సరటానాం చ జాలాని ప్రభవన్తి గృహే గృహే । అఙ్గప్రస్ఫురణాదీని దుర్నిమిత్తాని సర్వశః
ప్రతి ఇంట్లో సాలెపురుగుల జాలాలు ఏర్పడుతున్నాయి. శరీర భాగాలు నడించటం వంటి చెడు సూచనలు ఎక్కడికక్కడ కనిపిస్తున్నాయి.
వ్యాస ఉవాచ ఇతి తేషాం వచః శ్రుత్వా చిన్తామాప సురేశ్వరః । బృహస్పతిం సమాహూయ పప్రచ్ఛ చ మనోగతమ్
వ్యాసుడు చెప్పెను: ఈ మాటలు విని, దేవేంద్రుడు మనసులో ఆందోళనకు గురయ్యాడు. వెంటనే బృహస్పతిని పిలిపించి, తన మనసులో ఉన్న విషయాన్ని అడిగాడు.
ఇన్ద్ర ఉవాచ బ్రహ్మన్ కిముత ఘోరాణి నిమిత్తాని భవన్తి వై । వాతాశ్చ దారుణా వాన్తి ప్రపతన్త్యులకాః ఖతః
ఇంద్రుడు ఇలా అడిగాడు: బ్రహ్మనూ, ఈ భయంకరమైన అపశకునాలు ఎందుకు కనిపిస్తున్నాయి? గాలులు బలంగా వీయడం, ఆకాశం నుంచి పిడుగులు పడటం జరుగుతున్నాయి.
సర్వజ్ఞోఽసి మహాభాగ సమర్థో విఘ్ననాశనే । బుద్ధిమాఞ్ఛాస్త్రతత్త్వజ్ఞో దేవతానాం గురుస్తథా
నీవు అన్నీ తెలిసినవాడవు, మహాభాగుడవు, అడ్డంకులను తొలగించగలవాడు, తెలివైనవాడవు, శాస్త్రాల సారాన్ని బాగా తెలిసినవాడవు, దేవతలకు గురువవు.
కురు శాన్తిం విధానజ్ఞ శత్రుక్షయవిధాయినీమ్ । యథా మే న భవేద్దుఃఖం తథా కార్యం విధీయతామ్
విధులను బాగా తెలిసినవాడవు, శత్రువులను నాశనం చేసే శాంతికర్మను చేయు. నాకు బాధ రాకుండా ఉండేలా ఆ పని జరగాలి.
బృహస్పతిరువాచ కిం కరోమి సహస్రాక్ష త్వయాద్య దుష్కృతం కృతమ్ । అనాగసం మునిం హత్వా కిం ఫలం సముపార్జితమ్
బృహస్పతి ఇలా అన్నాడు: సహస్రాక్షా, నువ్వు ఈ రోజు చేసిన దుర్మార్గానికి నేను ఇప్పుడు ఏమి చేయగలను? పాపం లేని మునిని చంపి నువ్వు ఏ ఫలితం పొందావు?
అత్యుగ్రం పుణ్యపాపానాం ఫలం భవతి సత్వరమ్ । విచార్య ఖలు కర్తవ్యం కార్యం తద్భూతిమిచ్ఛతా
పుణ్యపాపాల ఫలితాలు ఎంతటి తీవ్రమైనవైనా త్వరగా వస్తాయి. మనం మేలు కోరితే, చేసే పనిని బాగా ఆలోచించి చేయాలి.
పరోపతాపనం కర్మ న కర్తవ్యం కదాచన । న సుఖం విన్దతే ప్రాణీ పరపీడాపరాయణః
ఇతరులకు హాని చేసే పనులు ఎప్పుడూ చేయకూడదు. ఇతరులను బాధించే వ్యక్తికి ఎప్పటికీ సుఖం ఉండదు.
మోహాల్లోభాద్బ్రహ్మహత్యా కృతా శక్ర త్వయాధునా । తస్య పాపస్య సహసా ఫలమేతదుపాగతమ్
మోసం, లోభంతో నువ్వు ఇప్పుడు బ్రాహ్మణహత్య చేసినావు శక్రా. ఆ పాపానికి ఫలితం వెంటనే నిన్ను చేరుకుంది.
అవధ్యః సర్వదేవానాం జాతోఽసౌ వృత్రసంజ్ఞకః । హన్తుం త్వాం స సమాయాతి దానవైర్బహుభిర్వృతః
వృత్రుడు అన్న పేరు పొందినవాడు దేవతలందరికీ అవధ్యుడిగా పుట్టాడు. అనేక దానవులతో కలిసి నిన్ను చంపేందుకు వస్తున్నాడు.
ఆయుధాని చ సర్వాణి వజ్రతుల్యాని వాసవ । త్వష్ట్రా దత్తాని దివ్యాని గృహీత్వా సముపస్థితః
వాసవా, త్వష్ట్రు ఇచ్చిన దివ్యాయుధాలు, వజ్రానికి సమానమైనవి అన్నీ తీసుకుని వృత్రుడు ఇప్పుడు వచ్చాడు.
సమాగచ్ఛతి దుర్ధర్షో రథారూఢః ప్రతాపవాన్ । దేవేన్ద్ర ప్రలయం కుర్వన్నాస్య మృత్యుర్భవిష్యతి
అతడు భయంకరుడు, మహాశక్తివంతుడు, రథంపై ఎక్కి ముందుకు వస్తున్నాడు. దేవేంద్రా, అతడు వినాశాన్ని తేవడమే కాక, మరణం అతనికి అందదు.
కోలాహలస్తదా జాతస్తథా బ్రువతి వాక్పతౌ । గన్ధర్వాః కిన్నరా యక్షా మునయశ్చ తపోధనాః
అప్పుడు వాక్పతిని ఇలా మాట్లాడుతుండగా, పెద్ద శబ్దం వినిపించింది. గంధర్వులు, కిన్నరులు, యక్షులు, తపస్సు చేసిన మునులు—
సదనాని విహాయైవామరాః సర్వే పలాయితాః । తద్దృష్ట్వా మహదాశ్చర్యం శక్రశ్చిన్తాపరాయణః
—అమరులు అందరూ తమ వాసస్థలాలను వదిలేసి పారిపోయారు. ఆ అద్భుతాన్ని చూసి శక్రుడు ఆందోళనలో మునిగిపోయాడు.
ఆజ్ఞాపయామాస తదా సేనోద్యోగాయ సేవకాన్ । ఆనయధ్వం వసూన్ రుద్రానశ్వినౌ చ దివాకరాన్
అప్పుడు ఇంద్రుడు తన సేవకులకు యుద్ధానికి సిద్ధమవ్వమని ఆజ్ఞాపించాడు: 'వసువులు, రుద్రులు, అశ్వినులు, ఆదిత్యులను తీసుకురండి' అన్నాడు.
పూషణం చ భగం వాయుం కుబేరం వరుణం యమమ్ । విమానేషు సమారుహ్య సాయుధాః సురసత్తమాః
'పూషణుడు, భగుడు, వాయువు, కుబేరుడు, వరుణుడు, యముడు కూడా రావాలి. ఉత్తమమైన దేవతలు ఆయుధాలతో తమ విమానాల్లో ఎక్కాలి' అన్నాడు.
సమాగచ్ఛన్తు తరసా శత్రురాయాతి సామ్ప్రతమ్ । ఇత్యాజ్ఞాప్య సురపతిః సమారుహ్య గజోత్తమమ్
'అందరూ త్వరగా రండి, శత్రువు ఇప్పుడు దగ్గరకి వస్తున్నాడు' అని ఇంద్రుడు ఆజ్ఞాపించాడు. అప్పుడు దేవతాధిపతి తన గొప్ప ఏనుగుపై ఎక్కాడు.
బృహస్పతిం పురోధాయ నిర్గతో నిజమన్దిరాత్ । తథైవ త్రిదశాః సర్వే స్వం స్వం వాహనమాస్థితాః
బృహస్పతిని పురోహితుడిగా నియమించి, తన మందిరం నుంచి బయలుదేరాడు. అలాగే మిగతా దేవతలు కూడా తమ తమ వాహనాలపై ఎక్కారు.
యుద్ధాయ కృతసంకల్పా నిర్యయుః శస్త్రపాణయః । వృత్రోఽథ దానవైర్యుక్తః సమ్ప్రాప్తో మానసోత్తరమ్
యుద్ధానికి పూనుకుని, ఆయుధాలు చేతపట్టి బయలుదేరారు. అప్పుడు వృత్రుడు దానవులతో కలిసి మానససరోవరానికి చేరుకున్నాడు.
పర్వతం దేవతావాసం రమ్యం పాదపశోభితమ్ । ఇన్ద్రోఽప్యాగత్య సంగ్రామం చకార మానసోత్తరే
ఆ పర్వతం దేవతల నివాసస్థలం, చెట్లతో అందంగా ఉంది. ఇంద్రుడూ అక్కడికి వచ్చి మానససరోవరంలో యుద్ధాన్ని ప్రారంభించాడు.
పర్వతే దేవతాయుక్తో వాచస్పతిపురఃసరః । తత్రాభూద్దారుణం యుద్ధం వృత్రవాసవయోస్తదా
ఆ పర్వతంపై దేవతలు తోడుగా, బృహస్పతి ముందుండగా, వృత్రుడు మరియు ఇంద్రుడు మధ్య భయంకరమైన యుద్ధం ప్రారంభమైంది.
గదాసిపరిఘైః పాశైర్బాణైః శక్తిపరశ్వధైః । మానుషేణ ప్రమాణేన సంగ్రామః శరదాం శతమ్
గదలు, కత్తులు, ఇనుప గొడ్డళ్లు, కట్టులు, బాణాలు, శక్తులు, పరశువులు — ఇవన్నీ మానవులకు సరిపడే పరిమాణంలో వాడుతూ, ఆ యుద్ధం వంద శరద్కాలాలు కొనసాగింది.
బభూవ భయదో నౄణామృషీణాం భావితాత్మనామ్ । వరుణః ప్రథమం భగ్నస్తతో వాయుగణః కిల
ఆ యుద్ధం మనుషులకు, పవిత్రమైన మనస్సు కలిగిన ఋషులకు కూడా భయాన్ని కలిగించింది. మొదట వరుణుడు ఓడిపోయాడు, తరువాత వాయుదేవతల గుంపు కూడా ఓడిపోయింది.
యమో విభావసుః శక్రః సర్వే తే నిర్గతా రణాత్ । పలాయనపరాన్ దృష్ట్వా దేవానిన్ద్రపురోగమాన్
యముడు, అగ్ని, ఇంద్రుడు — వీళ్లంతా యుద్ధభూమిని వదిలి వెళ్లిపోయారు. ఇంద్రుడు ముందుండి దేవతలు పారిపోతున్నదాన్ని చూసి, వారు తప్పించుకోవడమే ధ్యేయంగా పరుగెత్తారు.
వృత్రోఽపి పితరం ప్రాగాదాశ్రమస్థం ముదాన్వితమ్ । ప్రణమ్య ప్రాహ త్వష్టారం పితః కార్యం మయా కృతమ్
వృత్రుడు కూడా తన తండ్రి త్వష్టను ఆశ్రమంలో ఆనందంగా ఉన్నప్పుడు దగ్గరకు వెళ్లి, నమస్కరించి, 'తండ్రి, నేను మీ పని పూర్తిచేశాను' అని చెప్పాడు.
దేవా వినిర్జితాః సర్వే సేన్ద్రాః సమరసంస్థితాః । విద్రుతాస్తే గతాః స్థానం యథా సింహాన్మృగా గజాః
'ఇంద్రుడు సహా యుద్ధంలో నిలబడిన అన్ని దేవతలు ఓడిపోయారు. వారు సింహాన్ని చూసినప్పుడు జింకలు, ఏనుగులు పారిపోతున్నట్లు తమ తమ స్థలాలకు పరుగెత్తారు.'
ఇన్ద్రః పదాతిరగమన్మయానీతో గజోత్తమః । ఐరావతోఽయం భగవన్ గృహాణ ద్విరదోత్తమమ్
'ఇంద్రుడు కాలినడకన పారిపోయాడు. నేను ఈ గొప్ప ఏనుగును తీసుకొచ్చాను. ఇది ఐరావతం, భగవన్, మీరు ఈ ఉత్తమమైన ఏనుగును స్వీకరించండి.'
న హతాస్తే మయా యస్మాదయుక్తం భీతమారణమ్ । ఆజ్ఞాపయ పునస్తాత కిం కరోమి తవేప్సితమ్
'నేను వారిని చంపలేదు కాబట్టి యుద్ధభూమి మృతదేహాలతో నిండలేదు. తండ్రి, మీరు మళ్లీ ఆజ్ఞాపించండి — మీరు కోరింది నేను ఏమి చేయాలి?'
నిర్జరా నిర్గతాః సర్వే భయభీతా శ్రమాతురాః । ఇన్ద్రోఽప్యైరావతం త్యక్త్వా భయభీతః పలాయితః
'అమరులు అందరూ భయంతో, అలసటతో అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయారు. ఇంద్రుడు కూడా ఐరావతాన్ని వదిలి భయంతో పారిపోయాడు.'
వ్యాస ఉవాచ ఇతి పుత్రవచః శ్రుత్వా త్వష్టా ప్రాహ ముదాన్వితః । పుత్రవానద్య జాతోఽస్మి సఫలం మమ జీవితమ్
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: తన కుమారుని మాటలు విని త్వష్ట ఆనందంతో, 'ఈ రోజు నేను నిజంగా కుమారుడున్న తండ్రినయ్యాను. నా జీవితం ఫలించిందని అనిపిస్తోంది' అని అన్నాడు.