విసృజ్యాప్సరసః శక్రశ్చిన్తయామాస మన్దధీః । తస్యైవ చ వధోపాయం పాపబుద్ధిరసామ్ప్రతమ్
అప్సరసులను పంపివేసిన తరువాత, ఇంద్రుడు మూర్ఖత్వంతో ఆలోచించసాగాడు. అతని మనసులో పాపబుద్ధితో అతన్ని ఎలా చంపాలి అనే దుష్ట ఆలోచన కలిగింది.
విసృజ్య లోకలజ్జాం స తథా పాపభయం భృశమ్ । చకార పాపబుద్ధిం తు తద్వధాయ మహీపతే
ఇంద్రుడు లోకంలో అపఖ్యాతి, పాపభయాన్ని పూర్తిగా పక్కన పెట్టి, దుష్టబుద్ధితో అతన్ని చంపాలని నిశ్చయించాడు, ఓ రాజా!
త్రిశిరవధానన్తరం వృత్రోత్పత్తివర్ణనమ్ వ్యాస ఉవాచ అథ స లోభముపేత్య సురాధిపః సమధిగమ్య గజాసనసంస్థితః । త్రిశిరసం ప్రతి దుష్టమతిస్తదా మునిమపశ్యదమేయపరాక్రమమ్
వ్యాసుడు చెప్పాడు: ఆ సమయంలో, లోభానికి లోనైన దేవేంద్రుడు, గజాసనంపై కూర్చొని, త్రిశిరసుని పట్ల దుష్టమనస్సుతో వెళ్లి, అపారమైన పరాక్రమం ఉన్న ఆ మునిని చూశాడు.
తమభివీక్ష్య దృఢాసనసంస్థితం జితగిరం సుసమాధివశం గతమ్ । రవివిభావసుసన్నిభమోజసా సురపతిః పరమాపదమభ్యగాత్
ఆ ముని దృఢంగా ఆసనంలో కూర్చొని, మాటల్లో విజయం సాధించి, లోతైన ధ్యానంలో లీనమై, సూర్యుడు, అగ్ని వంటి ప్రకాశంతో మెరిసిపోతుండగా, దేవేంద్రుడు అతన్ని చూసి తీవ్రమైన బాధకు లోనయ్యాడు.
కథమసౌ వినిహన్తుమహో మయా మునిరపాపమతిః కిల సమ్మతః । రిపురయం సుసమిద్ధతపోబలః కథముపేక్ష్య ఇహాసనకాముకః
ఈ ముని నిర్దోషుడూ, అందరికీ గౌరవనీయుడూ. నేను ఇతన్ని ఎలా చంపగలను? ఇతడు నా శత్రువు, గొప్ప తపస్సుతో కాంతివంతంగా ఉన్నాడు. నా ఆసనం మీద కన్నేసినవాడిని నేను ఎలా నిర్లక్ష్యం చేయగలను?
ఇతి విచిన్త్య పవిం పరమాయుధం ప్రతి ముమోచ మునిం తపసి స్థితమ్ । శశిదివాకరసన్నిభమాశుగం త్రిశిరసం సురసఙ్ఘపతిః స్వయమ్
ఇలా ఆలోచిస్తూ, దేవేంద్రుడు తపస్సులో లీనమైన త్రిశిరసునిపై, చంద్రుడు, సూర్యుడు లాంటి ప్రకాశంతో మెరిసే, అత్యంత శక్తివంతమైన వజ్రాయుధాన్ని స్వయంగా ప్రయోగించాడు.
తదభిఘాతహతః స ధరాతలే కిల పపాత మమార చ తాపసః । శిఖరిణః శిఖరం కులిశార్దితం నిపతితం భువి చాద్భుతదర్శనమ్
ఆ ఘాతానికి గురై, ఆ తపస్వి భూమిపై పడిపోయి మరణించాడు. అది వజ్రాయుధంతో కొట్టబడిన పర్వత శిఖరంలా భూమిపై పడిపోవడం, చూసేవారికి ఆశ్చర్యంగా కనిపించింది.
తం నిహత్య ముదమాప సురేశ- శ్చుక్రుశుశ్చ మునయస్తు సంస్థితాః । హా హతేతి భృశమార్తనిఃస్వనాః కిం కృతం శతమఖేన పాపినా
అతన్ని చంపిన తరువాత, ఇంద్రుడు ఆనందించాడు. కానీ అక్కడ ఉన్న మునులు తీవ్రంగా విలపిస్తూ, 'అయ్యో! చంపేశాడు! ఈ పాపి ఇంద్రుడు ఏమి చేశాడు?' అని బాధతో అరవసాగారు.
వినాపరాధం తపసాం నిధిర్హతః శచీపతిః పాపమతిర్దురాత్మా । ఫలం కిలాయం తరసా కృతస్య ప్రాప్నోతు పాపీ హననోద్భవస్య
'ఏ తప్పూ చేయని తపస్సు సంపదను చంపేశాడు. శచీదేవి భర్త పాపబుద్ధితో దుర్మార్గంగా వ్యవహరించాడు. ఈ హత్య వల్ల వచ్చిన పాపఫలితాన్ని త్వరగా అనుభవించాలి.' అని మునులు అన్నారు.
తం నిహత్య తరసా సురరాజో నిర్జగామ నిజమన్దిరమాశు । స హతోఽపి విరరాజ మహాత్మా జీవమాన ఇవ తేజసాం నిధిః
అతన్ని వేగంగా చంపిన తరువాత, దేవేంద్రుడు తన ఇంటికి తిరిగి వెళ్లాడు. అయినా, చనిపోయిన ఆ మహాత్ముడు, జీవించి ఉన్నట్టుగా ప్రకాశిస్తూ మెరిసిపోతున్నాడు.
తం దృష్ట్వా పతితం భూమౌ జీవన్తమివ వృత్రహా । చిన్తామాపాతిఖిన్నాఙ్గః కిం వా జీవేదయం పునః
భూమిపై పడిపోయిన అతన్ని, ఇంకా జీవించి ఉన్నట్టుగా చూసిన వృత్రహంతకుడు, మనసులో కలవరపడి, 'ఇతడు మళ్లీ బ్రతికిపోతాడేమో?' అని ఆందోళన చెందాడు.
విమృశ్య మనసాతీవ తక్షాణం పురతః స్థితమ్ । మఘవా వీక్ష్య తం ప్రాహ స్వకార్యసదృశం వచః
మనసులో లోతుగా ఆలోచించిన ఇంద్రుడు, తన ముందున్న తక్షణిని చూసి, తన అవసరానికి తగిన మాటలు చెప్పాడు.
తక్షంశ్ఛిన్ధి శిరాంస్యస్య కురుష్వ వచనం మమ । మా జీవతు మహాతేజా భాతి జీవన్నివ స్వయమ్
'తక్షణీ! ఇతని తలలను నరికిపో. నా మాట విను. ఈ మహాత్ముడు మరణించినా, ఇంకా జీవించి ఉన్నట్టు ప్రకాశిస్తున్నాడు. ఇతడు బ్రతకనీయకూడదు.' అని ఇంద్రుడు ఆజ్ఞాపించాడు.
ఇత్యాకర్ణ్య వచస్తస్య తక్షోవాచ విగర్హయన్ । తక్షోవాచ మహాస్కన్ధో భృశం భాతి పరశుర్న తరిష్యతి
ఆ మాటలు విని, తక్షణి విమర్శిస్తూ ఇలా అన్నాడు: 'ఇతని భుజాలు ఎంతో బలంగా మెరిసిపోతున్నాయి. నా గొడ్డలి దీన్ని నరకలేను.'
తతో నాహం కరిష్యామి కార్యమేతద్విగర్హితమ్ । త్వయా వై నిన్దితం కర్మ కృతం సద్భిర్విగర్హితమ్
'అందుకే, నేను ఈ నిందితమైన పనిని చేయను. నీ చేతిలో ఇప్పటికే సద్భావన కలిగినవారు తప్పుబట్టే పని జరిగింది.'
అహం బిభేమి పాపాద్వై మృతస్యైవ చ మారణే । మృతోఽయం మునిరస్త్యేవ శిరసః కృన్తనేన కిమ్
'ఇప్పటికే చనిపోయినవాడిని మళ్లీ చంపడంలో నాకు పాపభయం ఉంది. ఈ ముని మరణించాడు. అతని తలలను నరికడంలో ప్రయోజనం ఏముంది?'
భయం కిం తేఽత్ర సఞ్జాతం పాకశాసన కథ్యతామ్ । ఇన్ద్ర ఉవాచ సజీవ ఇవ దేహోఽయమాభాతి విశదాకృతిః
'నీకు ఇక్కడ భయం ఎందుకు కలిగింది, పాకాసురుడిని సంహరించినవాడా? చెప్పు.' ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఇతని శరీరం ఇంకా స్పష్టంగా, జీవించి ఉన్నట్టు కనిపిస్తోంది.'
తస్మాద్బిభేమి మా జీవేన్మునిః శత్రురయం మమ । తక్షోవాచ నాత్ర కిం త్రపసే విద్వన్ క్రూరేణానేన కర్మణా
'అందుకే నాకు భయం. నా శత్రువైన ఈ ముని మళ్లీ బ్రతికిపోతాడేమో అని భయపడుతున్నాను.' తక్షణి ఇలా అన్నాడు: 'ఓ జ్ఞానీ! ఇంత క్రూరమైన పనికి నీవు ఏమాత్రం సిగ్గుపడట్లేదా?'
ఋషిపుత్రమిమం హత్వా బ్రహ్మహత్యాభయం న కిమ్ । ఇన్ద్ర ఉవాచ ప్రాయశ్చిత్తం కరిష్యామి పశ్చాత్పాపక్షయాయ వై
ఋషిపుత్రుణ్ని చంపితే బ్రహ్మహత్యా పాపం భయం ఉండదా? ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: పాపం పోవడానికి నేను తర్వాత ప్రాయశ్చిత్తం చేస్తాను.
శత్రుస్తు సర్వథా వధ్యశ్ఛలేనాపి మహామతే । తక్షోవాచ త్వం లోభాభిహతః పాపం కరోషి మఘవన్నిహ
శత్రువు ఎలాగైనా, మోసంతోనైనా, తప్పక చంపాలి, ఓ మహామతి! తక్షుడు ఇలా అన్నాడు: మఘవంతా, నీవు లోభానికి లోనై ఇక్కడ పాపం చేస్తున్నావు.
తం వినాహం కథం పాపం కరోమి వద మే విభో । ఇన్ద్ర ఉవాచ మఖేషు ఖలు భాగం తే కరిష్యామి సదైవ హి
నీతో లేకుండా నేను ఈ పాపం ఎలా చేయగలను? చెప్పు ప్రభూ! ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: యజ్ఞాల్లో నీకు ఎప్పుడూ భాగం ఇస్తాను.
శిరః పశోస్తు తే భాగం యజ్ఞే దాస్యన్తి మానవాః । శుల్కేనానేన ఛిన్ధి త్వం శిరాంస్యస్య కురు ప్రియమ్
యజ్ఞంలో మానవులు పశువు తలని నీకు భాగంగా ఇస్తారు. ఈ దక్షిణ తీసుకుని అతని తలలు కోయి, నాకు ఇష్టం కలిగించు.
వ్యాస ఉవాచ ఏతచ్ఛ్రుత్వా మహేన్ద్రస్య వచస్తక్షా ముదాన్వితః । కుఠారేణ శిరాంస్యస్య చకర్త సుదృఢేన హి
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: మహేంద్రుని మాటలు విని తక్షుడు ఆనందంతో బలమైన గొడ్డలితో అతని తలలు కోశాడు.
ఛిన్నాని త్రీణి శీర్షాణి పతితాని యదా భువి । తేభ్యస్తు పక్షిణః క్షిప్రం వినిష్పేతుః సహస్రశః
మూడు తలలు కోసి భూమిపై పడినప్పుడు, వాటి నుండి వేలాది పక్షులు వెంటనే బయటకు వచ్చాయి.
కలవిఙ్కాస్తిత్తిరయస్తథైవ చ కపిఞ్జలాః । పృథక్పృథగ్వినిష్పేతుర్ముఖతస్తరసా తదా
అప్పుడు కలవింకలు, టిట్టిరిపక్షులు, అలాగే కపింజలాలు ఒక్కొక్కటి వేర్వేరుగా, త్వరగా ఆ నోళ్ల నుండి బయటపడ్డాయి.
యేన వేదానధీతే స్మ సోమం చ పిబతే తథా । తస్మాద్వక్త్రాత్కిలోత్పేతుః సద్య ఏవ కపిఞ్జలాః
వేదాలు చదివిన నోటి ద్వారా, సోమపానం చేసిన నోటినుండి, అక్కడే కపింజలాలు వెంటనే పుట్టాయని చెబుతారు.
యేన సర్వా దిశః కామం పిబన్నివ నిరీక్షతే । తస్మాత్తు తిత్తిరాస్తత్ర నిఃసృతాస్తిగ్మతేజసః
అన్ని దిశలను తాగుతున్నట్టు చూసిన నోటినుండి, అక్కడ తేజస్సుతో కూడిన టిట్టిరిపక్షులు బయటపడ్డాయి.
యత్సురాపం తు తద్వక్త్రం తస్మాత్తు చటకాః కిల । వినిష్పేతుస్త్రిశిరస ఏవం తే విహగా నృప
మద్యం తాగిన నోటినుండి చటకపక్షులు పుట్టాయని అంటారు. రాజా, ఇలా మూడు తలల నుండి ఆ పక్షులు పుట్టాయి.
ఏవంవినిఃసృతాన్దృష్ట్వా తేభ్యః శక్రస్తదాణ్డజాన్ । ముమోద మనసా రాజన్ జగామ త్రిదివం పునః
అలా పక్షులు బయటకు వచ్చినదాన్ని చూసి, శక్రుడు ఆ అండజ పక్షులను చూసి హర్షించి, తిరిగి స్వర్గానికి వెళ్ళాడు.
గతే శక్రే తు తక్షాపి స్వగృహం తరసా యయౌ । యజ్ఞభాగం పరం లబ్ధ్వా ముదమాప మహీపతే
శక్రుడు వెళ్ళాక, తక్షుడు కూడా త్వరగా తన ఇంటికి వెళ్ళి, యజ్ఞంలో ఉత్తమ భాగం పొందాడని ఆనందించాడు, ఓ రాజా!