ఆలమ్భఞ్చ కరిష్యామి యథా హింసా న జాయతే । ఇత్యుక్త్వా సా తదా దేవీ ఖడ్గేన శిరసీ తయోః
'నేను బలి ఇస్తాను, కానీ ఎవరికి హాని కలగకుండా చేస్తాను.' అని చెప్పి, ఆ దేవి తన ఖడ్గంతో వారిద్దరి తలలను నరికింది.
చకర్త తరసా కాలీ పపౌ చ రుధిరం ముదా । ఏవం దైత్యౌ హతౌ దృష్ట్వా ముదితోవాచ చామ్బికా
కాళిక వేగంగా వారి తలలను నరికింది, ఆనందంగా రక్తాన్ని తాగింది. దానవులు చనిపోయిన దాన్ని చూసి, అంబికా సంతోషంగా ఇలా చెప్పింది.
కృతం కార్యం సురాణాం తే దదామ్యద్య వరం శుభమ్ । చణ్డముణ్డౌ హతౌ యస్మాత్తస్మాత్తే నామ కాలికే । చాముణ్డేతి సువిఖ్యాతం భవిష్యతి ధరాతలే
'దేవతల పని పూర్తయింది. నేడు నేను నీకు శుభమైన వరం ఇస్తాను. చండుడు, ముండుడు నీ చేతిలో చనిపోయినందున, భూమిపై నీ పేరు చాముండగా ప్రసిద్ధి చెందుతుంది, ఓ కాళికా!'
రక్తబీజద్వారా దేవీసమీపే శుమ్భనిశుమ్భసంవాదవర్ణనమ్ వ్యాస ఉవాచ హతౌ తౌ దానవౌ దృష్ట్వా హతశేషాశ్చ సైనికాః । పలాయనం తతః కృత్వా జగ్ముః సర్వే నృపం ప్రతి
రక్తబీజుని ద్వారా దేవి సమీపంలో శుంభుడు, నిశుంభుడు మాట్లాడుకున్నదాన్ని వివరించడం. వ్యాసుడు చెప్పాడు: ఆ ఇద్దరు దానవులు చనిపోయినదాన్ని, మిగతా సైనికులు కూడా చనిపోయినదాన్ని చూసి, అందరూ అక్కడి నుండి పారిపోయి తమ రాజు వద్దకు వెళ్లారు.
భిన్నాఙ్గా విశిఖైః కేచిత్కేచిచ్ఛిన్నకరాస్తథా । రుధిరస్రావదేహాశ్చ రుదన్తోఽభియయుః పురే
వారిలో కొందరి అవయవాలు బాణాలతో విరిగిపోయాయి, మరికొందరి చేతులు నరికి పోయాయి. రక్తం కారుతున్న శరీరాలతో, ఏడుస్తూ వారు పట్టణంలోకి వచ్చారు.
గత్వా దైత్యపతిం సర్వే చక్రుర్బుమ్బారవం ముహుః । రక్ష రక్ష మహారాజ భక్షయత్యద్య కాలికా
ఆ దానవాధిపతి వద్దకు చేరుకుని, అందరూ పదే పదే 'రక్షించు, రక్షించు మహారాజా! ఈ రోజు కాళిక మమ్మల్ని తినేస్తోంది!' అని భయంతో అరవసాగారు.
తయా హతౌ మహావీరౌ చణ్డముణ్డౌ సురార్దనౌ । భక్షితాః సైనికాః సర్వే వయం భగ్నా భయాతురాః
ఆమె చేత చండుడు, ముండుడు అనే మహావీరులు, దేవతలకు శత్రువులు, చంపబడ్డారు. వారి సైనికులంతా ఆమెకు ఆహారమయ్యారు. మేమంతా భయంతో ఓడిపోయి పారిపోయాము.
భీతిదఞ్చ రణస్థానం కృతం కాలికయా ప్రభో । పాతితైర్గజవీరాశ్వైర్దాసేరకపదాతిభిః
ప్రభూ! యుద్ధభూమిని కాళికా భయంకరంగా మార్చింది. అక్కడ పడిపోయిన ఏనుగులు, వీరులు, గుర్రాలు, దాసులు, కాలాళ్లు ఎక్కడికక్కడ కనిపిస్తున్నాయి.
శోణితౌఘవహా కుల్యా కృతా మాంసాతికర్దమా । కేశశైవలినీ భగ్నరథచక్రవిరాజితా
రక్తపు ప్రవాహాలు మాంసంతో, మడితో కలిసిపోయి ప్రవహిస్తున్నాయి. ఆ ప్రవాహంలో జుట్టు తూర్పు మొక్కల్లా, విరిగిన రథచక్రాలు అలంకరించబడ్డాయి.
ఛిన్నబాహ్వాదిమత్స్యాఢ్యా శీర్షతుమ్బీఫలాన్వితా । భయదా కాతరాణాం వై సురాణాం మోదవర్ధినీ
ఆ ప్రవాహంలో కోసిన భుజాలు చేపల్లా, తలలు సొరకాయలవంటి పళ్లలా తేలుతున్నాయి. భయపడిన దేవతలకు అది భయాన్ని కలిగిస్తోంది, మరికొందరికి ఆనందాన్ని పెంచుతోంది.
కులం రక్ష మహారాజ పాతాలం గచ్ఛ సత్వరమ్ । క్రుద్ధా దేవీ క్షయం సద్యః కరిష్యతి న సంశయః
మహారాజా! నీ వంశాన్ని రక్షించుకో. వెంటనే పాతాళానికి వెళ్లిపో. దేవీ కోపంతో వెంటనే నాశనం చేస్తుంది — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
సింహోఽపి భక్షయత్యాజౌ దానవాన్దనుజేశ్వర । తథైవ కాలికా దేవీ హన్తి బాణైరనేకధా
దానవాధిపతి! యుద్ధంలో సింహం కూడా దానవులను తినేస్తోంది. అలాగే కాళికా దేవీ అనేక మందిని బాణాలతో సంహరిస్తోంది.
తస్మాత్త్వమపి రాజేన్ద్ర మరణాయ మృషా మతిమ్ । కరోషి సహితో భ్రాత్రా శుమ్భేన కుపితాశయః
రాజేంద్ర! అందువల్ల నీవు కూడా నీ అన్న శుంభుడితో కలిసి కోపంతో మరణానికి సిద్ధమవుతున్నావు.
కిం కరిష్యతి నార్యేషా క్రూరా కులవినాశినీ । యస్యా హేతోర్మహారాజ హన్తుమిచ్ఛసి బాన్ధవాన్
ఈ క్రూరమైన, వంశాలను నాశనం చేసే ఆడదేమి చేస్తుంది? మహారాజా! ఆమె కోసం నీవు నీ బంధువులను చంపాలని కోరుకుంటున్నావు.
దైవాధీనౌ మహారాజ లోకే జయపరాజయౌ । అల్పార్థాయ మహద్దుఃఖం బుద్ధిమాన్న ప్రకల్పయేత్
మహారాజా! ఈ లోకంలో విజయం, ఓటమి అన్నీ దైవాధీనమే. చిన్న కారణం కోసం గొప్ప బాధను జ్ఞానులు కలిగించరు.
చిత్రం పశ్య విధేః కర్మ యదధీనం జగత్ ప్రభో । నిహతా రాక్షసాః సర్వే స్త్రియా పశ్యైకయానయా
ప్రభూ! విధి కార్యాలు ఎంత అద్భుతంగా ఉన్నాయో చూడు. ఈ ఒక్క ఆడదిచేత అన్ని రాక్షసులు చంపబడ్డారు — ఇదే విధి మహిమ.
జేతా త్వం లోకపాలానాం సైన్యయుక్తో హి సామ్ప్రతమ్ । ఏకా ప్రార్థయతే బాలా యుద్ధాయేతి సుసమ్భ్రమః
ప్రపంచ పాలకులను సైన్యాలతో ఓడించిన నీవు, ఇప్పుడు ఒక్క చిన్న యువతితో యుద్ధానికి పిలవబడి, అక్కడ పెద్ద కలకలం ఏర్పడింది.
పురా త్వయా తపస్తప్తం పుష్కరే దేవతాయనే । వరదానాయ సమ్ప్రాప్తో బ్రహ్మా లోకపితామహః
ఒకప్పుడు నీవు పుష్కరంలో, దేవతల నివాసంలో తపస్సు చేశావు. అప్పుడు లోకపితామహుడు బ్రహ్మా నీకు వరమిచ్చేందుకు వచ్చాడు.
ధాత్రోక్తస్త్వం మహారాజ వరం వరయ సువ్రత । తదా త్వయామరత్వం చ ప్రార్థితం బ్రహ్మణః కిల
మహారాజా! సృష్టికర్త బ్రహ్మా, 'వరం కోరుకో' అన్నాడు. అప్పుడు నీవు బ్రహ్మను అడిగి అమరత్వాన్ని కోరినట్టు చెబుతారు.
దేవదైత్యమనుష్యేభ్యో న భవేన్మరణం మమ । సర్పకిన్నరయక్షేభ్యః పుంల్లిఙ్గవాచకాదపి
దేవతలు, దానవులు, మనుషుల చేత నాకు మరణం రాకూడదు. పాములు, కిన్నరులు, యక్షులు, పురుషుల చేత కూడా మరణం కలగకూడదు.
తస్మాత్త్వాం హన్తుకామైషా ప్రాప్తా యోషిద్వరా ప్రభో । యుద్ధం మా కురు రాజేన్ద్ర విచార్యైవం ధియాధునా
కాబట్టి ప్రభూ! నిన్ను సంహరించేందుకు ఆమె ఆడదిగా వచ్చిందని తెలుసుకో. రాజేంద్ర! ఇప్పుడు ఆలోచించి యుద్ధం చేయవద్దు.
దేవీ హ్యేషా మహామాయా ప్రకృతిః పరమా మతా । కల్పాన్తకాలే రాజేన్ద్ర సర్వసంహారకారిణీ
ఈ దేవీ మహామాయ, పరమ ప్రకృతి అని భావించబడుతుంది. రాజేంద్ర! కల్పాంతంలో ఆమె సమస్తాన్ని నాశనం చేస్తుంది.
ఉత్పాదయిత్రీ లోకానాం దేవానామీశ్వరీ శుభా । త్రిగుణా తామసీ దేవీ సర్వశక్తిసమన్వితా
ఆమె లోకాల సృష్టికర్త, దేవతలకు అధిపతి, మంగళకరమైనది. త్రిగుణాలతో కూడిన తామసీ దేవీ, అన్ని శక్తులతో నిండినది.
అజయ్యా చాక్షయా నిత్యా సర్వజ్ఞా చ సదోదితా । వేదమాతా చ గాయత్రీ సన్ధ్యా సర్వసురాలయా
ఆమెను ఎవరూ ఓడించలేరు, ఆమె నిత్యమైనది, అన్నీ తెలిసినది, ఎప్పుడూ వెలుగులో ఉన్నది. వేదమాత, గాయత్రి, సంధ్య, అన్ని దేవతల నివాసస్థానమైనది.
నిర్గుణా సగుణా సిద్ధా సర్వసిద్ధిప్రదావ్యయా । ఆనన్దానన్దదా గౌరీ దేవానామభయప్రదా
ఆమెకు లక్షణాలు లేవు, ఉన్నట్టూ ఉన్నాయి; ఆమె సిద్ధురాలు, అన్నీ సిద్ధులు ఇచ్చే అమ్మ, నశించని గౌరీ. ఆనందాన్ని, సంతోషాన్ని ప్రసాదించే తల్లి, దేవతలకు భయాన్ని తొలగించే దయామయి.
ఏవం జ్ఞాత్వా మహారాజ వైరభావం త్యజానయా । శరణం వ్రజ రాజేన్ద్ర దేవీ త్వాం పాలయిష్యతి
ఇలా తెలుసుకుని, మహారాజా, శత్రుత్వాన్ని వదిలేయి. రాజేంద్రా, అమ్మను ఆశ్రయించు, ఆమె నిన్ను కాపాడుతుంది.
ఆజ్ఞాకరో భవైతస్యాః సఞ్జీవయ నిజం కులమ్ । హతశేషాశ్చ యే దైత్యాస్తే భవన్తు చిరాయుషః
ఆమె ఆజ్ఞకు లోబడిపో, నీ వంశాన్ని మళ్లీ నిలబెట్టు. యుద్ధంలో మిగిలిన దైత్యులు దీర్ఘాయుష్మంతులవుతారు.
వ్యాస ఉవాచ ఇతి తేషాం వచః శ్రుత్వా శుమ్భః సురబలార్దనః । ఉవాచ వచనం తథ్యం వీరవర్యగుణాన్వితమ్
వ్యాసుడు చెప్పాడు: వాళ్ల మాటలు విన్న శుంభుడు, దేవతల సైన్యాన్ని నాశనం చేసినవాడు, నిజమైన, వీరుడికి తగిన మాటలు అన్నాడు.
శుమ్భ ఉవాచ మౌనం కుర్వన్తు భో మన్దా యూయం భగ్నా రణాజిరాత్ । శీఘ్రం గచ్ఛత పాతాలం జీవితాశా బలీయసీ
శుంభుడు అన్నాడు: ఓ మూర్ఖులారా, యుద్ధంలో ఓడిపోయినవాళ్లా, మౌనంగా ఉండండి. మీ ప్రాణాల ఆశ బలంగా ఉంది కదా, త్వరగా పాతాళానికి వెళ్లిపోండి.
దైవాధీనం జగత్సర్వం కా చిన్తాత్ర జయే మమ । దేవాస్తథైవ బ్రహ్మాద్యా దైవాధీనా వయం యథా
ఈ లోకం అంతా విధికి ఆధీనమే. నాకు విజయంపై ఎందుకు ఆందోళన? దేవతలు, బ్రహ్మ మొదలైనవారు కూడా మనలాగే విధికి లోబడే వారు.