కురు మే నామకం నాథ కార్యం కథయ సువ్రత । చిన్తాతురోఽసి కస్మాత్త్వం బ్రూహి మే శోకకారణమ్
"ప్రభూ, నాకు ఒక పేరు పెట్టండి, నేను చేయవలసిన పని చెప్పండి. మీరు ఎందుకు ఇంతగా ఆందోళన చెందుతున్నారు? మీకు శోకానికి కారణం ఏమిటో చెప్పండి."
నాశయామ్యద్య తే శోకమితి మే వ్రతమాహితమ్ । తేన జాతేన కిం భూయః పితా భవతి దుఃఖితః
"మీ శోకాన్ని ఈ రోజు తొలగించడమే నా వ్రతం. నేను జన్మించినా, నాన్నగారు ఇంకా బాధపడటానికి కారణం ఏమిటి?"
పిబామి సాగరం సద్యశ్చూర్ణయామి ధరాధరాన్ । ఉద్యన్తం వారయామ్యద్య తరణిం తిగ్మతేజసమ్
"నేను సముద్రాన్ని ఒక్కసారిగా త్రాగగలను, పర్వతాలను పొడి చేసి వేయగలను, లేక ఈ రోజు ఉదయించే సూర్యుడిని అతని తీవ్రమైన కిరణాలతో ఆపగలను."
హన్మీన్ద్రం ససురం సద్యో యమం వా దేవతాన్తరమ్ । క్షిపామి సాగరే సర్వాన్సముత్పాట్య చ మేదినీమ్
"నేను ఇంద్రుడిని దేవతలతో సహా, లేక యముడిని, లేక మరే ఇతర దేవతను వెంటనే సంహరించగలను; భూమిని పీకి అందరినీ సముద్రంలో వేసేయగలను."
ఇత్యాకర్ణ్య వచస్తస్య త్వష్టా పుత్రస్య పేశలమ్ । ప్రత్యువాచాతిముదితస్తం సుతం పర్వతోపమమ్
తన కుమారుడు పలికిన ఈ శక్తివంతమైన మాటలు విని, త్వష్టా ఎంతో ఆనందంతో, పర్వతంలాంటి తన కుమారునికి ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.
వృజినాత్త్రాతుమధునా యస్మాచ్ఛక్తోఽసి పుత్రక । తస్మాద్వృత్ర ఇతి ఖ్యాతం తవ నామ భవిష్యతి
"పుత్రుడా, నీవు ఇప్పుడు కష్టాలనుండి రక్షించగలవాడవు కాబట్టి, నీ పేరు వృత్రుడు అని ప్రసిద్ధి చెందుతుంది."
భ్రాతా తవ మహాభాగ త్రిశిరా నామ తాపసః । త్రీణి తస్య చ శీర్షాణి హ్యభవన్వీర్యవన్తి చ
"నీకు త్రిశిరా అనే తపస్సు చేసిన గొప్ప సహోదరుడు ఉన్నాడు. అతనికి మూడు తలలు ఉండేవి, అవన్నీ గొప్ప శక్తితో నిండినవే."
వేదవేదాఙ్గతత్త్వజ్ఞః సర్వవిద్యావిశారదః । సంస్థితస్తపసి ప్రాయస్త్రిలోకీవిస్మయప్రదే
"అతడు వేదాలు, వేదాంగాలు, తత్త్వాలను బాగా తెలిసినవాడు, అన్ని విద్యల్లో నిపుణుడు, తపస్సులో స్థిరంగా ఉండి, మూడు లోకాలకు ఆశ్చర్యంగా ఉండేవాడు."
శక్రేణ తు హతః సోఽద్య వజ్రఘాతేన సామ్ప్రతమ్ । వినాపరాధం సహసా ఛిన్నాని మస్తకాని చ
"కానీ ఈ రోజు అతడిని ఇంద్రుడు వజ్రాయుధంతో సంహరించాడు; అతని తలలు ఏ కారణం లేకుండా ఒక్కసారిగా తెగిపోయాయి."
తస్మాత్త్వం పురుషవ్యాఘ్ర జహి శక్రం కృతాగసమ్ । బ్రహ్మహత్యాయుతం పాపం నిస్త్రపం దుర్మతిం శఠమ్
"కాబట్టి, నరశార్దూలా, పాపమైన, బ్రహ్మహత్య దోషంతో నిండిన, నిర్లజ్జుడైన, దుర్మార్గుడైన, మోసగాడైన ఇంద్రుడిని సంహరించు."
ఇత్యుక్త్వా చ తదా త్వష్టా పుత్రశోకసమాకులః । ఆయుధాని చ దివ్యాని చకార వివిధాని చ
అలా చెప్పి, తన కుమారుని శోకంతో బాధపడుతున్న త్వష్టా, అనేక విధాలైన దివ్య ఆయుధాలను తయారు చేశాడు.
దదావస్మై సహస్రాక్షవధాయ ప్రబలాని చ । ఖడ్గశూలగదాశక్తితోమరప్రముఖాని వై
అతడికి సహస్రాక్షుని సంహారానికి బలమైన ఖడ్గం, శూలం, గద, శక్తి, తుమ్మెద మొదలైన ఆయుధాలను ఇచ్చాడు.
శార్ఙ్గ ధనుస్తథా బాణం పరిఘం పట్టిశం తథా । చక్రం దివ్యం సహస్రారం సుదర్శనసమప్రభమ్
శారంగం ధనుస్సు, బాణం, గొడ్డలి, పట్టీశం, ఇంకా సహస్రారాలుతో కూడిన సుదర్శన చక్రానికి సమానంగా ప్రకాశించే దివ్య చక్రాన్ని ఇచ్చాడు.
తూణీరౌ చాక్షయౌ దివ్యౌ కవచం చాతిసున్దరమ్ । రథం మేఘప్రతీకాశం దృఢం భారసహం జవమ్
రెండు అక్షయ తుణీరులు, అతి అందమైన కవచం, మేఘాన్ని పోలిన బలమైన, వేగవంతమైన, భారాన్ని మోయగల రథాన్ని ఇచ్చాడు.
యుద్ధోపకరణం సర్వం కృత్వా పుత్రాయ పార్థివ । దత్త్వాసౌ ప్రేరయామాస త్వష్టా క్రోధసమన్వితః
రాజా! యుద్ధానికి కావలసిన అన్ని ఆయుధాలు సిద్ధం చేసి, త్వష్టా కోపంతో తన కుమారుడికి ఇచ్చి, అతన్ని యుద్ధానికి పంపాడు.
బ్రహ్మణః సమారాధనాయ త్వష్ట్రా వృత్రోపదేశవర్ణనమ్ వ్యాస ఉవాచ కృతస్వస్త్యయనో వృత్రో బ్రాహ్మణైర్వేదపారగైః । నిర్జగామ రథారూఢో హన్తుం శక్రం మహాబలః
వ్యాసుడు చెప్పెను: వేదాలు బాగా తెలిసిన బ్రాహ్మణులతో శుభకార్యాలు చేసి, విరాటుడు తన రథంపై ఎక్కి, మహాబలుడు అయి, ఇంద్రుడిని సంహరించేందుకు బయలుదేరాడు.
తదైవ రాక్షసాః క్రూరాః పురా దేవపరాజితాః । సమాజగ్ముశ్చ సేవార్థం వృత్రం జ్ఞాత్వా మహాబలమ్
అదే సమయంలో, దేవతల చేత ఓడిపోయిన క్రూరమైన రాక్షసులు, విరాటుని గొప్ప శక్తిని తెలుసుకొని, అతనికి సేవ చేయడానికి అక్కడికి వచ్చారు.
ఇన్ద్రదూతాస్తు తం దృష్ట్వా యుద్ధాయ తు సమాగతమ్ । వేగాదాగత్య వృత్తాన్తం శశంసుస్తస్య చేష్టితమ్
ఇంద్రుని దూతలు అతడు యుద్ధానికి వస్తున్నాడని చూసి, వెంటనే వెళ్లి జరిగిన సంగతులన్నీ, అతని చర్యలను తెలియజేశారు.
దూతా ఊచుః స్వామిఞ్ఛీఘ్రమిహాయాతి వృత్రో నామ రిపుస్తవ । బలవాన్స్యన్దనే రూఢస్త్వష్ట్రా చోత్పాదితః కిల
దూతలు పలికిరి: ప్రభూ! మీ శత్రువు అయిన విరాటు అనే వాడు, త్వష్టా సృష్టించిన రథంపై ఎక్కి, గొప్ప బలంతో త్వరగా ఇక్కడికి వస్తున్నాడు.
అవిచారేణ నాశార్థం తవ క్రోధాన్వితేన వై । పుత్రఘాతాభితప్తేన దుఃసహో రాక్షసైర్యుతః
ఆయన ఏమి ఆలోచించకుండా, కోపంతో, తన కుమారుడు చనిపోయిన బాధతో, నాశనం చేయాలని రాక్షసులతో కూడి, భరించలేని విధంగా వస్తున్నాడు.
యత్నం కురు మహాభాగ శీఘ్రమాయాతి సామ్ప్రతమ్ । మేరుమన్దరసంకాశో ఘోరశబ్దోఽతిదారుణః
మహాభాగ! మీరు జాగ్రత్తగా చర్య తీసుకోండి. అతడు ఇప్పుడు వేగంగా వస్తున్నాడు. అతని రూపం మెరు, మందర పర్వతాల్లా ఉంది. అతని గళం భయంకరంగా, భయపెట్టేలా ఉంది.
ఏతస్మిన్నన్తరే తత్ర భీతా దేవగణా భృశమ్ । ఆగత్యోచుః సురపతిం శృణ్వన్తం దూతభాషితమ్
అంతలో అక్కడ దేవతా గణాలు చాలా భయంతో వచ్చి, దూతలు చెప్పిన మాటలు వింటున్న దేవేంద్రుని దగ్గర మాట్లాడారు.
గణాః ఊచుః మఘవన్ దుర్నిమిత్తాని భవన్తి త్రిదశాలయే । బహూని భయశంసీని పక్షిణాం విరుతాని చ
గణాలు పలికిరి: మఘవన్! దేవతల లోకంలో చెడు సూచనలు కనబడుతున్నాయి. అనేక భయాన్ని సూచించే లక్షణాలు, పక్షుల అరుపులు వినిపిస్తున్నాయి.
కాకగృధ్రాస్తథా శ్యేనాః కఙ్కాద్యా దారుణాః ఖగాః । రుదన్తి వికృతైః శబ్దైరుత్కారైర్భవనోపరి
కాకులు, గిడ్డంగులు, గద్దలు, కొంగలు వంటి భయంకరమైన పక్షులు ఇళ్లపై గట్టిగా అరుస్తూ, భయపెట్టే శబ్దాలు చేస్తున్నారు.
చీచీకూచీతి నినదాన్ కుర్వన్తి విహగా భృశమ్ । వాహనానాం చ నేత్రేభ్యో జలధారాః పతన్త్యధః
పక్షులు 'చీచీ', 'కూచీ' అని నిరంతరం అరుస్తున్నాయి. జంతువుల కళ్ల నుంచి నీటి ధారలు క్రింద పడుతున్నాయి.
శ్రూయతేఽతిమహాఞ్ఛబ్దో రుదతీనాం నిశాసు చ । రాక్షసీనాం మహాభాగ భవనోపరి దారుణః
మహాభాగ! రాత్రిపూట ఇళ్లపై రాక్షసస్త్రీలు ఏడుస్తున్న భయంకరమైన గొప్ప శబ్దం వినిపిస్తోంది.
ప్రపతన్తి ధ్వజాస్తూర్ణం వినా వాతేన మానద । ప్రభవన్తి మహోత్పాతా దివి భూమ్యన్తరిక్షజాః
మానదా! గాలి లేకుండానే జెండాలు త్వరగా పడిపోతున్నాయి. ఆకాశంలో, భూమిపై, మధ్యలో పెద్ద పెద్ద అపశకునాలు కనబడుతున్నాయి.
కృష్ణామ్బరధరా నార్యో భ్రమన్తి చ గృహే గృహే । యాన్తు యాన్తు గృహాత్తూర్ణం కుర్వన్త్యో వికృతాననాః
నల్ల దుస్తులు ధరించిన స్త్రీలు ఇంటింటికి తిరుగుతూ, ముఖాలు వంకరగా చేసి, అందరూ త్వరగా ఇళ్లను విడిచి వెళ్లాలని చెబుతున్నారు.
రాత్రౌ స్వప్నేషు కాన్తానాం సుప్తానాం నిజమన్దిరే । కేశాఁల్లునన్తి రాక్షస్యో భీషయన్త్యో భృశాతురాః
రాత్రిపూట, తమ ఇళ్లలో నిద్రిస్తున్న ప్రియమైనవారి కలల్లో, భయంకరమైన రాక్షసస్త్రీలు తలలోని జుట్టు పీకుతూ భయపెడుతున్నారు.
ఏవంవిధాని దేవేశ భూకమ్పోల్కాదయస్తథా । గోమాయవో రుదన్తి స్మ నిశాయాం భవనాఙ్గణే
దేవేంద్రా! ఇలాంటి అపశకునాలు, భూకంపాలు, పతనమైన నక్షత్రాలు కూడా కనిపిస్తున్నాయి. ఇంటి ప్రాంగణంలో నక్కలు రాత్రిపూట అరుస్తున్నాయి.