క్వ మన్దగమనం కుత్ర గదామాదాయ ధావనమ్ । బుద్ధిదా కాలికా తేఽత్ర చాముండా పరనాయికా
మెల్లగా నడవడం ఒకటి, గదా పట్టుకుని పరుగెత్తడం మరొకటి. ఇక్కడ నీకు బుద్ధి ఇచ్చేది కాలికా, నీ నాయకురాలు చాముండా.
చండికామన్త్రమధ్యస్థా లాలనేఽసుస్వరా శివా । వాహనం మృగరాడాస్తే సర్వసత్త్వభయంకరః
నీవు చండికా మంత్రాల మధ్య నివసించే శాంత స్వరముతో శుభమయురాలివి. నీ వాహనం సింహరాజు, అన్ని జీవులకు భయంకరుడు.
వీణానాదం పరిత్యజ్య ఘంటానాదం కరోషి యత్ । రూపయౌవనయోః సర్వం విరోధి వరవర్ణిని
వీణా నాదాన్ని వదిలిపెట్టి గంటల శబ్దం చేస్తావు. ఇది నీ అందానికి, యవ్వనానికి విరుద్ధంగా ఉంది, మహారూపవతీ!
యది తే సంగరేచ్ఛాఽస్తి కురూపా భవ భామిని । లమ్బోష్ఠీ కునఖీ క్రూరా ధ్వాంక్షవర్ణా విలోచనా
నీవు నిజంగా యుద్ధం చేయాలనుకుంటే, అందమైనవాడివి కాకుండా醜ంగా మారు; పెదాలు వేలాడేలా, నఖాలు వంకరగా, కళ్లలో క్రూరత, రంగు గద్దలా ఉండాలి.
లమ్బపాదా కుదన్తీ చ మార్జారనయనాకృతిః । ఈదృశం రూపమాస్థాయ తిష్ఠ యుద్ధే స్థిరా భవ
పాదాలు వేలాడేలా, వంకర దంతాలు, పిల్లి కన్నుల రూపంతో నీవు యుద్ధంలో నిలబడిపో.
కర్కశం వచనం బ్రూహి తతో యుద్ధం కరోమ్యహమ్ । ఈదృశీం సుదతీం దృష్ట్వా న మే పాణిః ప్రసీదతి
కఠినంగా మాటలు చెప్పు, అప్పుడు నేనూ యుద్ధం చేస్తాను. నీ అందమైన పళ్లను చూస్తే నా చేతికి ధైర్యం రావడం లేదు.
హన్తుం త్వాం మృగశావాక్షి కామకాంతోపమే మృధే । వ్యాస ఉవాచ। ఇతి బ్రువాణం కామార్తం వీక్ష్య తం జగదమ్బికా
మృగశావాక్షి! మన్మథుని కంటే అందంగా ఉన్న నిన్ను యుద్ధంలో ఎలా చంపగలను? వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: అతడు కామంతో మాట్లాడుతుండగా జగదంబికా అతన్ని చూచి—
స్మితపూర్వమిదం వాక్యమువాచ భరతోత్తమ । దేవ్యువాచ। కిం విషీదసి మన్దాత్మన్కామబాణవిమోహితః
ముందుగా చిరునవ్వుతో ఇలా పలికింది, ఓ భరతశ్రేష్ఠా! దేవి ఇలా అన్నది: "ఏమిటి మూర్ఖుడా, కామబాణాల మాయలో పడి నిరాశపడుతున్నావు?"
ప్రేక్షికాఽహం స్థితా మూఢ కురు కాలికయా మృధమ్ । చాముణ్డయా వా కుర్వేతే తవ యోగ్యే రణాంగణే
నేను ఇక్కడ కేవలం వీక్షకురాలిగా ఉన్నాను, మూర్ఖుడా! నీవు కలికతో కానీ, చాముండతో కానీ యుద్ధం చేయు, యుద్ధరంగంలో నీకు ఎవరు సరిపోతారో వారితో పోరాడు.
ప్రహరస్వ యథాకామం నాహం త్వాం యోద్ధుముత్సహే । ఇత్యుక్త్వా కాలికాం ప్రాహ దేవీ మధురయా గిరా
నీవు ఇష్టమైనట్టు యుద్ధం చేయు, నేను నిన్ను యుద్ధానికి సిద్ధంగా లేను. ఇలా చెప్పి, దేవి మధురంగా కలికను ఉద్దేశించి ఇలా పలికింది:
జహ్యేనం కాలికే క్రూరే కురూపప్రియమాహవే । వ్యాస ఉవాచ। ఇత్యుక్తా కాలికా కాలప్రేరితా కాలరూపిణీ
"కలికే! క్రూరంగా ఉన్న నీవు అతన్ని చంపు, యుద్ధంలో నాకు ఇష్టమైనదాన్ని చేయు." వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: దేవి ఇలా చెప్పగానే, కాలప్రేరితమైన కలిక, కాలరూపిణిగా—
గదాం ప్రగృహ్య తరసా తస్థావాజౌ కృతోద్యమా । తయోః పరస్పరం యుద్ధం బభూవాతిభయానకమ్
తన గొప్ప గదను పట్టుకుని వేగంగా యుద్ధానికి సిద్ధమై నిలబడింది. ఇద్దరి మధ్య భయంకరమైన యుద్ధం మొదలైంది.
పశ్యతాం సర్వదేవానాం మునీనాం చ మహాత్మనామ్ । గదాముద్యమ్య శుంభోఽథ జఘాన కాలికాం రణే
అందరు దేవతలు, మహర్షులు చూస్తుండగా, శుంభుడు తన గదను పైకి ఎత్తి కలికను యుద్ధంలో బలంగా కొట్టాడు.
కాలికా దైత్యరాజానం గదయా న్యహనద్భృశమ్। బభంజాస్య రథం చండీ గదయా కనకోజ్జ్వలమ్
కలిక దానవరాజును తన గదతో బలంగా కొట్టింది. చండిక తన గదతో అతని బంగారు రథాన్ని粉碎ం చేసింది.
ఖరాన్హత్వా జఘానాశు దారుకం దారుణస్వనా। స పదాతిర్గదాం గుర్వీ సమాదాయ క్రుధాన్వితః
కఠినమైన గుర్రాలను చంపి, భయంకరమైన అరుపుతో రథసారథిని వెంటనే సంహరించింది. ఆ తరువాత, కాలక్రమంలో, అతడు కాలినడకన కోపంతో తన భారీ గదను తీసుకున్నాడు.
కాలికాభుజయోర్మధ్యే ప్రహసన్నహనత్తదా । వంచయిత్వా గదాఘాతం ఖడ్గమాదాయ సత్వరా
కలిక భుజాల మధ్య నవ్వుతూ అతడిని కొట్టాడు. ఆమె అతని గదదెబ్బను తప్పించుకుని వెంటనే ఖడ్గాన్ని పట్టుకుంది.
చిచ్ఛేదాస్య భుజం సవ్యం సాయుధం చందనార్చితమ్ । స ఛిన్నబాహువిరథో గదాపాణి: పరిప్లుతః
ఆమె అతని ఎడమ చేయిని, ఆయుధంతో కూడినదాన్ని, చందనం పూసినదాన్ని ఖడ్గంతో కోసింది. చేతి కోసుకుపోయి, రథం లేకుండా, గదను పట్టుకుని, అతడు రక్తంలో తడిసిపోయాడు.
అచిరేణ సమాగత్య కాలికామహనత్తదా । కాలీ చ కరవాలేన భుజం తస్యాథ దక్షిణమ్
తర్వాత అతడు త్వరగా వచ్చి కలికను కొట్టాడు. కలిక తన ఖడ్గంతో అతని కుడి చేయిని కోసింది.
చిచ్ఛేద ప్రహసంతీ సా సగదం కిల సాంగదమ్ । కర్తుం పాదప్రహారం స కుపితః ప్రయయౌ జవాత్
ఆమె నవ్వుతూ, గదతో కూడినదానిని, కంకణంతో కూడినదానిని కోసింది. కోపంతో అతడు పాదంతో దెబ్బ కొట్టేందుకు వేగంగా దూసుకొచ్చాడు.
కాలీ చిచ్ఛేద చరణౌ ఖడ్గేనాస్య త్వరాన్వితా । సచ్ఛిన్నకరపాదోఽపి తిష్ఠ తిష్ఠేతి చ బ్రువన్
కలిక తన ఖడ్గంతో అతని రెండు కాళ్లను వేగంగా కోసింది. చేతులు, కాళ్లు లేకపోయినా, అతడు 'నిలువు, నిలువు!' అని అరవసాగాడు.
ధావమానో యయావాశు కాలికాం భీషయన్నివ । తమాగచ్ఛంతమాలోక్య కాలికా కమలోపమమ్
పరిగెత్తుతూ, కలికను భయపెట్టేలా అతడు వేగంగా వచ్చాడు. అతడు దగ్గరకి వస్తున్నాడని చూసి, పద్మంలా అందమైన కలిక—
చకర్త మస్తకం కంఠాద్రుధిరౌఘవహం భృశమ్ । ఛిన్నేఽసౌ మస్తకే భూమౌ పపాత గిరిసన్నిభః
ఆమె అతని మెడ నుండి తలని ఖడ్గంతో కోసింది, దానితో రక్తం ప్రవాహంగా పారింది. తల కోసుకుపోయిన అతడు పర్వతంలా నేలపై పడిపోయాడు.
ప్రాణా వినిర్యయుస్తస్య దేహాదుత్క్రమ్య సత్వరమ్ । గతాసుం పతితం దైత్యం దృష్ట్వా దేవాః సవాసవాః
ఆ రాక్షసుని ప్రాణం వేగంగా శరీరం విడిచిపోయింది. అతడు చనిపోయి పడిపోయిన దృశ్యాన్ని ఇంద్రునితో కూడిన దేవతలు చూశారు.
తుష్టువుస్తాం తదా దేవీం చాముండాం కాలికాం తథా । వవుర్వాతా: శివాస్తత్ర దిశశ్చ విమలా భృశమ్
ఆ సమయంలో దేవతలు ఆ దేవిని, చాముండను, అలాగే కాలికను స్తుతించారు. అక్కడ మృదువైన గాలులు వీస్తూ, దిక్కులు ఎంతో పవిత్రంగా మారాయి.
బభూవుశ్చాగ్నయో హోమే ప్రదక్షిణశిఖాః శుభాః । హతశేషాశ్చ యే దైత్యాః ప్రణమ్య జగదంబికామ్
హోమంలో అగ్నులు మంగళకరంగా, కుడివైపు జ్వాలలు త్రిప్పుతూ వెలిగిపోయాయి. మిగిలిన రాక్షసులు జగదంబను నమస్కరించి,
త్యక్త్వాఽఽయుధాని తే సర్వే పాతాలం ప్రయయుర్నృప । ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం దేవ్యాశ్చరితముత్తమమ్
వారు ఆయుధాలు వదిలేసి అందరూ పాతాళానికి వెళ్లిపోయారు, రాజా! ఇంతటితో దేవి చేసిన గొప్ప కార్యాలన్నీ నీకు వివరించాను.
శుమ్భాదీనాం వధం చైవ సురాణాం రక్షణం తథా । ఏతదాఖ్యానకం సర్వం పఠన్తి భువి మానవాః
శుంభుడు మొదలైనవారి సంహారం, దేవతల రక్షణ — ఈ కథను భూమిపై మనుషులు చదువుతారు.
శృణ్వన్తి చ సదా భక్త్యా తే కృతార్థా భవంతి హి । అపుత్రో లభతే పుత్రాన్నిర్ధనశ్చ ధనం బహు
దీనిని ఎవరైనా భక్తితో ఎల్లప్పుడూ వినితే వారు సఫలమవుతారు. పిల్లలు లేనివారు సంతానాన్ని, ధనం లేనివారు ఎక్కువ ధనాన్ని పొందుతారు.
రోగీ చ ముచ్యతే రోగాత్సర్వాన్కామానవాప్నుయాత్ । శత్రుతో న భయం తస్య య ఇదం చరితం శుభమ్
రోగులు వ్యాధి నుండి విముక్తి పొందుతారు, అన్ని కోరికలు నెరవేరుతాయి. ఈ మంగళకరమైన కథను చదువువారికి శత్రువుల భయం ఉండదు.
అథ ద్వాత్రింశోఽధ్యాయః జనమేజయ ఉవాచ। మహిమా వర్ణ్యతే సమ్యక్చండికాయాస్త్వయా మునే । కేన చారాధితా పూర్వం చరిత్రత్రయయోగతః
జనమేజయుడు ఇలా అడిగాడు: మునీశ్వరా! మీరు చండికా మహిమను సరిగ్గా వివరించారు. ఈ మూడు కథల ద్వారా ఆమెను ఎవరు పూర్వం ఆరాధించారు?