తం వినాహం కథం పాపం కరోమి వద మే విభో । ఇన్ద్ర ఉవాచ మఖేషు ఖలు భాగం తే కరిష్యామి సదైవ హి
నీతో లేకుండా నేను ఈ పాపం ఎలా చేయగలను? చెప్పు ప్రభూ! ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: యజ్ఞాల్లో నీకు ఎప్పుడూ భాగం ఇస్తాను.
శిరః పశోస్తు తే భాగం యజ్ఞే దాస్యన్తి మానవాః । శుల్కేనానేన ఛిన్ధి త్వం శిరాంస్యస్య కురు ప్రియమ్
యజ్ఞంలో మానవులు పశువు తలని నీకు భాగంగా ఇస్తారు. ఈ దక్షిణ తీసుకుని అతని తలలు కోయి, నాకు ఇష్టం కలిగించు.
వ్యాస ఉవాచ ఏతచ్ఛ్రుత్వా మహేన్ద్రస్య వచస్తక్షా ముదాన్వితః । కుఠారేణ శిరాంస్యస్య చకర్త సుదృఢేన హి
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: మహేంద్రుని మాటలు విని తక్షుడు ఆనందంతో బలమైన గొడ్డలితో అతని తలలు కోశాడు.
ఛిన్నాని త్రీణి శీర్షాణి పతితాని యదా భువి । తేభ్యస్తు పక్షిణః క్షిప్రం వినిష్పేతుః సహస్రశః
మూడు తలలు కోసి భూమిపై పడినప్పుడు, వాటి నుండి వేలాది పక్షులు వెంటనే బయటకు వచ్చాయి.
కలవిఙ్కాస్తిత్తిరయస్తథైవ చ కపిఞ్జలాః । పృథక్పృథగ్వినిష్పేతుర్ముఖతస్తరసా తదా
అప్పుడు కలవింకలు, టిట్టిరిపక్షులు, అలాగే కపింజలాలు ఒక్కొక్కటి వేర్వేరుగా, త్వరగా ఆ నోళ్ల నుండి బయటపడ్డాయి.
యేన వేదానధీతే స్మ సోమం చ పిబతే తథా । తస్మాద్వక్త్రాత్కిలోత్పేతుః సద్య ఏవ కపిఞ్జలాః
వేదాలు చదివిన నోటి ద్వారా, సోమపానం చేసిన నోటినుండి, అక్కడే కపింజలాలు వెంటనే పుట్టాయని చెబుతారు.
యేన సర్వా దిశః కామం పిబన్నివ నిరీక్షతే । తస్మాత్తు తిత్తిరాస్తత్ర నిఃసృతాస్తిగ్మతేజసః
అన్ని దిశలను తాగుతున్నట్టు చూసిన నోటినుండి, అక్కడ తేజస్సుతో కూడిన టిట్టిరిపక్షులు బయటపడ్డాయి.
యత్సురాపం తు తద్వక్త్రం తస్మాత్తు చటకాః కిల । వినిష్పేతుస్త్రిశిరస ఏవం తే విహగా నృప
మద్యం తాగిన నోటినుండి చటకపక్షులు పుట్టాయని అంటారు. రాజా, ఇలా మూడు తలల నుండి ఆ పక్షులు పుట్టాయి.
ఏవంవినిఃసృతాన్దృష్ట్వా తేభ్యః శక్రస్తదాణ్డజాన్ । ముమోద మనసా రాజన్ జగామ త్రిదివం పునః
అలా పక్షులు బయటకు వచ్చినదాన్ని చూసి, శక్రుడు ఆ అండజ పక్షులను చూసి హర్షించి, తిరిగి స్వర్గానికి వెళ్ళాడు.
గతే శక్రే తు తక్షాపి స్వగృహం తరసా యయౌ । యజ్ఞభాగం పరం లబ్ధ్వా ముదమాప మహీపతే
శక్రుడు వెళ్ళాక, తక్షుడు కూడా త్వరగా తన ఇంటికి వెళ్ళి, యజ్ఞంలో ఉత్తమ భాగం పొందాడని ఆనందించాడు, ఓ రాజా!
ఇన్ద్రోఽథ స్వగృహం గత్వా హత్వా శత్రుం మహాబలమ్ । మేనే కృతార్థమాత్మానం బ్రహ్మహత్యామచిన్తయన్
తర్వాత ఇంద్రుడు శత్రువును సంహరించి తన ఇంటికి వెళ్ళి, తాను కార్యసిద్ధి సాధించానని భావించి, బ్రహ్మహత్యా పాపాన్ని ఆలోచించాడు.
తం శ్రుత్వా నిహతం త్వష్టా పుత్రం పరమధార్మికమ్ । చుకోపాతీవ మనసా వచనం చేదమబ్రవీత్
నా ధర్మాత్మ కుమారుడు చనిపోయాడని విని, త్వష్టా మనసారా చాలా కోపంతో ఈ మాటలు అన్నాడు.
అనాగసం మునిం యస్మాత్పుత్రం నిహతవాన్మమ । తస్మాదుత్పాదయిష్యామి తద్వధార్థం సుతం పునః
నీవు నా పాపరహిత మునిపుత్రుణ్ని చంపినందున, అతన్ని చంపడానికి నేను మళ్లీ ఒక కుమారుణ్ని పుట్టిస్తాను.
సురాః పశ్యన్తు మే వీర్యం తపసశ్చ బలం తథా । జానాతు సర్వం పాపాత్మా స్వకృతస్య ఫలం మహత్
దేవతలు నా శక్తిని, తపస్సు బలాన్ని చూడాలి. పాపాత్ముడు తన చేతుల పనికి ఎంత ఫలితం వస్తుందో తెలుసుకోవాలి.
ఇత్యుక్త్వాగ్నిం జుహావాథ మన్త్రైరాథర్వణోదితైః । పుత్రస్యోత్పాదనార్థాయ త్వష్టా క్రోధసమాకులః
ఇలా చెప్పి, త్వష్టా కోపంతో అథర్వణ వేద మంత్రాలతో అగ్నికి హోమం చేసి, కుమారుని పుట్టించేందుకు ప్రయత్నించాడు.
కృతే హోమేఽష్టరాత్రం తు సన్దీప్తాచ్చ విభావసోః । ప్రాదుర్బభూవ తరసా పురుషః పావకోపమః
ఎనిమిది రాత్రులు హోమం చేసిన తర్వాత, మండుతున్న అగ్నిలోంచి, అగ్నికి సమానమైన తేజస్సుతో ఒక పురుషుడు అకస్మాత్తుగా బయటపడ్డాడు.
తం దృష్ట్వాగ్రే సుతం త్వష్టా తేజోబలసమన్వితమ్ । వేగాత్ప్రకటితం వహ్నేర్దీప్యమానమివానలమ్
తన కుమారుడిని ఎదుట చూడగా, అతడు తేజస్సు, బలంతో నిండినవాడై, వేగంగా వెలిగే అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ, అగ్ని జ్వాల వలె మెరిసిపోతుండగా త్వష్టా అతనిని ఆశ్చర్యంగా చూశాడు.
ఉవాచ వచనం త్వష్టా సుతం వీక్ష్య పురఃస్థితమ్ । ఇన్ద్రశత్రో వివర్ధస్వ ప్రతాపాత్తపసో మమ
తన కుమారుడు ఎదురుగా నిలబడి ఉండగా త్వష్టా ఇలా అన్నాడు: "ఇంద్రునికి శత్రువైనవాడా, నా తపస్సు వల్ల నీ ప్రతాపం పెరుగుగాక."
ఇత్యుక్తే వచనే త్వష్ట్రా క్రోధప్రజ్వలితేన చ । సోఽవర్ధత దివం స్తబ్ధ్వా వైశ్వానరసమద్యుతిః
త్వష్టా కోపంతో ఈ మాటలు పలికిన వెంటనే, అతడు ఆకాశాన్ని తాకేలా నిలబడి, ప్రపంచాన్ని కాల్చే అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ పెరిగిపోయాడు.
జాతః స పర్వతాకారః కాలమృత్యుసమః స్వరాట్ । కిం కరోమీతి తం ప్రాహ పితరం పరమాతురమ్
అతడు పర్వతంలా మహత్తర రూపంతో, కాలమృత్యువుతో సమానంగా, స్వతంత్రుడిగా జన్మించి, తన తండ్రి పరమ బాధతో ఉన్నాడని చూసి, "నాన్నా, నేను ఏం చేయాలి?" అని అడిగాడు.
కురు మే నామకం నాథ కార్యం కథయ సువ్రత । చిన్తాతురోఽసి కస్మాత్త్వం బ్రూహి మే శోకకారణమ్
"ప్రభూ, నాకు ఒక పేరు పెట్టండి, నేను చేయవలసిన పని చెప్పండి. మీరు ఎందుకు ఇంతగా ఆందోళన చెందుతున్నారు? మీకు శోకానికి కారణం ఏమిటో చెప్పండి."
నాశయామ్యద్య తే శోకమితి మే వ్రతమాహితమ్ । తేన జాతేన కిం భూయః పితా భవతి దుఃఖితః
"మీ శోకాన్ని ఈ రోజు తొలగించడమే నా వ్రతం. నేను జన్మించినా, నాన్నగారు ఇంకా బాధపడటానికి కారణం ఏమిటి?"
పిబామి సాగరం సద్యశ్చూర్ణయామి ధరాధరాన్ । ఉద్యన్తం వారయామ్యద్య తరణిం తిగ్మతేజసమ్
"నేను సముద్రాన్ని ఒక్కసారిగా త్రాగగలను, పర్వతాలను పొడి చేసి వేయగలను, లేక ఈ రోజు ఉదయించే సూర్యుడిని అతని తీవ్రమైన కిరణాలతో ఆపగలను."
హన్మీన్ద్రం ససురం సద్యో యమం వా దేవతాన్తరమ్ । క్షిపామి సాగరే సర్వాన్సముత్పాట్య చ మేదినీమ్
"నేను ఇంద్రుడిని దేవతలతో సహా, లేక యముడిని, లేక మరే ఇతర దేవతను వెంటనే సంహరించగలను; భూమిని పీకి అందరినీ సముద్రంలో వేసేయగలను."
ఇత్యాకర్ణ్య వచస్తస్య త్వష్టా పుత్రస్య పేశలమ్ । ప్రత్యువాచాతిముదితస్తం సుతం పర్వతోపమమ్
తన కుమారుడు పలికిన ఈ శక్తివంతమైన మాటలు విని, త్వష్టా ఎంతో ఆనందంతో, పర్వతంలాంటి తన కుమారునికి ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.
వృజినాత్త్రాతుమధునా యస్మాచ్ఛక్తోఽసి పుత్రక । తస్మాద్వృత్ర ఇతి ఖ్యాతం తవ నామ భవిష్యతి
"పుత్రుడా, నీవు ఇప్పుడు కష్టాలనుండి రక్షించగలవాడవు కాబట్టి, నీ పేరు వృత్రుడు అని ప్రసిద్ధి చెందుతుంది."
భ్రాతా తవ మహాభాగ త్రిశిరా నామ తాపసః । త్రీణి తస్య చ శీర్షాణి హ్యభవన్వీర్యవన్తి చ
"నీకు త్రిశిరా అనే తపస్సు చేసిన గొప్ప సహోదరుడు ఉన్నాడు. అతనికి మూడు తలలు ఉండేవి, అవన్నీ గొప్ప శక్తితో నిండినవే."
వేదవేదాఙ్గతత్త్వజ్ఞః సర్వవిద్యావిశారదః । సంస్థితస్తపసి ప్రాయస్త్రిలోకీవిస్మయప్రదే
"అతడు వేదాలు, వేదాంగాలు, తత్త్వాలను బాగా తెలిసినవాడు, అన్ని విద్యల్లో నిపుణుడు, తపస్సులో స్థిరంగా ఉండి, మూడు లోకాలకు ఆశ్చర్యంగా ఉండేవాడు."
శక్రేణ తు హతః సోఽద్య వజ్రఘాతేన సామ్ప్రతమ్ । వినాపరాధం సహసా ఛిన్నాని మస్తకాని చ
"కానీ ఈ రోజు అతడిని ఇంద్రుడు వజ్రాయుధంతో సంహరించాడు; అతని తలలు ఏ కారణం లేకుండా ఒక్కసారిగా తెగిపోయాయి."
తస్మాత్త్వం పురుషవ్యాఘ్ర జహి శక్రం కృతాగసమ్ । బ్రహ్మహత్యాయుతం పాపం నిస్త్రపం దుర్మతిం శఠమ్
"కాబట్టి, నరశార్దూలా, పాపమైన, బ్రహ్మహత్య దోషంతో నిండిన, నిర్లజ్జుడైన, దుర్మార్గుడైన, మోసగాడైన ఇంద్రుడిని సంహరించు."