా! మీరు ఎందుకు వచ్చారు? మిమ్మల్ని ఇక్కడికి తీసుకొచ్చిన కారణం చెప్పండి, ఉత్తమ దేవతలారా!
వ్యాస ఉవాచ ఇతి శ్రుత్వా హరేర్వాక్యం నోచుర్దేవా రమాపతిమ్ । చిన్తావిష్టాః స్థితాః ప్రాయః సర్వేప్రాఞ్జలయస్తథా
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: హరివాక్యాలు విన్న దేవతలు, రమాపతికి సమాధానం చెప్పలేదు. వారందరూ ఎక్కువగా ఆందోళనతో, చేతులు జోడించి నిలబడ్డారు.
దేవీసమారాధనాయ దేవకృతస్తుతివర్ణనమ్ వ్యాస ఉవాచ తథా చిన్తాతురాన్వీక్ష్య సర్వాన్మర్వార్థతత్త్వవిత్ । ప్రాహ ప్రేమభరోద్భ్రాన్తాన్మాధవో మేదినీపతే
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: అలా ఆందోళనతో ఉన్న వారిని చూసి, సర్వజ్ఞుడైన మాధవుడు ప్రేమతో ఉప్పొంగిపోతూ, రాజా! వారితో ఇలా అన్నాడు.
విష్ణురువాచ కిం మౌనమాశ్రితా యూయం బ్రువన్తు కారణం సురాః । సదసద్వాపి యచ్ఛ్రుత్వా యతిష్యే తన్నివారణే
విష్ణువు ఇలా అన్నాడు: మీరు ఎందుకు మౌనంగా ఉన్నారు? దేవతలారా! మీకు వచ్చిన కారణాన్ని చెప్పండి. అది మంచిదైనా, చెడ్డదైనా, విని దాన్ని తొలగించేందుకు ప్రయత్నిస్తాను.
దేవా ఊచుః కిమజ్ఞాతం తవ విభో త్రిషు లోకేషు వర్తతే । సర్వం వేద భవాన్కార్యం కిం పృచ్ఛసి పునః పునః
దేవతలు ఇలా అన్నారు: ప్రభూ! మూడు లోకాలలో మీకు తెలియని విషయం ఏదైనా ఉందా? చేయవలసినదంతా మీకు తెలుసు. మరి మళ్లీ మళ్లీ ఎందుకు అడుగుతున్నారు?
త్వయా పూర్వం బలిర్బద్ధః శక్రో దేవాధిపః కృతః । వామనం వపురాస్థాయ క్రాన్తం త్రిభువనం పదైః
నీవు ముందుగా బలిని బంధించావు, ఇంద్రుడిని దేవతల అధిపతిగా మళ్లీ స్థాపించావు. వామనుని రూపంలో మూడు అడుగులతో మూడు లోకాలను నడిచావు.
అమృతం త్వాహృతం విష్ణో దైత్యాశ్చ వినిపాతితాః । త్వం ప్రభుః సర్వదేవానాం సర్వాపద్వినివారణే
నీవే అమృతాన్ని తీసుకొచ్చావు, విష్ణువా! దానవులను నాశనం చేసావు. నీవే అన్ని దేవతలకు అధిపతి, అన్నీ అపాయాలను తొలగించేవాడవు.
విష్ణురువాచ న భేతవ్యం సురవరా వేద్మ్యుపాయం సుసమ్మతమ్ । తద్వధాయ ప్రవక్ష్యామి యేన సౌఖ్యం భవిష్యతి
విష్ణువు ఇలా అన్నాడు: ఓ ఉత్తమ దేవతలారా, భయపడవద్దు. నాకు మంచి మార్గం తెలుసు. అతన్ని సంహరించడానికి ఒక ఉపాయాన్ని చెబుతాను, దాంతో అందరికీ సుఖం కలుగుతుంది.
అవశ్యం కరణీయం మే భవతాం హితమాత్మనా । బుద్ధ్యా బలేన చార్థేన యేన కేనచ్ఛలేన వా
మీ మేలు కోసం తప్పక నేను ఏదో చేయాలి. అది బుద్ధితోనైనా, బలంతోనైనా, ధనంతోనైనా, లేక ఏదైనా యుక్తితోనైనా కావచ్చు.
ఉపాయాః ఖలు చత్వారః కథితాస్తత్త్వదర్శిభిః । సామాదయః సుహృత్స్వేవ దుర్హృదేషు విశేషతః
నిజంగా, సత్యాన్ని గ్రహించిన వారు నాలుగు మార్గాలు చెప్పారు — సాంత్వనం మొదలైనవి. ఇవి ముఖ్యంగా చెడ్డవారికి, అలాగే మిత్రులకు కూడా ఉపయోగించాలి.
బ్రహ్మణాస్య వరో దత్తస్తపసాఽఽరాధితేన చ । దుర్జయత్వం చ సమ్ప్రాప్తం వరదానప్రభావతః
బ్రహ్మదేవుడు అతనికి వరం ఇచ్చాడు, అతను తపస్సుతో పూజించాడని. ఆ వరప్రభావంతో అతనికి జయాన్ని దాటి ఉండే శక్తి లభించింది.
అజేయః సర్వభూతానాం త్వష్ట్రా సముపపాదితః । తతో బలేన వృద్ధిం స ప్రాప్తః పరపురఞ్జయః
త్వష్టృ అతనిని అన్ని జీవులకు అజేయుడిగా చేశాడు. అందువల్ల, పరుల పట్టణాలను జయించిన వాడు మరింత బలవంతుడయ్యాడు.
దుఃసాధ్యోఽసౌ సురాః శత్రుర్వినా సామప్రతారణమ్ । ప్రలోభ్య వశమానేయో హన్తవ్యస్తు తతః పరమ్
దేవతలారా, ఆ శత్రువును సాంత్వనంతో మోసం చేయకుండా జయించడం కష్టం. అతన్ని మాయతో ఆకర్షించి, వశపరిచి, తర్వాత సంహరించాలి.
గచ్ఛధ్వం సర్వగన్ధర్వా యత్రాస్తి బలవత్తరః । సామ తస్య ప్రయుఞ్జధ్వం తత ఏనం విజేష్యథ
మీ అందరూ గంధర్వులు బలవంతుడు ఉన్న చోటికి వెళ్లండి. అతనితో సాంత్వనం ఉపయోగించండి, అప్పుడు మీరు అతనిని జయించగలుగుతారు.
సఙ్గమ్య శపథాత్కృత్వా విశ్వాస్య సమయేన హి । మిత్రత్వం చ సమాధాయ హన్తవ్యః ప్రబలో రిపుః
అతనిని కలిసిన తర్వాత ప్రమాణం చేసి, ఒప్పందంతో విశ్వాసాన్ని పొందండి. మిత్రత్వాన్ని స్థాపించి, ఆ బలవంతమైన శత్రువును సంహరించాలి.
అదృశ్యః సమ్ప్రవేక్ష్యామి వజ్రమస్య వరాయుధమ్ । సాహాయ్యం చ కరిష్యామి శక్రస్యాహం సురోత్తమాః
అదృశ్యంగా నేను లోపలికి వెళ్లి, అతని వజ్రాయుధాన్ని తీసుకుంటాను. ఉత్తమ దేవతలారా, ఇంద్రుడికి సహాయం చేస్తాను.
సమయం చ ప్రతీక్షధ్వం సర్వథైవాయుషః క్షయే । మరణం విబుధాస్తస్య నాన్యథా సమ్భవిష్యతి
అతని ఆయువు ముగిసే సమయాన్ని నిరీక్షించండి. అప్పుడే అతని మరణం దేవతలకు సాధ్యం, వేరే విధంగా కాదు.
గచ్ఛధ్వమృషిభిః సార్ధం గన్ధర్వాః కపటావృతాః । ఇన్ద్రేణ సహ మిత్రత్వం కురుధ్వం వాక్యదానతః
మీరు ఋషులతో కలిసి, గంధర్వులారా, మాయతో వెళ్ళండి. మాట ఇచ్చి ఇంద్రుడితో మిత్రత్వం కలుపుకోండి.
యథా స యాతి విశ్వాసం తథా కార్యం ప్రతారణమ్ । గుప్తోఽహం సమ్ప్రవేక్ష్యామి పవిం సఞ్ఛాదితం దృఢమ్
అతను ఎంతగా విశ్వసిస్తే, అంతగా మోసం చేయాలి. నేను దాచిన ఆయుధంతో, గుప్తంగా లోపలికి ప్రవేశిస్తాను.
విశ్వస్తం మఘవా శత్రుం హనిష్యతి న చాన్యథా । విశ్వాసస్య కృతే పాపం కృత్వా శక్రస్తు పృష్ఠతః
శత్రువు పూర్తిగా విశ్వసించినప్పుడు మాత్రమే మఘవాన్ అయిన ఇంద్రుడు అతన్ని సంహరిస్తాడు, వేరే విధంగా కాదు. విశ్వాసం కోసం పాపం చేసినా, ఇంద్రుడు తర్వాత వెనక్కి తగ్గిపోతాడు.
మత్సహాయోఽథ వజ్రేణ శాతయిష్యతి పాపినమ్ । న దోషోఽత్ర శఠే శత్రౌ శాఠ్యమేవ ప్రకుర్వతః
నా సహాయంతో ఇంద్రుడు వజ్రాయుధంతో ఆ పాపిని సంహరిస్తాడు. మోసపూరితమైన శత్రువుపై మోసం చేయడంలో తప్పు లేదు.
నాన్యథా బలవాన్వధ్యః శూరధర్మేణ జాయతే । వామనం రూపమాధాయ మయాయం వఞ్చితో బలిః
ఇంకా, బలవంతుడిని యోధధర్మంతో చంపడం సాధ్యం కాదు. వామనుని రూపం ధరించి, నేను బలిని మోసం చేసాను.
కృత్వా చ మోహినీవేషం దైత్యాః సర్వేఽపివఞ్చితాః । భవన్తః సహితాః సర్వే దేవీం భగవతీం శివామ్
మోహినీ రూపాన్ని ధరించి, అన్ని దానవులను కూడా మోసం చేసాను. మీరు అందరూ కలసి, ఆ భగవతీ దేవిని భక్తితో పూజించండి.
గచ్ఛధ్వం శరణం భావైః స్తోత్రమన్త్రైః సురోత్తమాః । సాహాయ్యం సా యోగమాయా భవతాం సంవిధాస్యతి
భక్తితో, స్తోత్రాలతో, మంత్రాలతో మీరు ఆశ్రయంగా వెళ్లండి, దేవతలలో శ్రేష్ఠులారా. ఆ యోగమాయా మీకు సహాయం చేస్తుంది.
వన్దామహే సదా దేవీం సాత్త్వికీం ప్రకృతిం పరామ్ । సిద్ధిదాం కామదాం కామాం దురాపామకృతాత్మభిః
మేము ఎప్పుడూ ఆ శుద్ధ స్వభావమయిన పరమ ప్రకృతిని, సిద్ధులను ప్రసాదించే, కోరికలను తీరుస్తూ, అపవిత్ర హృదయులకి అందని ఆ దేవిని నమస్కరిస్తాము.