జహ్యేనం కాలికే క్రూరే కురూపప్రియమాహవే । వ్యాస ఉవాచ। ఇత్యుక్తా కాలికా కాలప్రేరితా కాలరూపిణీ
"కలికే! క్రూరంగా ఉన్న నీవు అతన్ని చంపు, యుద్ధంలో నాకు ఇష్టమైనదాన్ని చేయు." వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: దేవి ఇలా చెప్పగానే, కాలప్రేరితమైన కలిక, కాలరూపిణిగా—
గదాం ప్రగృహ్య తరసా తస్థావాజౌ కృతోద్యమా । తయోః పరస్పరం యుద్ధం బభూవాతిభయానకమ్
తన గొప్ప గదను పట్టుకుని వేగంగా యుద్ధానికి సిద్ధమై నిలబడింది. ఇద్దరి మధ్య భయంకరమైన యుద్ధం మొదలైంది.
పశ్యతాం సర్వదేవానాం మునీనాం చ మహాత్మనామ్ । గదాముద్యమ్య శుంభోఽథ జఘాన కాలికాం రణే
అందరు దేవతలు, మహర్షులు చూస్తుండగా, శుంభుడు తన గదను పైకి ఎత్తి కలికను యుద్ధంలో బలంగా కొట్టాడు.
కాలికా దైత్యరాజానం గదయా న్యహనద్భృశమ్। బభంజాస్య రథం చండీ గదయా కనకోజ్జ్వలమ్
కలిక దానవరాజును తన గదతో బలంగా కొట్టింది. చండిక తన గదతో అతని బంగారు రథాన్ని粉碎ం చేసింది.
ఖరాన్హత్వా జఘానాశు దారుకం దారుణస్వనా। స పదాతిర్గదాం గుర్వీ సమాదాయ క్రుధాన్వితః
కఠినమైన గుర్రాలను చంపి, భయంకరమైన అరుపుతో రథసారథిని వెంటనే సంహరించింది. ఆ తరువాత, కాలక్రమంలో, అతడు కాలినడకన కోపంతో తన భారీ గదను తీసుకున్నాడు.
కాలికాభుజయోర్మధ్యే ప్రహసన్నహనత్తదా । వంచయిత్వా గదాఘాతం ఖడ్గమాదాయ సత్వరా
కలిక భుజాల మధ్య నవ్వుతూ అతడిని కొట్టాడు. ఆమె అతని గదదెబ్బను తప్పించుకుని వెంటనే ఖడ్గాన్ని పట్టుకుంది.
చిచ్ఛేదాస్య భుజం సవ్యం సాయుధం చందనార్చితమ్ । స ఛిన్నబాహువిరథో గదాపాణి: పరిప్లుతః
ఆమె అతని ఎడమ చేయిని, ఆయుధంతో కూడినదాన్ని, చందనం పూసినదాన్ని ఖడ్గంతో కోసింది. చేతి కోసుకుపోయి, రథం లేకుండా, గదను పట్టుకుని, అతడు రక్తంలో తడిసిపోయాడు.
అచిరేణ సమాగత్య కాలికామహనత్తదా । కాలీ చ కరవాలేన భుజం తస్యాథ దక్షిణమ్
తర్వాత అతడు త్వరగా వచ్చి కలికను కొట్టాడు. కలిక తన ఖడ్గంతో అతని కుడి చేయిని కోసింది.
చిచ్ఛేద ప్రహసంతీ సా సగదం కిల సాంగదమ్ । కర్తుం పాదప్రహారం స కుపితః ప్రయయౌ జవాత్
ఆమె నవ్వుతూ, గదతో కూడినదానిని, కంకణంతో కూడినదానిని కోసింది. కోపంతో అతడు పాదంతో దెబ్బ కొట్టేందుకు వేగంగా దూసుకొచ్చాడు.
కాలీ చిచ్ఛేద చరణౌ ఖడ్గేనాస్య త్వరాన్వితా । సచ్ఛిన్నకరపాదోఽపి తిష్ఠ తిష్ఠేతి చ బ్రువన్
కలిక తన ఖడ్గంతో అతని రెండు కాళ్లను వేగంగా కోసింది. చేతులు, కాళ్లు లేకపోయినా, అతడు 'నిలువు, నిలువు!' అని అరవసాగాడు.
ధావమానో యయావాశు కాలికాం భీషయన్నివ । తమాగచ్ఛంతమాలోక్య కాలికా కమలోపమమ్
పరిగెత్తుతూ, కలికను భయపెట్టేలా అతడు వేగంగా వచ్చాడు. అతడు దగ్గరకి వస్తున్నాడని చూసి, పద్మంలా అందమైన కలిక—
చకర్త మస్తకం కంఠాద్రుధిరౌఘవహం భృశమ్ । ఛిన్నేఽసౌ మస్తకే భూమౌ పపాత గిరిసన్నిభః
ఆమె అతని మెడ నుండి తలని ఖడ్గంతో కోసింది, దానితో రక్తం ప్రవాహంగా పారింది. తల కోసుకుపోయిన అతడు పర్వతంలా నేలపై పడిపోయాడు.
ప్రాణా వినిర్యయుస్తస్య దేహాదుత్క్రమ్య సత్వరమ్ । గతాసుం పతితం దైత్యం దృష్ట్వా దేవాః సవాసవాః
ఆ రాక్షసుని ప్రాణం వేగంగా శరీరం విడిచిపోయింది. అతడు చనిపోయి పడిపోయిన దృశ్యాన్ని ఇంద్రునితో కూడిన దేవతలు చూశారు.
తుష్టువుస్తాం తదా దేవీం చాముండాం కాలికాం తథా । వవుర్వాతా: శివాస్తత్ర దిశశ్చ విమలా భృశమ్
ఆ సమయంలో దేవతలు ఆ దేవిని, చాముండను, అలాగే కాలికను స్తుతించారు. అక్కడ మృదువైన గాలులు వీస్తూ, దిక్కులు ఎంతో పవిత్రంగా మారాయి.
బభూవుశ్చాగ్నయో హోమే ప్రదక్షిణశిఖాః శుభాః । హతశేషాశ్చ యే దైత్యాః ప్రణమ్య జగదంబికామ్
హోమంలో అగ్నులు మంగళకరంగా, కుడివైపు జ్వాలలు త్రిప్పుతూ వెలిగిపోయాయి. మిగిలిన రాక్షసులు జగదంబను నమస్కరించి,
త్యక్త్వాఽఽయుధాని తే సర్వే పాతాలం ప్రయయుర్నృప । ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం దేవ్యాశ్చరితముత్తమమ్
వారు ఆయుధాలు వదిలేసి అందరూ పాతాళానికి వెళ్లిపోయారు, రాజా! ఇంతటితో దేవి చేసిన గొప్ప కార్యాలన్నీ నీకు వివరించాను.
శుమ్భాదీనాం వధం చైవ సురాణాం రక్షణం తథా । ఏతదాఖ్యానకం సర్వం పఠన్తి భువి మానవాః
శుంభుడు మొదలైనవారి సంహారం, దేవతల రక్షణ — ఈ కథను భూమిపై మనుషులు చదువుతారు.
శృణ్వన్తి చ సదా భక్త్యా తే కృతార్థా భవంతి హి । అపుత్రో లభతే పుత్రాన్నిర్ధనశ్చ ధనం బహు
దీనిని ఎవరైనా భక్తితో ఎల్లప్పుడూ వినితే వారు సఫలమవుతారు. పిల్లలు లేనివారు సంతానాన్ని, ధనం లేనివారు ఎక్కువ ధనాన్ని పొందుతారు.
రోగీ చ ముచ్యతే రోగాత్సర్వాన్కామానవాప్నుయాత్ । శత్రుతో న భయం తస్య య ఇదం చరితం శుభమ్
రోగులు వ్యాధి నుండి విముక్తి పొందుతారు, అన్ని కోరికలు నెరవేరుతాయి. ఈ మంగళకరమైన కథను చదువువారికి శత్రువుల భయం ఉండదు.
అథ ద్వాత్రింశోఽధ్యాయః జనమేజయ ఉవాచ। మహిమా వర్ణ్యతే సమ్యక్చండికాయాస్త్వయా మునే । కేన చారాధితా పూర్వం చరిత్రత్రయయోగతః
జనమేజయుడు ఇలా అడిగాడు: మునీశ్వరా! మీరు చండికా మహిమను సరిగ్గా వివరించారు. ఈ మూడు కథల ద్వారా ఆమెను ఎవరు పూర్వం ఆరాధించారు?
ప్రసన్నా కస్య వరదా కేన ప్రాప్తం ఫలం మహత్ । ఆరాధ్య కామదాం దేవీం కథయస్వ కృపానిధే
ఆ దయామయి, కోరికలు నెరవేర్చే దేవి ఎవరికీ ప్రసన్నమై గొప్ప వరం ఇచ్చింది? ఎవరు ఆమెను ఆరాధించి పరమ ఫలాన్ని పొందారు? దయతో చెప్పండి.
ఉపాసనావిధిం బ్రహ్మస్తథా పూజావిధిం వద । విస్తరేణ మహాభాగ హోమస్య చ విధిం పునః
పుణ్యాత్మా! ఆ దేవిని ఆరాధించే విధానాన్ని, పూజా విధిని, హోమం చేసే విధానాన్ని విస్తృతంగా వివరించండి.
సూత ఉవాచ। ఇతి భూపవచః శ్రుత్వా ప్రీతః సత్యవతీసుతః । ప్రత్యువాచ నృపం కృష్ణో మహామాయాప్రపూజనమ్
సూతుడు చెప్పాడు: రాజు మాటలు విని సత్యవతీ కుమారుడు ఆనందపడ్డాడు. కృష్ణుడు రాజుకు మహామాయా ఆరాధన గురించి వివరించాడు.
వ్యాస ఉవాచ। స్వారోచిషేఽన్తరే పూర్వం సురథో నామ పార్థివః । బభూవ పరమోదారః ప్రజాపాలనతత్పరః
వ్యాసుడు చెప్పాడు: గత స్వారోచిష మను అంతరంలో సురథుడు అనే రాజు ఉండేవాడు. అతడు ఎంతో ఉదారుడూ, ప్రజల రక్షణలో నిమగ్నుడూ ఉండేవాడు.
సత్యవాదీ కర్మపరో బ్రాహ్మణానాం చ పూజకః । గురుభక్తిరతో నిత్యం స్వదారగమనే రతః
అతడు సత్యవాది, కార్యనిష్ఠుడు, బ్రాహ్మణులను పూజించే వాడు, గురువుల పట్ల భక్తి కలవాడు, తన భార్యతో మాత్రమే సంతుష్టిగా ఉండేవాడు.
దానశీలోsవిరోధీ చ ధనుర్వేదైకపారగః । ఏవం పాలయతో రాజ్యం మ్లేచ్ఛాః పర్వతవాసినః
అతడు దానశీలి, ఎవ్వరితోనూ విరోధం లేని వాడు, ధనుర్వేదంలో నిపుణుడు. ఇలాంటి రాజ్యం పాలిస్తూ ఉండగా, కొండల్లో నివసించే మ్లేచ్ఛులు
బలాచ్ఛత్రుత్వమాపన్నాః సైన్యం కృత్వా చతుర్విధమ్ । హస్త్యశ్వరథపాదాతిసహితాస్తే మదోత్కటాః
బలవంతంగా శత్రువులయ్యారు. ఏనుగులు, కుదిరాళ్లు, రథాలు, కాలాళ్లు కలిపిన నలుగురు రకాల సైన్యాన్ని సమీకరించి, అహంకారంతో,
కోలావిధ్వంసినః ప్రాప్తాః పృథ్వీగ్రహణతత్పరాః । సురథః సైన్యమాదాయ సంముఖః సమపద్యత
వారు గ్రామాలను ధ్వంసం చేస్తూ, భూమిని ఆక్రమించేందుకు వచ్చారు. సురథుడు తన సైన్యాన్ని తీసుకుని వారిని ఎదుర్కొన్నాడు.
యుద్ధం సమభవద్ఘోరం తస్య తైరతిదారుణైః । మ్లేచ్ఛానాం తు బలం స్వల్పం రాజ్ఞస్తద్బలమద్భుతమ్
అతడికీ, ఆ మ్లేచ్ఛులకీ భయంకరమైన యుద్ధం జరిగింది. మ్లేచ్ఛుల సైన్యం తక్కువగా ఉన్నా, రాజు సైన్యం ఆశ్చర్యకరంగా ఉండేది.
తథాపి తైర్జితో యుద్ధే దైవాద్రాజా పరాజితః । భగ్నశ్చ స్వపురం ప్రాప్తః సురక్షం దుర్గమండితమ్
అయినా, విధి వల్ల రాజు యుద్ధంలో ఓడిపోయాడు. ఓడిపోయిన సురథుడు తన బలమైన, కోటలతో రక్షింపబడిన పట్టణానికి తిరిగి వచ్చాడు.