గచ్ఛధ్వం పామరా యూయం పాతాలం వా జలార్ణవమ్ । జీవితాశాం స్థిరాం కృత్వా త్యక్త్వాత్రైవాయుధాని చ
"ఓ దుష్టులారా, మీరంతా పాతాళానికి లేదా సముద్రంలోకి వెళ్లిపోండి. జీవించాలన్న ఆశను గట్టిగా పట్టుకోండి. ఇక్కడే ఆయుధాలు వదిలేయండి."
అథవా మచ్ఛరాఘాతహతప్రాణా రణాజిరే । ప్రాప్య స్వర్గసుఖం సర్వే క్రీడన్తు విగతజ్వరాః
"లేకపోతే, నా బాణాలతో యుద్ధంలో ప్రాణాలు కోల్పోతే, మీరు బాధల నుంచి విముక్తులై, అందరూ స్వర్గంలో సుఖంగా ఆడుకుంటారు."
కాతరత్వం చ శూరత్వం న భవత్యేవ సర్వథా । దదామ్యభయదానం వై యాన్తు సర్వే యథాసుఖమ్
"భయపడటం లేదా ధైర్యంగా ఉండటం ఎప్పుడూ మన చేతిలో ఉండదు. నేను మీకు భయములేని వరం ఇస్తున్నాను. అందరూ ఇష్టమైనట్లు వెళ్లిపోవచ్చు."
వ్యాస ఉవాచ ఇత్యాకర్ణ్య వచస్తస్యా నిశుమ్భో మదగర్వితః । నిశితం ఖడ్గమాదాయ చర్మ చైవాష్టచన్ద్రకమ్
వ్యాసుడు చెప్పాడు: ఆమె మాటలు విని, అహంకారంతో నిండిన నిశుంభుడు, పదునైన ఖడ్గాన్ని, ఎనిమిది చంద్రులతో అలంకరించిన కవచాన్ని తీసుకున్నాడు.
ధావమానస్తు తరసాసినా సింహం మదోత్కటమ్ । జఘానాతిబలాన్మూర్ధ్ని భ్రామయఞ్జగదమ్బికామ్
వేగంగా ఖడ్గంతో పరిగెత్తి, ఉగ్రంగా ఉన్న సింహాన్ని తలపై కొట్టి, జగదంబను ఎదుర్కొంటూ తిరిగాడు.
తతో దేవీ స్వగదయా వఞ్చయిత్వాసిపాతనమ్ । తాడయామాస తం బాహోర్మూలే పరశునా తదా
అప్పుడు దేవి తన గదతో అతని ఖడ్గపు దెబ్బను తప్పించి, తన పరశువుతో అతని భుజపు మూలంలో బలంగా కొట్టింది.
ఖడ్గేన నిహతః సోఽపి బాహుమూలే మహామదః । సంస్తభ్య వేదనాం భూయో జఘాన చణ్డికాం తదా
ఖడ్గంతో భుజపు మూలంలో గాయపడినా, అతని గొప్ప అహంకారం వల్ల బాధను దాచుకొని, మళ్లీ చండికపై దాడి చేశాడు.
సాపి ఘణ్టాస్వనం ఘోరం చకార భయదం నృణామ్ । పపౌ పునః పునః పానం నిశుమ్భం హన్తుమిచ్ఛతీ
ఆమె భయంకరమైన ఘంటను మోగించి, భయపడేలా శబ్దం చేసింది. నిశుంభుడిని చంపాలని కోరుకుంటూ, మళ్లీ మళ్లీ మద్యం తాగింది.
ఏవం పరస్పరం యుద్ధం బభూవాతిభయప్రదమ్ । దేవానాం దానవానాఞ్చ పరస్పరజయైషిణామ్
అలా దేవతలు, దానవులు పరస్పరం గెలవాలని యుద్ధం చేయగా, భయంకరమైన యుద్ధం ప్రారంభమైంది.
పలాదాః పక్షిణః క్రూరాః సారమేయాశ్చ జమ్బుకాః । ననృతుశ్చాతిసన్తుష్టా గృధ్రాః కఙ్కాశ్చ వాయసాః
మాంసం తినే పక్షులు, క్రూరమైన నక్కలు, అడవి కుక్కలు, గద్దలు, కాకులు, పతంగులు—all ఆనందంతో నృత్యం చేశాయి.
రణభూర్భాతి భూయిష్ఠపతితాసురవర్ష్మకైః । రుధిరస్రావసంయుక్తైర్గజాశ్వదేహసంకులా
యుద్ధభూమి, ఎక్కువగా పడిపోయిన అసురుల శవాలతో, రక్తప్రవాహాలతో, ఏనుగులు, కుదిరిన గుర్రాల శరీరాలతో నిండిపోయి ప్రకాశించింది.
పతితాన్దానవాన్దృష్ట్వా నిశుమ్భోఽతిరుషాన్వితః । ప్రయయౌ చణ్డికాం తూర్ణం గదామాదాయ దారుణామ్
దానవులు పడిపోవడాన్ని చూసి, నిశుంభుడు తీవ్రమైన కోపంతో తన భయంకరమైన గదను పట్టుకొని చండికపై వేగంగా దూసుకొచ్చాడు.
సింహం జఘాన గదయా మస్తకే మదగర్వితః । ప్రహృత్య చ స్మితం కృత్వా పునర్దేవీమతాడయత్
అహంకారంతో మదమెక్కిన వాడు తన గదతో సింహాన్ని తలపై బలంగా కొట్టి, నవ్వుతూ మళ్లీ దేవిని దాడి చేశాడు.
సాపి తం కుపితాతీవ నిశుమ్భం పురతః స్థితమ్ । ప్రహరన్తం సమీక్ష్యాథ దేవీ వచనమబ్రవీత్
దేవిని ఎదుట నిలబడి కోపంతో దాడి చేస్తున్న నిశుంభుడిని చూసి, ఆ దేవి ఇలా పలికింది.
దేవ్యువాచ తిష్ఠ మన్దమతే తావద్యావత్ఖడ్గమిదం తవ । గ్రీవాయాం ప్రేరయామ్యస్మాద్ గన్తాసి యమసాదనమ్
దేవి చెప్పింది — "ఓ మూర్ఖుడా! నీవు ఆగు. నేను ఈ ఖడ్గాన్ని నీ మెడలో పొడిచి, నిన్ను యమలోకానికి పంపుతాను."
వ్యాస ఉవాచ ఇత్యుక్త్వా తరసా దేవీ కృపాణేన సమాహితా । చిచ్ఛేద మస్తకం తస్య నిశుమ్భస్యాథ చణ్డికా
అలా చెప్పి, ఆ దేవి ధైర్యంగా తన కఠిన ఖడ్గంతో నిశుంభుని తలను వెంటనే నరికింది.
సచ్ఛిన్నమస్తకో దేవ్యా కబన్ధోఽతీవ దారుణః । బభ్రామ చ గదాపాణిస్త్రాసయన్దేవతాగణాన్
దేవి తల నరికినప్పటికీ, భయంకరమైన ఆ తలరాని శరీరం గద పట్టుకుని దేవతలను భయపెట్టి తిరిగింది.
దేవీ తస్య శితైర్బాణైశ్చిచ్ఛేద చరణౌ కరౌ । పపాతోర్వ్యాం తతః పాపీ గతాసుః పర్వతోపమః
దేవి తన పదునైన బాణాలతో అతని చేతులు, కాళ్లను నరికింది. ఆ దుష్టుడు ప్రాణాలు విడిచినవాడిగా, పర్వతంలా నేలపై పడిపోయాడు.
తస్మిన్నిపతితే దైత్యే నిశుమ్భే భీమవిక్రమే । హాహాకారో మహానాసీత్తత్సైన్యే భయకమ్పితే
బలవంతుడైన నిశుంభుడు పడిపోయినప్పుడు, అతని సైన్యంలో భయంతో వణికిపోతూ పెద్ద అరుపు, కలకలం చెలరేగింది.
త్యక్త్వాఽఽయుధాని సర్వాణి సైనికాః క్షతజాప్లుతాః । జగ్ముర్బుమ్బారవం సర్వే కుర్వాణా రాజమన్దిరమ్
రక్తంలో తడిసి, అందరూ యోధులు ఆయుధాలు వదిలేసి, గట్టిగా అరుస్తూ రాజమందిరానికి పరుగెత్తారు.
తానాగతాన్సుసమ్ప్రేక్ష్య శుమ్భః శత్రునిషూదనః । పప్రచ్ఛ క్వ నిశుమ్భోఽసౌ కథం భగ్నాః పలాయితాః ॥ ౪౨ తచ్ఛ్రుత్వా వచనం రాజ్ఞస్తే ప్రోచుః ప్రణతా భృశమ్ । రాజంస్తే నిహతో భ్రాతా శేతే సమరమూర్ధని
వారు వచ్చి చేరినప్పుడు, శుంబుడు శత్రువులను సంహరించేవాడు, "నిశుంభుడు ఎక్కడ? మీరు ఎలా ఓడిపోయి పారిపోతున్నారు?" అని అడిగాడు.
తయా నిపాతితాః శూరా యే చ తేఽప్యనుజానుగాః । వయం త్వాం కథితుం సర్వం వృత్తాన్తం సముపాగతాః
ఆ రాజు మాటలు విని, వారు భయంతో నమస్కరించి, "రాజా! మీ తమ్ముడు యుద్ధభూమిలో పడిపోయాడు, చనిపోయాడు" అని చెప్పారు.
నిశుమ్భో నిహతస్తత్ర తయా చణ్డికయాధునా । న హి యుద్ధస్య కాలోఽద్య తవ రాజన్ రణాఙ్గణే
ఆయన వెంట వచ్చిన వీరులందరినీ ఆ దేవి సంహరించింది. జరిగిన సంగతులన్నీ చెప్పేందుకు మేము మీ వద్దకు వచ్చాము.
దేవకార్యం సముద్దిశ్య కాపీయం పరమాఙ్గనా । హన్తుం దైత్యకులం నూనం ప్రాప్తేతి పరిచిన్తయ
నిశుంభుడిని ఇప్పుడు చండికా సంహరించింది. రాజా! ఈ రోజు నీకు యుద్ధానికి సమయం కాదు.
నైషా ప్రాకృతయోషైవ దేవీ శక్తిరనుత్తమా । అచిన్త్యచరితా క్వాపి దుర్జ్ఞేయా దైవతైరపి
దేవతల పనిని చేయడానికి పరమశక్తి కలిగిన ఆ మహాదేవి, దానవ వంశాన్ని నాశనం చేయటానికి వచ్చిందని నీవు బాగా ఆలోచించు.
నానారూపధరాతీవ మాయామూలవిశారదా । విచిత్రభూషణా దేవీ సర్వాయుధధరా శుభా
ఆమె సాధారణ స్త్రీ కాదు; ఆమె అత్యుత్తమ శక్తి, ఆమె కార్యాలు దేవతలకు కూడా గ్రహించలేనివి, అర్థం చేయలేనివి.
గహనా గూఢచరితా కాలరాత్రిరివాపరా । అపారపారగా పూర్ణా సర్వలక్షణసంయుతా
ఆమె అనేక రూపాలు ధరించి, మాయలో నిపుణురాలు, అద్భుతమైన అలంకారాలతో, అన్ని ఆయుధాలు ధరించి, మంగళకరంగా వెలుగుతుంది.
అన్తరిక్షస్థితా దేవాస్తాం స్తువన్త్యకుతోభయాః । దేవకార్యఞ్చ కుర్వాణాం శ్రీదేవీం పరమాద్భుతామ్
ఆమె కార్యాలు లోతైనవి, రహస్యమైనవి, మరో కాలరాత్రిలా భయంకరంగా, అపారంగా, సంపూర్ణంగా, అన్ని లక్షణాలతో కూడినవిగా ఉంది.
పలాయనం పరో ధర్మః సర్వథా దేహరక్షణమ్ । రక్షితే కిల దేహేస్మిన్కాలేఽస్మత్సుఖతాఙ్గతే
దేవతలు భయమేమీ లేకుండా, ఆకాశంలో నిలబడి దేవతల పనిని చేస్తున్న ఆ మహాద్భుతమైన శ్రీదేవిని స్తుతిస్తున్నారు.
సంగ్రామే విజయో రాజన్ భవితా తే న సంశయః । కాలః కరోతి బలినం సమయే నిర్బలం క్వచిత్
దేహాన్ని కాపాడుకోవడం కోసం ఎప్పుడూ పారిపోవడమే గొప్ప ధర్మం. శరీరం ఉన్నంత కాలం మనకు సుఖం ఉంటుంది.