దృశ్యస్య జననీ సైవ దేవీ సదసదాత్మికా । పురుషం రంజయత్యేకా కృత్వా బ్రహ్మాణ్డనాటకమ్
ఈ జగత్తులో కనిపించేవాటికి తల్లిగా ఉన్నదీ దేవీ, సత్-అసత్ స్వరూపిణి. ఆమె ఈ బ్రహ్మాండ నాటకాన్ని సృష్టించి, పురుషునికి ఆనందాన్ని కలిగిస్తుంది.
రంజితే పురుషే సర్వం సంహరత్యతిరంహసా । తయా నిమిత్తభూతాస్తే బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరాః
పురుషుడు ఆనందించగానే, ఆమె వెంటనే సమస్తాన్ని ఉపసంహరిస్తుంది. బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు ఆమె చేతిలో సాధనాలుగా మారతారు.
కల్పితాః స్వస్వకార్యేషు ప్రేరితా లీలయా త్వమీ । స్వాంశం తేషు సమారోప్య కృతాస్తే బలవత్తరాః
ఈ దేవతలు తమ తమ పనుల కోసం ఆమె లీలతో ఏర్పడినవారు. తన శక్తిని వారిలో భాగంగా ఉంచి, వారిని బలవంతులుగా చేసింది.
దత్తాశ్వ శక్తయస్తేభ్యో గీర్లక్ష్మీర్గిరిజా తథా । తే తాం ధ్యాయంతి దేవేశాః పూజయంతి పరాం ముదా
ఆమె వారికీ వాక్కు, లక్ష్మీ, గిరిజ వంటి శక్తులను ఇచ్చింది. ఆ దేవతాధిపతులు ఆమెను ధ్యానించి, పరమ దేవిని ఆనందంతో పూజిస్తారు.
జ్ఞాత్వా సర్వేశ్వరీం శక్తిం సృష్టిస్థితివినాశినీమ్ । ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం దేవీమాహాత్మ్యముత్తమమ్
సృష్టి, స్థితి, లయానికి కారణమైన పరమేశ్వరీ శక్తిని తెలుసుకొని, ఈ దేవీమాహాత్మ్యాన్ని నీకు పూర్తిగా వివరించాను.
అథ చతుస్త్రింశోఽధ్యాయః రాజోవాచ। భగవన్బ్రూహి మే సమ్యక్తస్యా ఆరాధనే విధిమ్ । పూజావిధిం చ మన్త్రాంశ్చ తథా హోమవిధిం వద
రాజు అడిగాడు: భగవంతుడా, ఆమెను ఆరాధించే విధానాన్ని, పూజావిధిని, మంత్రాలను, హోమవిధానాన్ని నాకు స్పష్టంగా చెప్పు.
ఋషిరువాచ। శృణు రాజన్ప్రవక్ష్యామి తస్యాః పూజావిధిం శుభమ్ । కామదం మోక్షదం నౄణాం జ్ఞానదం దుఃఖనాశనమ్
ఋషి చెప్పాడు: రాజా! విను, నేను ఆమె పూజావిధానాన్ని చెప్పుతాను. అది మనుషులకు కోరిన ఫలితాలను, మోక్షాన్ని, జ్ఞానాన్ని ఇస్తుంది, బాధలను తొలగిస్తుంది.
ఆదౌ స్నానవిధిం కృత్వా శుచిః శుక్లాంబరో నరః । ఆచమ్య ప్రయతః కృత్వా శుభమాయతనం నిజమ్
ముందుగా స్నానం చేసి, శుభ్రంగా, తెల్ల వస్త్రాలు ధరించి, ఆచమనం చేసి, శుద్ధమైన మనస్సుతో తన ఇంట్లో శుభ్రమైన స్థలాన్ని సిద్ధం చేయాలి.
తతోఽవలిప్తభూమ్యాం తు సంస్థాప్యాసనముత్తమమ్ । తత్రోపవిశ్య విధివత్త్రిరాచమ్య ముదాన్వితః
తర్వాత శుభ్రపరిచిన నేలపై మంచి ఆసనం ఏర్పాటు చేసి, అక్కడ కూర్చొని, విధిగా మూడుసార్లు ఆచమనం చేయాలి, ఆనందంగా ఉండాలి.
పూజాద్రవ్యం సుసంస్థాప్య యథాశక్త్యనుసారతః । ప్రాణాయామం తతః కృత్వా భూతశుద్ధిం విధాయ చ
తన శక్తికి అనుగుణంగా పూజా సామగ్రిని బాగుగా అమర్చిన తరువాత, ప్రాణాయామం చేసి, భూతశుద్ధి చేయాలి.
కుర్యాత్ప్రాణప్రతిష్ఠాం తు సంభారం ప్రోక్ష్య మంత్రతః । కాలజ్ఞానం తతః కృత్వా న్యాసం కుర్యాద్యథావిధి
ప్రాణ ప్రతిష్ఠ చేయాలి, మంత్రాలతో సామగ్రిని ప్రోక్షణ చేసి, సమయాన్ని తెలుసుకొని, నియమానుసారం న్యాసాన్ని చేయాలి.
శుభే తామ్రమయే పాత్రే చందనేన సితేన చ । షట్కోణం విలిఖేద్యంత్రం చాష్టకోణం తతో బహిః
శుభ్రమైన రాగి పాత్రలో తెల్ల గంధంతో ఆరు మూలల యంత్రాన్ని గీయాలి, దాని బయట ఎనిమిది మూలల యంత్రాన్ని గీయాలి.
నవాక్షరస్య మంత్రస్య బీజాని విలిఖేత్తతః । కృత్వా యంత్రప్రతిష్ఠాం చ వేదోక్తాం సంవిధాయ చ
తర్వాత నవాక్షర మంత్రానికి బీజాక్షరాలను గీయాలి. యంత్ర ప్రతిష్ఠను వేదోక్తంగా చేసి, తదనుగుణంగా కొనసాగించాలి.
అర్చాం వా ధాతవీం కుర్యాత్పూజామంత్రైః శివోదితైః । పూజనం పృథివీపాల భగవత్యాః ప్రయత్నతః
లోహంతో విగ్రహాన్ని తయారు చేసి, శివుడు చెప్పిన మంత్రాలతో భగవతిని శ్రద్ధగా పూజించాలి, భూమిని కాపాడేవాడా!
కృత్వా వా విధివత్పూజామాగమోక్తాం సమాహితః । జపేన్నవాక్షరం మంత్రం సతతం ధ్యానపూర్వకమ్
లేదా, ఆగమాలలో చెప్పిన విధంగా పూజను శ్రద్ధగా చేసి, ధ్యానం చేసి, ఎప్పుడూ నవాక్షర మంత్రాన్ని జపించాలి.
హోమం దశాంశతః కుర్యాద్దశాంశేన చ తర్పణమ్ । భోజనం బ్రాహ్మణానాం చ తద్దశాంశేన కారయేత్
జపించిన సంఖ్యలో పదవ భాగంతో హోమం చేయాలి. దాని పదవ భాగంతో తర్పణం చేయాలి. దాని పదవ భాగంతో బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టాలి.
చరిత్రత్రయపాఠం చ నిత్యం కుర్యాద్విసర్జయేత్ । నవరాత్రవ్రతం చైవ విధేయం విధిపూర్వకమ్
ప్రతి రోజు మూడు చరిత్రలను పారాయణ చేసి, అనంతరం ముగించాలి. అలాగే, నవరాత్రి వ్రతాన్ని నియమాల ప్రకారం ఆచరించాలి.
ఆశ్వినే చ తథా చైత్రే శుక్లే పక్షే నరాధిప । నవరాత్రో(త్రా)పవాసో వై కర్తవ్యః శుభమిచ్ఛతా
అశ్వయుజం మరియు చైత్రమాసాల్లో శుక్లపక్షంలో, శుభం కోరువారు నవరాత్రి వ్రతాన్ని నియమంగా ఆచరించాలి.
హోమః సువిపుల: కార్యో జప్యమంత్రైః సుపాయసైః । శర్కరాఘృతమిశ్రైశ్చ మధుయుక్తైః సుసంస్కృతైః
హోమాన్ని శుద్ధమైన మంత్రాలతో, బాగా తయారైన చక్కెర, నెయ్యి, తేనె కలిపిన ద్రవ్యాలతో ఘనంగా చేయాలి.
ఛాగమాంసేన వా కార్యోం బిల్వపత్రైస్తథా శుభైః । హయారికుసుమై రక్తైస్తిలైర్వా శర్కరాయుతైః
లేకపోతే, మేక మాంసంతో, లేదా శుభమైన బిల్వదలతో, ఎర్ర జపా పుష్పాలతో, లేదా చక్కెర కలిపిన నువ్వులతో కూడా నివేదన చేయవచ్చు.
అష్టమ్యాం చ చతుర్దశ్యాం నవమ్యాం చ విశేషతః । కర్తవ్యం పూజనం దేవ్యా బ్రాహ్మణానాం చ భోజనమ్
అష్టమి, చతుర్దశి, నవమి రోజుల్లో ప్రత్యేకంగా దేవిని పూజించి, బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టాలి.
నిర్ధనో ధనమాప్నోతి రోగీ రోగాత్ప్రముచ్యతే । అపుత్రో లభతే పుత్రాఞ్ఛుభాంశ్చ వశవర్తినః
ధనహీనుడు ధనాన్ని పొందుతాడు, రోగి వ్యాధి నుండి విముక్తి పొందుతాడు, సంతానహీనుడు మంచి, వినయశీలమైన కుమారులను పొందుతాడు.
రాజ్యభ్రష్టో నృపో రాజ్యం ప్రాప్నోతి సార్వభౌమికమ్ । శత్రుభిః పీడితో హంతి రిపుం మాయాప్రసాదతః
రాజ్యం కోల్పోయిన రాజు తిరిగి సమస్త భూమిపై పాలన పొందుతాడు; శత్రువుల చేత బాధపడేవాడు దేవి కృపతో శత్రువులను జయిస్తాడు.
విద్యార్థీ పూజనం యస్తు కరోతి నియతేంద్రియః । అనవద్యాం శుభాం విద్యాం విందతే నాత్ర సంశయః
ఇంద్రియాలను నియంత్రించి పూజ చేసే విద్యార్థి తప్పకుండా కలంకరహితమైన, శుభమైన విద్యను పొందుతాడు — ఇందులో సందేహమే లేదు.
బ్రాహ్మణః క్షత్రియో వైశ్యః శూద్రో వా భక్తిసంయుతః । పూజయేజ్జగతాం ధాత్రీం స సర్వసుఖభాగ్భవేత్
బ్రాహ్మణుడు, క్షత్రియుడు, వైశ్యుడు, శూద్రుడు ఎవరు అయినా భక్తితో జగతికి తల్లి అయిన దేవిని పూజిస్తే, అన్ని సుఖాలను పొందుతాడు.
నవరాత్రవ్రతం కుర్యాన్నరనారీగణశ్చ యః । వాంఛితం ఫలమాప్నోతి సర్వదా భక్తితత్పరః
ఎవరైనా పురుషుడు లేదా స్త్రీ, ఎప్పుడూ భక్తితో నవరాత్రి వ్రతాన్ని ఆచరిస్తే, తాను కోరిన ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
ఆశ్వినే శుక్లపక్షే తు నవరాత్రవ్రతం శుభమ్ । కరోతి భావసంయుక్తః సర్వాన్కామానవాప్నుయాత్
అశ్వయుజ మాసంలో శుక్లపక్షంలో, శుద్ధమైన మనసుతో నవరాత్రి వ్రతాన్ని ఆచరిస్తే, వాంఛితమైన కోరికలన్నీ నెరవేరతాయి.
విధివన్మండలం కృత్వా పూజాస్థానం ప్రకల్పయేత్ । కలశం స్థాపయేత్తత్ర వేదమంత్రవిధానతః
నియమంగా మండలం వేసి, పూజా స్థలాన్ని సిద్ధం చేయాలి. అక్కడ వేదమంత్రాల ప్రకారం కలశాన్ని ప్రతిష్ఠించాలి.
యంత్రం సురుచిరం కృత్వా స్థాపయేత్కలశోపరి । వాపయిత్వా యవాంశ్చారూన్పార్శ్వతః పరివర్తితాన్
అందంగా యంత్రాన్ని తయారు చేసి, దానిని కలశం మీద ఉంచాలి. పక్కన యవాలు, పాకాలు చల్లాలి.
కృత్వోపరి వితానం చ పుష్పమాలాసమావృతమ్ । ధూపదీపసుసంయుక్తం కర్తవ్యం చణ్డికాగృహమ్
పైన పుష్పమాలలతో అలంకరించిన పందిరిని ఏర్పాటు చేసి, ధూపదీపాలతో కూడిన చండికా గృహాన్ని సిద్ధం చేయాలి.